Theodor.
Bernard.
7/41.8.
Ambrdf.
Cant. 4 .
Niflfen.
Datj.z.
Matth.z.
Num.16.
Ori<*
*£>•
\
234 Lib.l V.Daniel,fiue lefus adoratus a
>v
vCgibns.
homil.de Chrifti Natiuit.habita com.6,ConciL Ephef. Ap-pendice f.cap.i.inquic : Vide prsfepe (edentis fupra Cherubim,•vide pannttobfitum eum , qui pelagus arena, tinxit , vide deorfumpaupertatem,diuitias eius furjum confideranf. Sic emm gratisclementis, videtis magnitudinem.Nam ipfa paupertate diuitis eiusdiuitis offenduntur. Stella Magis declarabat pauperem,& Barbarosad prsfepe pauperia adducebat. Nam & Magi ei , qui videbatur ,thus obtuleruntytanquam Deo,munere dtuinam dignitatem pronun-tiantes .Quaehacpoteftate maior?Sancmagnum eft,quoddctanti pueri beneficio Idolorum reges cultores, fiant culto-res verae diuinitatis. Merito D.Bern.frem.z.de Epiph. mira-cula Saluaroris tradhns htuv.Mtrabilu aquarum mutati» ,mi-rabilis loanis,<& eolumbs,& pateras vocis atteftatio.fed illud mi-rabile'magis,quod agnitus fit a. Magis. Nam quod Deum agnofcant,indicat adoratio,indicat thuris oblatio. Rcdtc habetur omni mi-raculo mirabilius , quod puerulus Iudaeus in vili praefepiopofitus excelfos nationum reges iibi deuinciat,& faciat eftediuinitatis cultores. Quod ftupeas Ilaias cap 8.clamabat:Antequam fciat puer vocare patrem,aut matrem fuam , aufereturfortitudo Dama[ci,& spolia Samaris. De quo D.Ambroi.lib.j.in Luc.in fine : Priufquam fciat vocare patrem,aut matrem,acci-piet virtutem Damafct,&Ipoha Samaris. Hic enim efi puer,cuiusincunabula Magi fpoliu orientalibus refer ferunt , quia gens anteChriflum incredula,de exuuiis idolorum , mutata iam fide manu-bias obtulit Domino triumphales. Et barbariflimae nationes,&fuperbiftimaead afpedtum pauperis,& humilis pueri fic re-formatur,vt daemonum cultu exfibilato,verae diuinitati,&aras conftruant,& thura ponant.Poft Iefum puerum ortum,dtuinitatem veram halat , quidquid in nationibus virtutisolet. Ad haec pulcher ipfe puerulus diuinus aiebat,Cant.4.Quam pulchra funt mamms tus foror mea Jponfa,pulchriora funtvbera tua vino,& odor vnguentorum tuorum fuper omnia aroma-ta. Fauus d/fhllans labia tua jfionfa.mel & lac fub lingua tua,&odor ve(limentorum tuorum , ficut odor thuris, Dum inter vberaagit diuinus infans, illud inuenit, quod in gentium Ecclefiaveftimenta.ftc oleant, ficuti thus olere folet,nimirum quodiam referant verae diuinitatis cognitionem,imitationem. D.Niffen.hom.S.in Cant.ait: Tuum,b fponfa,virtutum indumen-tum imitatur dtuinam beatitudinem,per puritatemimpatibili-tatem affimtlata naturs,ad quam non patet aditus.Talis efi enim,inquit, odor tuorum veftimentorum,vt fitfimtltsthun , quod Deihonori efi dicatum. Ex quo lefus inter vbera apparuit,etiam ebarbaris regibus,& hominibus apparent in gentium Eccie-£4 verae diuinitatis cultores.
§. IV. I
Sapientum incolumitas vt in Datiiele,&
Chrtjio puerulo.
