Cap.I.DanielfubNabuchodonofor. 245

I

■§. XXII.

Superba prafumptiones <tgre , & difficulter tolluntur.

Am femel, & ter audierat Rex a Chaldaeis fomnij conie-chiram,& explicationem proponi non pofle,nifi prius ipfequale lomniuhabuerit,sdifferac.Et nihilominus inftac aiens:Somnium itaque dicite mihi,vt fciam,&c.Nec tot fapientum per-fuafionibus potuit remouert a fuperbiffimo illo conatu, &praefumptione. Quid inde ? Sapienter exclamat in pratentiRichard.Viftor.lib.i.deerud.inter.hom.par.i.cap.f. O quamdifficile humana imprudentia d fua pr&fumptione reprtmtttfr ! Eccepofl plura experimenta , adhuc tmpcffibilta exiguntur. Poflet velvnum impoflibilitatis experimentum hominem auertere a jconatu irrito , nili in illo efifet fuperba, & imprudens prae- !futnpcio : atqui imprudenti praefumptione ferebatur , necmille euidentiffimis experimentis reprimitur. Montiumaltiffimafciueranc homines fuperata fuifle diluuio , dicitenim Genef 7- Operti funt omnes montes excel/i fub vnitterfocoelo. Quindecim cubitu altiorfuit arca fuper montes. Et vix ex-ficcacumfuit diluuium , & couuenientes homines inter femanus imponunt aedificandae turri,qua ceiebrencur,& libe-rentur ab alia miminenjte pluuia.Ait Gen.i i. Venite,faciammnobis ciuitatem,&turrim.cutm culmen pertingat ad ccelum.G loliaibi: Voluerunt fibi confit uere turrim,in qua diluuium non timerent.Et Lipp.in cat. Memoriale vnitatss &dtficare conabantur ,prafum-ptuofo confilto ,vt fi aquas rurfum inualefeere contingeret,fibi afy*-lum pararent. Haec erat hominum praefumpeio, vt canerentaquarum diluuia altitudine turris. Sed quando viderant vni-uerfas tnundi altitudines aquis opertas, cur non defperantpolfe fieri altitudinem aquis coeleftibusfuperiorem?Cur totmontium ruinae non illos aucrcebam; a conamine adeo irri-todiene Lippotnanus dicit, quod laborabant praefumptuo-foconfilio.fola enim fuperba praefumpeio non potuit obruifub immenfa calamitatediluuij. S. Profper de promil. &praedicl.par. i. cap.8. inquit: Mortalium fwcunditcu dum ac-creuijfet,radix peccati fuper bt a , mundo pereunt e diluuio ipfa perirenon potuit. Turris fuperba d fuperbu extruitur , cuius caput coelumhattsnm occuparet. Nefcit-fuperba praefumptio vilis experi-mentis reftringi,in mediis altitudinum omnium cafibus,ipfaadhuc in altum extolli nititur. Id optime nouerat Dominusde iis aedificatoribus dicens cap.i i. Gca.Cceperunt hoc facere,nec dtfijlent d cogitationibus fuis. Vbil^up. De fluita eorum pm-fumpuont dicit Oem, nec defiflent d cogitationibus fuis,fubaudien-dum e fi,quantum tn \pfis eft,Satis enim diabolum imitantur dicen-tem, Jl fundat» fuper altitudinem nubium,qui quantum pote fi,ex-tollit fe aduerfus Deum alti[fimum. Caue, Chriftiane,ne te te-neat fupeibapraefurnpuo a etiam milLe experimentis perce-ptis vanitatis tuae,iinpoffibiiuatis rei,non defiftes a praefum-ptionis conamine.Mille argumenta videbis impoflibilititis,& adhuc praefumpeuofo coufilio ad impoffibilia feflinabis.

<*-

Dan. 2. Sermo enim , quem tu qua?ns,rex,gra'uis eft-.ncc reperietur quifquam.qui iudicetilium in confpe&u regis: exceptis diis,quo-rum non eit cum hominibus conuerfatio.Quo audito rex in furore,& ira magna prse-cepir,vt perirent omnes fapientesBabylonis.Et egrefla fententia,fapientes interficiebar!tur.qujrrebancurque Daniel,& focij eius,vtperirent. Tunc Daniel requdiuit de lege,at-que fententia ab Arioch principe milinse re-gis , qui egreflus fuerat ad interficiendos fa~piences Babyfonis.Et interrogauit eum, quia rege poteftatem acceperat, quam ob cau-fam tam crudelis fententia a facie regis effetcgrcfla.

§. XXIII.

Tdefettuum experientia admonet homines fuperiorem, poteflatem Creatoris effe.

