Cap.I.Adamus creatur,& nubit.

21

"Bellum Olis ciuile foret". fic profuit illis,

Inque bonum ver [a ejl prima diftrafiio lingua.

Eccecibi generis humani diuifio vtilis fuit, quia per illamcauit Deus,ne domeftica praelia,&ciuilia forem:vbi enimhomines feparat ab inuicem ,&per diffita loca fpargit,fi-mul facit,ne qua: neceflam efl,vt veniant fcandala,veniantinter domtfticosjfed inter difiunftiflimos. Timenduenimeflet,dum homines erant labi; vnius,& inter feconiunCtif-fimi necuncdomefticaaliquapugnaprofilirec.quehominugenus faceret perire.Hanc cauens Deus,vc genus hominumcuftodiret,iflud diuifit,ficquein bonum verfa eft diftraftiolingua:. Vt autem Deus diuifichomines, cauensdomeflicadiflidia,vt noccntiora » fic diabolus homines coniunxit,vcfacilius perderet mundum. Ait D.Chryfol.fer. 96 .Ex vnohomine Dem omnem repleuit terram , <£> femine ex vno pius fatortotum genui hominum tantam multiphcauit ad meffem.-fed inimi-cus mox homines in vnum redegit omnes:&,fuperfeminando mala,deleuit dilata»,non regauit. Expende, quid fecerit diabolus,vtea mala feminaret,qua» omnes homines fuffocarent, nimi-rum ai t,mox homines in vnum redigtt omnej , non tanta cladesgigneretur a contrariis,ab hoftibus;ideo malus omnes fo-ciauit homines, & neceflitudinis,amicitiaeque vinculis co-pulauit, ratus abamicis,& domefticir,nifi caneantur,ortu-ras clades,qux excremas perniciesomnibus afferant.

§. XIII.

Non ftc ah alio ,vt a crucis ligno Dem homines aliti

protegit.

V ide praeceptum diuinumpro hominibus alendis ,aitenim : De omni Itgno Paradificomedes : non in oleribusnon in herbarum feminibus, feti in lignorum fru< 5 tibus ci-bum,& aiinVdniam luis hominibus parat.Cur hoc ? Iam extunc offendebat Dominus ex nullo alio, fed ex folo lignocrucis prodituram hominum alimoniam , & fubftantiam.Ait Pfalm .144. Oculi omnium in te fperant , Domine ; & tu dasefcam illorum m tempore opportuno. Aperte tu manum tuam , &imples omne animalbenedifrione,Gx2X\x\ox Dauidi, qui fic Deimunificentiamexaltat.a qua Vniuerfa animalia benedictio-nibus impleantur.Sed illud miror,qubd vt offendat nos be-nedictionibus Dei impleri, recurrat ad Dei manus, aiens,Aperis tu manui?) tuam,&c. Sane nobilis Centurio , vtferuofuo acquireret omnimodam fanitatem,non Dei manus,fedvel Dei verbuium putat effe fatis,ait enim Matth.8,XVn»&/»dic verbo , & fanabitur puer metuite verbo folo Deusvniuer-fa creauit,repleuitque totam terrae,& elementorum vacui-tatem.Cur ergo Dauid non ad oris diuini‘apertionem, fedrecurrit ad apertionem diuina» manus ? Cur non dixit,Ape-ris tu os tuum,fed maluit dicere, Aperis manum tuam i Me-ditabatur Dauid meliorem,& efficaciorem fontem benedi-Cttonum,& gratiarum,nempe lignum crucis,in quo exten-dens,& aperiens manus fuas Dominus abudantiori pabuloreplet rationabiliaanimalia*Ad hacaiebat D. Germanus,

hom. de E e fio fanfta Crucis,media quadr age fima, vbi fic ait: EtTfUnc nos,quibus ante oculos Iefcts Chrifius depingitur,ttifena diui-no Pfahe, Dauidi canamus. Oculi omnium in te fperant,& tu daseftamillU in tempore opportuno. Sacrificatus enim , & fufpenfus,propriam carnem edmdam apponis illis,qui in te ffiem falutis repo-nunt.Aperis tu manus tuas expandens esu in cruce,& imples omneanimal Patris tui beneplacito.Vbi ad mundi opificium accedisDomine,dicis,&vniuerfa fiunrsverbumfacis,& bona om-nia producis.malaabigis: verum vbi animal tuu rationaleimplere difponis, tunc non folis verbis agis, fed aperis tumanus tuas expandens eas in cruce, & nullus eft benedi-ctionum , vitaque fructus,quem inde hominibus tuis oririnon faeias. Non fic ab alio vt acrucevifus eft Dominus pa-rare alimentum vitae homini fuo. Gen.z.dicit: ProduxitqueDeus de humo omne lignum pulchrum vifu,& ad vefctndum fua-ue.Lignum etiam vita tnmedio Paradifi,&c. Quibus notanduefWerbumillud,nimirum, lignum, quod dici confueuit deiis,qua fcifla funt, & vel igni,vel operi alicui ftruendo pa-rata; qua autem non funt fcifla. fed in terra manent radi-cata, vocanturarbores.vel planta,aut malus,aut pyrus.autcuprcffus.Cur ergo Deus non vocat arbores,nec plantas,fed mauult vocare ligna illa,qua parat,yt homini praftentvitam?Equidem in voce ligni iam offendebat,non fic abalio,vt a ligno difleCto crucis parari poffe hominibus ali-mentum vita.Quod notabat Theophanes Cerameus, orat.i.in Exaltat. Crari^apudCoftcrum noftruna tem,z.dt cruce,

inquiens:£f quid fibi volens Moyfes, nec plantam,nec arboremnominat > fed lignum vita i Lignum autem poft feftionem dicitur. TheophaniEt lignum vita medium pofuit tn Edem,quafi e fupero loco omni-bus clara voce pr adi,censeor e aliquando, vtin medio terra falm in-fera Crux plantaretur , vita largitorem ex fe fufbenfum ferens.