T Enebat fententia mortis cundtos fapientes Babylonios,inter quos etiam quaerebatur occidendus Danifcl fa-pientitfimusjCui fomnium explicanti,de iuffu regis , &arae,& thura apponuntur.Sic enim habes Dan.cap. z.Et hofliat,&incenfum prscepit,vt [acrificarent ei. Incenfum Dameli appofi-lum mortis detinuit curfum, properantisfapientes oppri-mere,& quae iam iam fpe&abatur tragoedia,ex tunc comoe-dia coepit efte amoeniffima. Sic puerulo Iefu matris fugentivbera Magus apponit thura, quo fylagus viuit, & currentisper mundum mortis curfusfiftuncur.Matth.cap. 2. Apertisthefauris fuis obtulerunt ei munera,aurum,thus , &c. Ecce tibipuerulo lefu incenfum apponitur , in quo ,quia oftenditurhumanitati iundla diuinitas, fallar, nili vel ad eius odoremm6rs quam longiflime fugiat.Accipite ex Num.cap.i6.vbi'mors faeuirecoeperatin populum,ait Moyfes ad Aaro tr.Tol-le thunbulum,& haufto igne de altari, mitte incenfum de fuper per-gens cito ad populic,vt reges pro eis: iam enim egrejfa efi ira a Do-mino,^* plaga defsutt. Quod cum fecijfet Aaron.gfi cucurriffet admediam multitudine, quam iam vafiabat incendium,obtulit thy -miama:$> /lates inter mortuos, pfi viuentes deprecatus efi, & plagacejfauit .Ecce tibi dum mors currit deuaftans populum,obii-citur ei incenfum ab Aaroae politum in thuribulo , & nonvitia progreditur.Quid timuit in incenfo mors,vtitaadeiusodorem fraenaretur ? Iam ibi in incenfo illo timebatur diui-nitas Chrifti in carne exiftens,& latens.Ait Origen.hom. 11.fuper Numer. Intube flantem Pontificem, & obtefiione quadamfui viuentes i mortuis dirimentem , & incenfi myfterium erubuiffeAngelum vaftatorem,&in hoc mortem quidem finitam,vitam au-tem reparatam. Vide quomodo verus ‘Pontifex lefus ajfumpto batil-lo humant, carnis, adietto etiam incenfo , quo eft fymtusimmacu-
latus, medius inter vtuos,& rtortuos fletit,&mertem non fecit vi-tra graffari,feddeflruxit eum,qui habebat mortis imperium,vt quicredit tn eum,norfpam moriatur,[ed viuat tn sternum. V bi hu-ius diuiniftimi incenii compofirio , nimirum carnis, & di-uinitatis commercium apparuit i protinus vel ad eius odo-rem erubuit mors amplius grafiari, & ablorpta morte vitahominibus plaufit. Quo refpiciensipfeDominus,Cant.4.Zlv.Vadam ad montem myrrhs,&ad colTem thuris.Cuv poft myr- 4 .
rhf motemappofuitthuriscolle?In myrrha,morsintelhge-batursin thure aute triumphusde morte,qualis fit per relur-re£tionem,in quavita accedente manebitmors penitusab-forpta.Sic Philo Carpathius ibi: Ad montem myrrhs,& collemthttris voluntarie accejfit fponfusjtyt non folum pro fponja mortuusfepeltreiur.fed & proeadem refurgeret immortalisitb td colli thuriseius caro ajfmtlatter,quod poft refurrectione thuris inftar , vina li-gna germinatura erat. Ex quo enim illud thus diuinitatis inChrifto exiftentis exprefliuum appareret,necefiTum erat , vtlura mortis corruerent,& viuidifiimas venae aperirentur.
§. V.
