Origenes.

AmbroC

Due.t,

Origenes.

tue. u

4

Ambrof,

J.UC.Z,

Origen.

114 Lib.II. Iacob,fiue Chriftus in vtero.

gogx proflandum,vfque dum veniat tempus, quo Rex no-lier Chriftus appareat in mundo. Qua lententia fuppoliraSeptuag. legunt proditiam claufulam , fimilitudmes auri fa-ciemus tibi cum dtfiindionibm argenti. Quinta editio ponit: Infundultsmilijinflarminutis, & albentibus. Ecceanimarum or-natum ante Chriflum,antequam Rex nofler Iefusappareretin accubitu fuo: nimirum fimilitudines auri cum paruis&minutiflimis argenti punCtulis. Nihil ante Chriflum nonparuum, non minutum, vt merito dicat Origenes hom.a.inCant. Sic ergo illud, quod per Angelos, & Prophetas miniftratumefi.fimilitudo auri fuit cum dtflindtontbus paruis,& exigidts argen*ti. Hac autem qua per ipfum Dominum noflrum lefum Cjhriflumtradita funt, in auro vero,& argento folido collocata funt.2$on er-go iam diflindionibus paruts argenti, fed in latitudinem 'dijfufo•vtentur argento. Vnus Chriftus eft,qui magna,& folida traxitin mundum i ante cuius ortum quocumque pretiofainue-niebantur, vel apparentia erant, & non folida, vel parua, &minima, & prope feftinantia ad nihilum. Id quod notabatDiuus Ambiof. a tempore quo natus eft Saluator mundi;natus enim fuir, quando dies minimi erant, & pene toti oc-cupabantur no&ium longitudine. Tunclic Diuus Ambro-lius hotnilia prima, de Natiuitate,inquit .• Occupauerat totumdiem nodium longitudo, ntfi inipfa dierum breuitate Chrijtt reful-fiffet aduentu*. Qui ficut ortu fuo humani generis peccatorum te-nebrat dijcujfit: ita & die Natiuitatis fu& caliginum tenebras am-futauit , vno, eodemque ortu lucem pariter intulit hominibus, fodiebus. Et minimi die$,& lucida omnia mundi erant minima,& pene iam iam euanitura : natus eft Chriftus , qui nihilpermifit effe in minimis, fed omnia ad nouam fuftuht ma-gnitudinem, vt quae fola in Chrifto funt, & magna videan-tur & fplendidiffima j quo ante Chriflum parua,& minima,li comparentur ad illa. Merito de Chrifto dicebat AngelusLuco capite primo: Hic erit magnus, quia in illo eft vera ma-gnitudo , & quidquid eft extra illum , paruum eft & mini-mum. Vnde ait Origenes homilia fexta in Lucam: Dicitur &de Ioanne, erit magnus, & hoc ipfum Gabriel Angelus conteftatur.Sed quando venit Iefus ver e magnus , veri fublimts , & ille quiprius magnus fuerat, minor ejfedus efi. Nihil eft quod non mi-nimum appareat, fi compapeturad eam perfectionis ma-gnitudinem, quam traxit mundo Chriftus.

§. vfii.

Edulii Chriftus accedit , quem miris benedi&ionibus non au-• geat>quan!um eft ex fi, F' bi quam auftus fit mundus,

& yingelt cufiodes , eius aduentu.