Non fic vniuerfa arbores ,vt lignum aridum Crucis vitamfruCtificant. Nec fic homo ab aliis,vt a Cruce alimentumaccipit falutis. Plane Moyfes,& Elias nunquam fic clari, &pracellentes vifi funt, vt in monte Thabor : fic enim lo-quitur Lucas de illis cap Erant autem Meyfes,&Elias , vifi Lhc ^in maieflate , dicebant excejfum eius , quem completurus erat

in lerufalem.Nii(<\uzm dicuntur fuifle Moyfes , & Elias inmaieflate,vt in prafenti dicuntur. Vnde illis haec maieftas,

& claritudo accedit ? Eiuscaufam infinuat textus aiens ^di-cebant excejfum eius ; nimirum dicebanc.crucis myfteria iamiam imminentia. Vbi autem dominicam crucem memine-runt, tantam indeclaritudine,& maieftatem perceperunt,quantam antea non habuit Moyfes in Oreb, nec Elias incurru igneo afccndens in coelum. Ait Timotheus Antioch. Timotfolorat, in Trinsfig. & Crucem , apud Gretferum noftrum,tom.2.de cruce. Similiter autem Moyfem, & Eliam ,clarto-res, quam in vittis fuiffent, exhibuit ibi Dominus, futuraCrucisfigna commemorantes. Percurre cunCta Mofis,Elia:ve facinora,dum eflencin viuis; fiue illum videas nuria aperientem,hunc flammas e coelo trahentem; fiue ab Oreb monte dc-fcendat Moyfes fplendes facie, fiue Elias Deus audiat in fi-bilo aurae lenis;nunquam,mihi crede,fic clari, fic g^oriofi,

& exceifi apparnerfit, vt vifi sut in Thabor myfteria crucisloquentes. FoelixquiDeumconuenic, vbi fimul affulgetcrucis myfterium; fallar,fi pofletinuenireopportunioremoccafioftem ad praeftantiffima quaequeconfequeda. Matth.

20.ait Ieius : E cie afeendimus lerofolymam,&filius hominis tra- Matf.iib*detur principibus Sacerdotum , Scribis , condemnabunt eutnmorte t & tradent eum gentibus ad illudendum , & flagellan-dum , & crucifigendum . & tertia die reftsrget. Tunc kccejfit adeum mater filiorum Zebedai cum filiis fuis adorans, & petens ali*quid ab eo. Quid agis mulier?Dominus agit de morte fua,decondemnatione fua,& tu filiorum tuorum procuras com-moda ? Equidem ad confequenda praeftantiffima quaeque,optimam occafionem inuenit, vbi memoriam crucis viditaffulgere.Sic ait D. Bafil.Sel.or.24. Vis multeris fidem cernerei Safi^SeLSupplicationis quire tempus. Quando libellum fupplicem offert fQuod poft hiationis tempus? Crux erat paVaia,paJfio apparebat, lu-diorum erat mftruSus exercitus. Ex omnibus occafionibus adbona confequentia.illam praeftanciffimam inuemies, in quacrucis Videas fulgere myfteria.

§. XIV.

%x 4 cruce Domini abjiinemia perfuadetuK

V Tvnius arborisabftinenriam feruarec homo,datae funjtilli innumerae & fuauiffimae arbores;dicit enim textus:

Ex omni ligno Paradifi comedes , de ligno autem fcientiiboni,mali ne comedas. Etcc tibi vt homo cohibeatur ab vnius ar-boris fru&u,vniuerf^ Paradifi arbores illi dantur,»fed quamnon potuerunt abftinentiam fuadere totfuauiffimae arbo--res,illa^na crucis arbosperfuafit.Pulchre aiebat D.Chry-foft. hom.in Parafceuen apud Gretferum tom. 2. Dies cru-cis efi,& omnes exultamus & ieiu,namus a malo. Parua dico po-tentia crucis miracula. Afpict Orbem terrarups , quot vici , quotvrbes, quot loca,quot gentes,quo infula, quot flumina, quot lit-tora , quot genera,& tribus,& barbarorum lingua fint, hi omnespropter crucem cibis abftinent , eius vi affefttis crucifigunt, &fol-uitur nox multis , nec foluitur itiuntj labor. Compone mo-do Paradifi ligna cum ligno crucis. Ligna Paradifi om*»niumfrudtunm fuauitatibusplena, non fic traxerunt duoshominesad fe,vtillos ab efu vnius nociuse arboris reuoca-reht: crux autem Chrifti fic potens fuit, vt dc omni tribu*

& lingua ,& natione innumeros homines fecerit ieiunare.

Hucfpe&ans Dominusaiebat Matth. 9. Venient amemdies,cum auferetur ab eis fpenfus,&tunc ieiunabunt ,Dies ablationisfponfijdies mortis Chrifti , dies erneis eft,quae omniumfcftatorum fuorum offendere poterit ora ieiuna. Pro quoait D. Auguft.hom. 2 2.in feriam quartam Cinerum apud Bi-bliothecam homiliarurmPro/We quia tam fponfus ablatus eft, Attg.vtique nobis filiis fponfi pulchri illius lugendum efi,fpeciefm enimforma pra fi. tis hominum inter munus perfequentium non habuitfpeciem,neque decorem,& ablata eft a terra vita eiusQuis nonhic lugeat i quit non die at .F a Sia funt mihi lacryma mea panes die ,