%

Euii

'ISf

Cap.I. Daniel fub Nabuchodonofor. 241

- — • *

ueoitineis decuplum fupcr eundos Ario-los, &: Magos, qui erant in regno eius. Fuitautem Daniel vfque ad annum primumCyri regis.

§. XIII.

ln.vert Dei fchola,vel pueruli eam cbtbunt faptentiam 3 quafapientt/ftrnos quofque detriumphent.

N!

h^jch.lO,

Akaz.

Cant.q,

Luca i .

Niffen.

Oh longaeuitate ftudiorum detritis,fed florentibus ad-huc iuuenibus,qui in Dei maximi,& veri obfequiis fefe«xercent,eam lple Deus fapientiam praebet, quamftupeantfapientes,& reges. Sane iuuenili in flore erat Daniel, & dumin Deioblequium abftiner a gentilium menlis,tripodem in-ucnit in Dei fchola, ex quo certiora, & lapientiora oraculapopulis reddat. Ait enim textus: Pueris autem his dedit Deuffcientiam.cp difcipltnam in omni libro,& fapientia: Danieli autemtntelltgenttam omnium vifionum,&[omniorum , < jpc . Non multi(ludiorum anni, non multae vigiliae,led Deus dedit adeo in-gentem cumulum lapientia? puero,a Deo enim vero lic pue-ruli ipli mftituuntur,vt triumpbenr de rapientibus. Ad haecdicebat Fheodor.vi puero,qua /ibi diuinttm reuelabantur,DanielEfi: Theodoi* videbat,non tn fomniu tantum } fed etiam vigilans,& poterat , qua

alus offenderentur,interpretari. Hinc etiam docemur authorem om-niumrerum Deum nullam itatis rationem habere,fed pietatem tan-tum,ac religionis /ludium requirere : qua in iuuenecomperta multiseum natu maioribus anteponit. Non anni,non curriculoru (pa-tiat longa adeo necelfaua funt in Dei fchola, vtnecefTarinmeft virtutum ftudiuniihoc ii adiit,puerulus licet fis,fapientiaex Deo accepta fapienttflimos quofqueruperabis.Ezech. i o.vbi facraanimalia Dei currui offenduntur alligata , ait texr.factesvna Cherub : quod li in Cherub nominis etymologiamquaeras,Alcazarnofternotation.7-ad cap.4 Apocal.duas,autties etymologias in rem praefentem accommodatillimasproponit. Altera eft ex Bibliis regiis , vt dicat, Cherub qua/ipugnans : altera eft ex Vaticanis, nimirum Cherub quafi magt/ier. Tertia ab illo allignat Cherub quafi puer. Ecce tibiqui lub curru Dei apparet, fub eo nomine oftenditur, quovideatur ,&quafipuer , & quafi magifter , &quafi pu-gnans. Et quid magifterium,& praelia ad puerum > Equidemad puerum,qui lub Dei veri gubernatione viuat, non indi-gnum eft,quod magifterium reteratur,& pugna,quando fubvero Deo.vel pueruli eam fapientiam acquirunt,qua polfintinundialespotellates inftruere,& illas deuincere. Cantic. 3.de Regia (ponit locuta eius amatrix ait,E»/*#«/#>» Salomonisfexagima fortes ambiunt exfortijfimis ifrael , omnes tenentes gla-dios , & ad bella doflijfimi . Itaq ue & dodliflimi, & fortiflimioftenudtur excubitores coeleftis cubiculi,de quibus tamenlocutus Dominus apud Lucam c.i 1. ait[: OfiiumcUufum eft,

& pueri mei mecum funt in cubili. Dodliftimos,&fortilfimos il-los ab iponfa oftenfos, Dominus dicit eflepueros. Et quidpueri cum tanta dodtrina?Quid puericum tara fortitudine?Sanem Deiicholanihil differunt pueri & dodlilfimi, pueri,

& fortiflimijfed qui vel pueruli funt,incredibili folent efful-gere dodtrina,& fortitudine.Ex quofapienrer elicit D. Nif-ien.hom.6 in Cant. Idem eft ergo dicere armatos e/fe circalefiu-lum.cr infantes. Dummodo in Dei cubiculo miniftrent,nihilincereft,quod dicantur infantes effe,fiue armati,& ad belladoihflimi i quando fub hoc Deo vel lpfa infantia,vel ipfa in-firmitas poflit differere cum mundialibus poceftatibus,& il-las vincere. Quo fpe&ans Sapient cap.8 ait:Pro/^/w* /4-

pteutiam adducere mihi adeonuiuendum i fciens quoniam mecumcornu»irabit de bonis’,& erit allocutio cogitationis,& tidijmei. Ha-bebo propter hanc claritatem ad turbas , & honorem apud fenioresiuuenu;& acutus tnueniariniudiciom conffettu petentium ad-mirabilis ero, & facies principum mirabuntur me. Timebunt me au-dientes reges horrendi,in multitudine videbor bonus, & tn bello for-tis. Expende ab illis ,habebo propter hanc claritatem , & honoremapud fenioresiuumis :quippe iuueniscum fi$,& pene infans eacoelitus fapientia perfuderis,qua & feniores fuperes,&ter-ribihbus regibus,& principibus,admirationem,imo & bel-lum inferas,in quo vincas. Habet hoc lingulare Dei fchola,quoddepu(ionibus,& infantibusfaepeagmina educat,quaeftent pro religione fortiflimi ,&difertiflimi,pugnatores ad-uerfus qiundiales principes. Notiflimum eft illud infantiumagmen,qui primi Herodis acies retuderunt, neoccidereturpuer diuinus Iefus.De hisaic Matth.i. Rachel plorat filios fuos,& noluit confolari, quia non funt. Mirabar quod Rachel iamin futurispofita , in finu Abrahae quiefeens, ploret mortem£aliz.a de Chriflo figur.Tom.l .