L Abano benedixit Deus ad introitum Iacobi , ait enimipfe : Benedixit tibi Deus ad introitum meum j operabaturiam in Iacobo Chriftus, cuius acceffus nulli non eft profi-- cuus,cuius introitus vel inde colligitur, quod ingentes Deibenedidliones, gratiafque diuinas promittat. Ait ad MariamElifabeth Luc. 1. Ecce enim vt fada efi vox falutationis tua inauribus meU, exuit nuit in gaudio infans in vtero meo. Non exul-tare dicitur in gaudio Elifabeth, fed infans exultat, etiamdum tenetur in vtero , in illaque exultatione ingentibuscoeleftium gratiarum benedictionibus perfunditur. Et curtot gratiae augmenta ante ad infantem diriguntur, nifi quiaprimo & per fe ad illum accedebat Chriftus in vifceribusvirgineis ? Ait D. Amb.z.in Luc. Vocem prior Elifabeth audiuit ,fed loannes prior gratiam fenfit. Illa natura ordine audiuit, i fleexultauit ratione myflerij.llla Maria,ifle Domini f en fit aduentum.Veniebat ad Elifabeth Maria,veniebat ad Ioannem Chriftus,tn cuius aduentu vt fuit loannes prolatus , lic <k prolatusfuit in benedi&ionibus gratio diuinae. Nequit enim Iefusappropinquare alicui, cui mille benedictiones non inferat.Vnde non otiose faftum eft , quod Chriftus tunc nafcere-tur, quando cum vniuerfo Orbe deberet deferibi. Quippeait Lucas cap. 1. Exiit edidttm a Ce.far e Attguflo, vt deferibere-tur vniuerfus Qrbit. Et ibant omnes , vt profiterentur finguli infuam ciuitatem. Afcendit autem efy Iofeph d Galilaa, &c, Ec-ce tibi, cum Orbis defcribicur, afcendit Iofeph cum vxoreMaria prognanre ; & nafeitur ibi Chriftus, qui cum paren-tibus in illo Orbis catalogo feribitur. Et cur voluit Orbiscatalogo affigi, nifi vt dum fic Orbi appropinquat, illi coe-leftes benedictiones attribuat ?Ita Origen. homil.i i.in Lu-cam • In totius Orbis profeffione deferibi oportuit fgp Chriflum , vtcum omnibus feriptus fandificaret omnes , & cum Orbe relatus incenfum communionem fui praberet Orbi. Vt fieri potuit , fefeChriftus Orbi vniuerfo affixit, & d? eius prsfentia maxi-

mus accreuit Orbi benedictionum , & fan&iratutn cumu*.

Ius. Et quis non augeatur de vicinirate Chrifti ?Sane Angeliipfi Prouinciarum , Regnorumque mundialium cuftodes,maximum gaudiorum incrementum habuerunt , ex quoChriftus in mundum introiuir,pro reparatione mundi.Luc. ^z. Et paflores erant in regione eadem ,vigilantes , & cuflodientesvigilias noHu fuper gregem fuum. Et ecce Angelus Domini fietis \

mxta illos, & claritas Dei circum fui fit illos, timuerunt timore (

magno . Et dixit illis Angelus , Nolite timere* Ecce enim euan-gelico vobis gaudium magnum. Et haec , vt fonant, faCta funt..

Infuper Origenes potat per hos pallores etiam intelligi An-gelos cuftodes prouinciarum, quibus merito gaudium ma-gnum denCTmiatur Chrifto nato, cuius aduentu in mundumin prouinciis ftns magtku» fruCtuum incrementum acce-pturi erant Angeli. Ait enim Origen. homil.12.in Luc. Vere ,gaudium magnum erat his, quibus hominum fuerat, & prouinaa- O r *gen.rum cura commijfa, Chriflum vemffe in mundum. Multum vtili-tatis accepit Angelus, qui difpenfabat JEgyptias res, pofiquam Do-minus defeendit de coelo , vt Mgyptij Gbrifliani fierent. Profuiteundis , qui diuerf'as prouincias obtinebant , verbi caufa, Prs.fi diMacedonia , Prafidi Achata, reltquarfimque regionum. Sed fcirecupis, quantum augmentum exurget Angelis praefidentibusprouinciarum mundi, ex quo Chriftus mundum introiuit?

