£6 Lib.I. Adamus,fiue Iefus conceptus.

prxftant Reges,vt fapienter ait D! Thom, & in terris,& incoelis fuper omnes alios extolluntur, 8c Deo appropin-^uantjCuius videntur imago lucidiflima.

§. XLI.

Ut fis pracipuum ftudium , non tam fit in amicis iuuan di f,quam in infenfis regno barbaris,& efferis nat iambusdcbellandis.Vbirfubdprius tuas pajjionesdebelles,quam aliorum faltttifiudeas.

N E folus dfgeret homo,facit Deus illi adjutorium fimile,quod facium adducit Adamo prorfus tacet,nec vl-’lum verbum fatur circaadiutorium praefandum. Non fictacet,vbi adducit animalia,imo poft haec produ&a , &ad-dudta, fatrm ait ad homines prirnos ■, Crefcite,&multiplica-mini , & replete terram ,&[ubtictte eam , (y dominamini pt[cibus,&c Nihil dixerat de adiutono praefando, de mutuo auxilio«xfnbendo •, fed id agit, vt moneat de fubiicienda terra, defubiiciendisanimahbus Cur Deus non magis mones homi-nu Principes,quod libi auxilientur,& foueant,fed,eo omif-fo,totus es ih perfuadenda terrae fubie&ionc & animalium.Equidem in Principibus , & Regibus haec debet efie curapotior,& maior,non vt auxilia praebeant amicisjfed vt bar-baras & efferas nationes regno infenfas poflint debellare,& proprio imperio fubiugare. Hinc Ifocrates eleganti orat,habita ad Archidamum Lacedaemoniorum Regem ,apudBi-blioth. Photij ,fic f uccenfetin ipfius ArchidamiRegispatrem:T erum ille qui tn ceteris alios fuperabat omnes , cum ejfet maximetemperans,idemqae iuftiffirhus,ac Respublica ftudiofiffimus , dupli-cem prafettsUt'cupiditatem , praelatam illam quidem vtramqueper fe,vt apparebat)fed ita inuieem diffidentes , nunquam vt fimulatnbt, confici pofftni\Cupi(b*t equidem & cum Rege Ferfarum bel-lum gerere,& amicos qui adfe confugijfent , in duitates futes redu-cere ,ac negotiis ibi publicis ‘fumma cum patefiat e proficere. Ergo il-lud inde fequebatur, vt cb ftudium erga alios,in bellis,ac calamita miibtts Grati Vir f arent ut , & propter exortam inde rerum perturba-tionem,neque ottj fatis, neque virium ad lacefiindos bello barbarosinuenirent. S3tis nouit pruderiiliftimus Orator , & Philofo-phus ad regias virtutes fpeciofiflimas pertinere , & quodRex auxilia praebeat amicis, & quod regno infenfos debel-let barbaros. Sed prudenter iudicat duas has virtutes in po-tefatis finitae Principe fimuleffe nonpofle > nonexcufataculpa Regem , cuius praecipuum & primum ftudium poft-tum erat m amicis iuuandis. Ex quo duo mala neceftaribfequebantur, quae in primis a prudenti Rege cauenda vide-bantur. Alterum,quod naturales, & proprij fubditi femperapudexternasprouincias in calamitatibus,&continuisbel-lis verfarentur raltenfmjquodobftudium, &fumpcus ergaalios*, nec latisotij, nec virium ad barbaros proprio regnoinfoufos debellandos poflet inttCniri. Qui ergo fapit prin-ceps,ficiuuet amicos , vt pra&ipuum eius ftudium non ineo fit,fed in eo vt 1 ubiiciat,& domet feralium, barbarorum-que hoftium gentis fuae infultus. Qpodvtveriffimumeft,ficab Cpiritualibus conftuftibus capit lucem , perperam enimquisfibide regno Dei habito blanditur , nili prius,& prin-cipalius ferales in fe curet concupifcentias extinguere,quam proximorum opitulari faluti. AitCant. $.FnledulumSalomonis fexofeinta fortes ambiunt exfertijfimis Ifrael. Omnes te-nentes gladios,^ ad bella do8iffimi,vniufcuiufque enfis fuper fe-mur fuum propter timores nofturnos. Pulchre iuxta Salomonisle&ulum ij fapientiflimi pugnatores conftituuntur, quorumfcititudonon fine fapientia eft’ * quafldonecgladiumexe-jrunt pro iuuandis,tuendifvealiis, quin gladium fuper fe-mur fuum relinquant, vt dc propriis fuiscupiditatibus fub-«flis prius , ad aliorum rutamen videantur profilire. Nun-quam,mihi crede,tute amicos iuuasin falute,nifi prius in teferales cupiditatesfuperare cures, Ait fapientiffime Na-zianz.orat.zp. Vix porro quifpiam, nec nifi qui, vel diuturna phi-lofcphia, exaflttque difciplina carnem fr&nauer it,anim&que nobili-tatem, &fplenderem ab humilis , &caligino fi corporis contagioneabruperit,vel diuinum numen erga fe benignum, propitiumqttefea-ferit.autvtrumque horum habuerit,ac mentem,quam maxima cu-ra , & diligentia ad coelefiium rerum afpeSum euexerit ,vix , in-quam,terrenam hanc molem deorsu detrahentem fuper auerit. Prius ,quam autem eam,quantum fieri poteft,fuperauerimus,aurefqneno-firsu,& mentis aciem repurgauerimui, animarum curam fufeipere,aut>ud rerum diuin/srum pertractationem accedere , haudquaquamlutum effe duco. Non. equidem tutum- eftad aliorum animas

iuuandasaduolare, dum prius in te , & brutas, & carnale*concupifeentiasnon debellaueris. Id quod etiam D. Nilusin Afcet. doct:,zicns:§}uomodo ifii,qui colle dum ex. cupiditatumpugna,nondum ex animo puluerem excufferunt ,profihunt ad impe- jqftyjrandum,& aliorum curam fufeipiunt,cum futu nondum curauerintcupiditates , vt ex vicloria fui cateres ad vincendum ducere va-leant? Oportet enim prius aduerfus cupiditateidecertaffe , ^e.Lufteequidem damnatur,qui dum ipfeduriffimos patitur hoftes,totus eft: in auxilio proximis prxftando. Kuc trade diffatom.^.Moralium in Euang.lib.i 5 .cap. 8 .;j. 6 .