infantium pereuntium pro Chrifto. Et quid ploretRachel iamorte adeo foeIici?Plorat equidem, quia non funt, & credide-rim plorare,quia non funt praeliatiaduerfusregecn horren-dilfimum.Exituri erant a Dei fchola pueruli,& infantes,tan-ta Dei lapientia , & fortitudine imbuti, vt auderent ftareaduerfus mundiales principes, illofque fapientiChrifti con-feflione confundere. Quod praeuidens Rachel,plorat in fuisinfantibus,quod licet moriantur pro Chrifto,non tamen eogratiae peruenerunt,vt flantes coram rege iniquo , illum infapientiae,& prudentiae praelio deuincerent. Ad haecEufeb.Gallicanus m ferm. de S.Blandina.fic Bethlehem affatur: O Eufeb.Bethlehem in m artyrum no/Irorum titulis, tu numeroforta/fe pnee-das.ego merito:tn tuis interfe&iofuit,confe/fionon fuitunmeu collu-ftatiopajfionis.-in tuis fola fuit opportunitas & occafio fcelicitatisittiin fanguine paruulorum potutfii videre pereuntes, non pctutfii fpe-Hare certantes. Ea eft gloria maior,quod infans,quod paruu-lusfterin confpeflu regum horribilium,& illos vincat pru-dentiae,& fapientiae praeftamia.

'Matth.i.

§. XIV.

Dottrina 3 & fapiernia,qua d Deo , vt fuperai hominumvniuerfas facultates.

Q Vae hominum fapientia comparari poceft cum fapien-tia,quae a Deo in a umnos fuos profe&aeft ? Ait in prae-fenti textus:Ow«e verbum fapientu,& intelleEius,quod feifeita -tus eft ab eis rex, inaentt in eu decuplum /aper eundos artolos , (jpMagos.&c.Longe femper excedit fapientia,quae a Deo venit,hominum fapientiam. Matth. 13. dicebat id Dominus fubpulchra parabola fatus '.simile eft regnum coelorum grano finapis,quod accipiens homo feminat tn agro fuo.quod minimum quidem efi Matth.i$.omnibus (emintbus , Cum autem crtuerit,maius e/1 omnibus oleribus ,

& fit arbor,ita vt volucres c oeli veniant,& habitent in ea. Com-pone olerum femina cum finapis feminertunc forlan finapisgranum minus alus videbitur. Verum vbi adolefcere coepe-rint,caetera femina in vaniflimafolia olerum definunt:e fina-pis autem grano arbor fit, in qua coeleftes aues requiefcanc.

Quid pulchrius, vt excelfus coeleftis fapientiae exprimaturfupra omnes hominum fapientias-ld expendit D.Hieron.ibif&tns:Co»fer cceleflem doftrinam dogmattbus Phtlofophorum,&li-bris eorum,&fplendori eloque#iii,& compofitioni fetmonum:&' vi-debis,quanto minor fit ceneris feminibus (ementis Euatige/ij, Sed illacum creuerit,nihil mordax,nihil viuidum,nihil vitali demonflrat 3/ed totum flaccidum,murcidumque,& mollitum ebullit in olera,&in herbas,qui cito arefcunt,&corruunt. Hac autem pndicatio,qu&parua videtur in pnnctpte,cum in anima credentis,vel m tote mun-do fata /u er it,non exurgit in olera,fed crefcit in arborem,ita vt vo-lucres coeli veniant,& habitent in eis. Quae differentia eft interolera herbarum , & arborum frudtus,ea eft differentia interdodtrinas faeculares,& do&rinam coeleftem. Illae in oleradefinunt,& herbasihaec fit arbor,quae coeleftia pertingat,&terram repleat.Quo fpeftans IfaiaS cap.f.ait : Vinea fa8a efidilefto meo in cornu filio olei. Laetatur bonus Propheta,quod vi-neam fieri videat diledlo Deo fuo : longe aliter Achab vi-dens pulcherrimam Nabothi vineam , ml amplius curabat,quam quod vites in olera commutarentur. Sic enim ait 3,

Reg.21 .pamihi vineam tuam,& faciam mihi hortum olerum Ille f.Rtg.lUpro vinea ,pro vitibus ftabat laetus; hic totus erat pro oleri-bus.Et cur ille pro vinea ftat, hic pro oleribus ? Vterqueadumbrabat flatum ludaeorum , vt fe habituri eflenc,vel infchola Chrifti.vel in fchola Pharifacorum i ab fchola ChriftiDei,in vineam exurgebant, & palmitibus altrmfecusiadlis,

& caelum opplebant,& terranufub hominum dottriba,in-ftar olera herbarum cito decidunt. Ait D.Cyril.Alexand.ad c.

1. Ofeae haec duo loca conneftens. JSt quod in his adhuc emi-net,non 'fft obfcurum. Sub Chrtfium quippe redacti ludiorum popu-li,quomodo non vinei s# palmitum copiafiorentibus,&fertih/fimis fi-mtles erant futuri,habtndique ab emmbus '< Viuentes autem Phari-fiorum inftitutis,ac moribus,docentefque doffrinat.uc mandata ho-minum,nihil prorfui dt/fimiles herbts,humo propinqui/ftmis , qua qjpfacile fuccumbunt,atque marcefcum.P.c^niStm a Dei fchola nun-quam non illa exurgit do<ftrina,quae arboris inftar exal-tetur^ fublimes referat fru&us : mundiales vni-uerl* dodlrinae ad illam comparatae olerafunt euanida , vel in lpfoortu euanef-centes.

V

Dttn m

\