Pergit ipfe Origen. inquiens: Quando Angelus JEgyptiorumJEgyptios adiuuabat , vix vnus pro felytus credebat in Deum,&hocfiebat JEgyptios Angelo difpenfante. Atque ita fiebat,vt de ommbuigentibus nonnulliprofelyti fierent ,&hoc ipfum Angelis, qui gentesfubditas habebant, adnitentibus. Nunc autem populi credentiumaccedunt ad fidem Iefu , & Angeli quibus credita fuerant Ecclefia,roboratiprafentia Saluatoris multos adducunt profelytos,vt congre-gentur in omni Orbe conuenticula Chriflianorum .Pauciflimos ha-bebant Angeli in prouinciis fuis, in regnis fuis, qui Deo vi-uerent: ad introitum autem Iefu in mundum, fieres Ange-lorum cuftodum auCta fuit,vc prouincix integrae,& regna,

& imperia erroribus depulfis ad cognitionem veritatis cur-rerent. AuCti funt cuftodes Angeli numerofis gregibus pu-pillorum currentium ad pafcua aeternae vitae , fed habenthoc Angeli ex introitu Chrifti in mundum. ACtor. i< 5 . Vifioper nodem Paulo ofienfa efi : Vir Macedo quidam orat flans , &deprecans eum , & dicens , tranfiens in Macedoniam adtuua nos.

Gloffaordinaria, Comeftor,Beda,Hugo,Carthufian.putanthunc virum, Paulo apparentem, fuifle Angelum cuftodemMacedoni*. E<cur cuftos Angelus tam anxie requireba*

Pauli aduentum in adiutorium Macedonum ? Erat in PauloIdus i dicitur enim ille a Iefu eledtus , vt portet nomenfuum gentibus :& feiebae Angelus minime poffe alumnosfuos in vitam crefcere,nifi de Iefu aduentu. Ait Orig.horriil. Origeft.iz.inLuc. Erat quidampaflor Angelus Macedonia , hic neceffa-rium habebat auxilium Domini , propterea apparuit tn fomnu virMacedo Paulo dicens; Tranfiens m Macedoniam adiuua nos. Quidde Paulo loquar ? Cum hac non Paulo, fed qui in Paulo erat .locutusfit iefu ?Erat in Paulo Iefu nomen, erat in Paulo Iefus,& ideoAngelus Macedonum ad Paulum recurrit, non tam Pauliquam Iefu poffulansaduentum, vt profe&us Macedonumcrefeerent. Habent enim Angeli prouinciarum, quo gregesSandtorum augeant,ad Iefu ingreffum.Hinc Parenti meo D.Francifco Xauerio,Rom9 quffccnei, apparuit Indus in fom-nis,qui eum opprimebat, & iam inde defignans, &in Indosimpellens. Qui merito putatur fuiffe Indorum AngelusPraefes. Sed cur tot religioforum Ordinum prseftantiflimisviris dimiflis,ad nouelli Ordinis virum currit tam vaftiffimimundilndiarum Angelus Pr ades ? Er^t nouellushicordo,&minimus tunc Societatis Iefu nomine infignitus, erat in Xa-uerio Iefus.&ideo Angelus ad Xauerium recurrit, non tarahominis,quam Iefu requirens aduentum, vt greges fideliumapud Indos crefeerent.

§. ix.

Prafiantia famuli horti valet reddere illuflrem veldominum nequijfimum.

Q Vidauarius Labano ? Quis illo fraudulentior, & ini-quior ? & tamen de Iacobi feruitiis fic crefcit, vt coe-leflibus benedictionibus plenus appareat, & confpicuus.Dicit ad illum IacobiT» no/li,quomodo feruterim tibi, & quantain manibus meis fuerit pojjfjfio tua : benedixitque tibi Deus ad in-troitum me. Ecce tibi nequiflimus, & fraudulentus Labanus,vt apparete Deo benediCtus , propter optima Iacobi in il*luferuitia. Sic vel vnus famulus ftrenuus valetnequiffimum

dominum