£t in Daniele , & in lefu laBente diuinitatis appa-ret fublttnitas
V ixfomnij myfteria dixerat Daniel,& ecce tibi Nabu-chodofor rex, hofliets incenfum , prscepit , vt / acrifica-rent ei. Loquens ergo rex.ait Danieli, Vere Deus ve fler,Deus Deo-rum eft. Eoquidemtendebatinceofum,vtDeiDaiiieloften-deretur fublimitas,qua vniuerlos fuperac. Quae enim thuraiolebant offerri Idolis, ea propter Danielem offeruntur vniDeo lfiaelis.com ttfftificatione dicentis ,Vere Deusvefler,Deus .Deorum ey?.Circa quae ait Lyra'Hic ponitur pro diftts magnifica- 1tio Dei. Se fuper omnes exalrauit gloria Dei,cui cum tantateftificatione potentiflimus rex appofuit thura.Nec abfimi-lis fuit exaltatio diuinae gloriae in puerulo Ielu , vbi ei la-dlenti adhuc fapientiflimi Perfarum reges thura obtule-runt.Ait enim de illis Matth.z. Apertis thefauris fuis obtuleruntei munera,aurum,thus,(fic. Ad quid thus puero humili,& pau-peri ? Sane in paupertate illa, & humilitate pueruli thurepromebatur altiflima eius diuinitatis fublimitas. Proueib.jo.aiebat. Tria funt difficilia mihi , quartum penitus ignoro.
Viamaquilsin rce/u.Septuag.ponunt: Viam aquils volantis,&c.Abftrufiftima eft via aquilae volatis in coelum,& quae huma-nanunueftigationem pertranfeat. Sed cuiusaquilae tam in-cognita eft via ? Ait D. [fidor.apud Delrium in Adagial Via ^ 4aquils volantis,hoc eft.dtHtnafilij natura,qus nullo humano inge- *
nto comprehendipoteft.Et vefltgta tua non cognofcentur.ait diuinusSpiritus inp[almis. Huius tamen aquilae veltigia & cognita,&inuentafurrt a barbanftimis regibusPerfarum , dum proci-dentes ante puerum Iefum, ei thura coeperunt facrificare.AitRil0.iib.2in Maith. Thure faciem aquils iiolantis inuene- RupClf.runt , id eft.fulltmitafem afcenfionis, & confeffionis ad dexteramz^/w.AItiifimosfupra coeli cardines volabat aquilina pro-genies , Verbum Patris,adeo,vt eius veftigia a nulla polfenccreaturaru inueftigari. Accedunt interea Magi,puertim le-fum vident in finu tnatris , iliique thura facrant ,& notosreddunt hominibus perpetes diuinae aquilae volatus. Vbienim a fapientum manibus thura puerulo Iefu dantur, ne-cdTum erae eius humanitatem oftendi vfque ad diuinitatisfolium exaltatam. Mirabundi Angeli in Iefu fponfa id ftupe-bant Cant.^.dum aiunt: Qus eft ifla,qusafcendit per defertum, Catit.$.fiunt virgula fumi ex aromatibus mjrrhs thuris , vniuerfipuluert*figmentarij ? Equidem Ecclefia gentium iam tunc vi-lebaturafeendere, quando adhuc defertum erat, quandonondum apparebat populusChriftianus j tunc, inquam,inhoc deferto apparebat Ecclefia gentium afcendere,& odo-rem Iefbm per orbem exhalare,dum lerofolymis interrogatde puero nato.Et qualiterapparebat Ecclefiagentium?S/V«/virgula fumi ex aromatibus myrrhs,& thuris citca QU 3 “ verba Theodof.aiunt tres Patres apudTheodoretum : Virtute,quafi myrrha ,cum carnis fenfum mortificaret fragrat',[cientia vero,quafi thure ,tanquam veritatis notis (e ipfam dtuinam imaginem ofttndit. Re-linquo illud,quod myrrhafragret,illud pondero in praefen-ti quod fcientia,quafi thure fe ipfam dioinam oftendit ima-ginem. In lapienti enim thuris munere gentium Ecclefianon folum in fe veftigia referebat diuinitatis, fed expreflifti-mam imaginem, vt iam inde patsr^t Dei fapientia incarnataapud homines ccrmerfaii.
§. VI,