§, XLII.

. Firmiffmum reddit,& pacatifimum regnum,cafti»tatis obferuatio,&cultus.

I Mperaturo aeternum homini hoc in primis commeo*dat Deus s Dominamini pifcibus maris , hoc eft , con*>cupilcentiis carnis, vtaitnpfter Pereriuslib. 4 . in Gcnef,cap.z.difp.de imperio hominis i & ante illum Orig. ait: Inpifcibus autem maris, & volatilibus, vel animantibus,& reptilibusterra,ea mihi videntur indicari,qua ex defiderits corporalibus , fggcarnis metibus proferuntur. Nulla equidem prius ctira manda-turimperaturo homini,qiram ea , quatverlatur circa fubi*gendos brutos fenfuahtaiisappetitus , hxc enim eft , quarfirma,& pacatiflima tenet imperia NotifTimuseft apologusille confi&us a Ionatha Gedeonis filio Iud. 1 p.vbi lignorumregnum defertur quatuorarboribus infignibus > nimirum,oliuae,ficui,vici,& rhamno , a quibus folus rhamnus impe-rium fufeipit, & in fe firmat i caeterx autem arbores dum-friuftibus edendis dant operam , regnum dimittunt. Et curoliua,ficus,& vitis non magis regnarcaman t?Cur quos par-turiunt fruftus,regno anteponunt,quod integrum , & fir-mum rhamno relinquunt ? In ficuintelligitD. Methodiusnationes exiftentes ante diluuium s in vite illas,quae poft di~

Iuuium vfque ad legem feriptam vixereiin oliua autem eas,quae poft legemfucrunt vfque ad Chriftumiverum in rham-no Chriftianifmi caftitas,& puritas maxime nitet. Tres ergoprimae nationes per totidem arbores expreffae ,vt nihil ma-gis prx oculis habebant > quam multiplicare partus fuoscarnalibus immerfxdeliciis, fic regnum detre^fant , quo4nequit durare inter voluptuofas carnis delicias. Verum,vbivirgineus rhamnus apparet, hoc eft,vbi albicant Chriftianxcaftnatisinfignia,iam ibi regnum firmaturj& firmatur xtcr-ne duraturum.Sic enim finit D. Methodr lib.de Caftit,apud , ,

Bibiioth. Photiy.Hoe enim caftitatis regnum jutu* ipfos nunquam ®pecniteret,pofi Chnftt aiuentum arripuerunt homines, cum /jugulo-rum aliorum,quibus data fuerant leges ante GhnBi aduentum,re-gnorum habenas d ft ipfis celeriter excuffi{[ent,& contrario,falsoqueparere,& fe fubiicere maluiffent. Illi equidem regnum nun-quam dimittendum accipiunt, quiregnum Chriftianaeca-ftitatis adipifeuntur; exterae ante Chriftum nationes, & le-ges , vt non fic affeftx erant’erga caftitatem , fic habenas re-gnorum a fe ipfis celeriter excutiebant: non enim poteratpermanere regnum, vbi non tam regnabat caftitas, quamvoluptas. Et qux regna non excufiit lafciuia ? Facile erat ircper fingula regna mundi,& fingulorum oftendere cafus or*tos ab immoderato ardore luxurix. Merito namque de hacdicit D.Zeno lib. i.ferm.7.H«f fapeindixit quietis gentibus bel- Zeno*lum,hac aliquoties robuBA regna fubuertit. Non poteftdiu per-manere regnum inter flammas luxurix i non poffuntnonviri lafciui vel propriis calcibus a fe regnum excutere. Eomaxime intendant Reges , vt floreat Chrifliana caftitas inregno fuo,vt omnia habeant tuta, regnum firmiffimum, Scpacatiftimum. Hinc illud monitum D. Pauli, ad Timoch.r,cap.z.Obfecro igitur primum omnium fieri obfecratimes,orationes,poftulationes,gratiarum aftiones pro omnibus hominibus,pro Regi-bus,^ omnibus,qui in fublimitate funt i vt quictam,& tranquil-lam vitam agamus io omni pietate,& taBitau. Qux verba ele-ganter ponderans PetrusDamianuslib. 7 . epift-j.ad Henri-cum, Romanorum regem, ait: Obfecroprimum omnium fieri obrfecr at tones,poftnlationes.pr» Regibusomnibus,qui in fublmita- DattfaSte funt eonfiituti.§luare hoc / Audi,quod f'equitur; V t quietam,&tranquillam vitam agamus io omni pietate,&caftitate. Nil am-plius pro Principibus,& Regibus poftulare iubemur,quamquod vitam agamus in pietate,& caftitate;& cur non magispetemus,quod triumphent de hoftibus? Quod diuturnum»

& firmum regnum habeant ? Quod pace tranquilliflimgfruantur ? Cur,iis omiflis,folumiubemurproRegibuspo-ftulare, vt in pietate»& caftitate viuaraus i Faxi; Deus, vt

detur