T Andem miferi homines fupremam diuinitafis potefia-* * cera coguntur confiteri, .vbi fe in fomnrj explicationeBae^ade Chriflo figar.Tom.l.

deficere cernunt.Quippe zmnr.Sermo.qucm tu qu*ris,rex,gra-uis efl-.neCripenetur quifquam,qui iudicet tflum in conspeStu r egis,exceptis diis. VbiGiof. InterlioealisaicirWew compulfi Deumcreatorem omnium recognofcunt . Et quem non compellant cre-bri experti defedtus fupremam creatoris virtutem profiteri?

Adtor.cap. j .'Petrus & leannes afeendehant in templum ad horam „.orationu nonam. Et quidam vir , qui erat claudm ex vtero matris ”fu£,baiulabatur.Nonotioseponitur,quodin ipfa vteri offici-na,quando vniuerfae caufae naturales intentae funt operi fuo,iam tunc claudus ifte fieret ,fed vt exifto defedtu in caufa-rum virtuteadmonearriur,fupra illas efieaiiam diuiniffimamvirtutem perfectorum omnium procreatricem. Ait namqueD. Bafil.Sei. orat.z i.vterinam huius claudicationem expen-dens: Vitium nattuitatem non expeflauitfied nixum anticipauit no~ C e |

falfam naturam formatio redarguit.fallitur enim f&pe natu- ^

ra dum fingit,vt imperantis Dei mimftta videatur,non etiam crea-trix. Sic defedtus naturae quotidie de Deo creatore nosad-monentjdum enim & lapfus,& cafus,& infufficientias vide-mus,confiteri compellimurin nobis mjnifterium effe & vi-le,& infirmum, fupremi folius creatoris effe virtutem abfo-luuffimam. Hinc dum primum viuentium omnium funda-mentum vilibile ponit Deus,dicit de illo Gen.i. Terra autem Qtn.iterat inanis, & vacua. Siue Vt alij lcgunt.:Terraautem erat tauifi-bilis,&incompofita. Et cur omnium animalium mater, fic in-compofita,& vacua,& inanis ftatuitur ? An vt ex eius inani-tate compellamur ad alium veriorem, & perfectiorem no-ftrum parentem recurrere?Air D. Chryfoft.fer.de ieiuniis,ex(jtncLTerramperfeffam poterat producere,ficui coelumfied propter , ^ «

te,&propter falutem tuam non fecit. Nam facorporanoftra ex ipfa ^ ^

funt.zfr ex ipfa etiam corporum nutrtmenta,ty ex ipfa quoque,& intpja noflra habitatio efl,(j>pofl morte in ipsa rurfus redimus -,ne for-,te ergo ex his omnibus,qua exe» viteris confequi,beneficiis facili,&lubnca cogitatione in impietatem delapfus ipfam effe vitam puta-res,& vituperes authoremipropterea imperfettam eam,atque imom-pofitam producit , vt tu tntelligens,quod induet etiam ipfa opere,&beneficio eenditotu,cultum venerationemque diuinam ,creatori om-nium referas Den.Huc fpeCtant omnes creaturarum defedtus»vtnos compellant venire in cognitionem , & adorationemomnipotentis creatoris. Si enim nullos defeCtus experire-mur in nobis, neque m noftris, fed omnia luccederent exfententia, in profundifiimam Dei obliuionem p rolabere-mur.At cum crebri nos defeCtus circunftent,cum fbrtifiimaquatque creaturarum labare, & claudicare palfim videmus,iam inde neceflum eft, vt ad illum refpiciamus creatorem,cuius fune opera.

§. X X I V.

Afun diales Domini in [eruis fuis etiam impoffibilitatemlethali culpa vertunt. j

M Vitis rationibus rei impoffibilitatem fapientes adfiare»bant,& nihilominus damnampr a rege poena capitali,ait namque textus:Re* in furore ,&tra magna practpit ,vt peri-.

*ent omnes fapientes Babylonis. Etcur pereant pro re euidenterimpoffibili ?Carthufianus ex Lyra hanc vnam oftendit cau-fam rumae,nimirum, 1 ve/litum, & vi£fum,&Jur»ptus magnos ha-bebat d rege. In iis autem , qui de menfia fua,& de redditibusfuis viuunt,muiidiales Domini etiam impoffibilitatem oble-quendi,& culpae vertunt, & lethali peeba caftigant. Dauidrex habebat quotidie in mefs fu a Miphibofeth fonathae ami-ciffimi filium,cuius tamen obfcquium dumab Ablalone fu-geret, femelrequifiuit. Quod vbi illi obiecitDauid i.Reg ip.rdpondens 3it l .Domine mi Rex,ferum meus contempfit me.-Dixi. ^ ^ ' -

que ei ego famulus tum,vt flerneret mihi »finurn,fy afeendens ali- ‘ ^

rem cum rege.Claudm enim feruus tuus, &s. SlC M phiboiethimpoffibilitatem fuam,&euidcntiffimam,& regi notam prae-tendit in exculationem fui. Et quantum valuit apud regemh$ec excufatio propter impoffibilitatem?Textus indicav.Aitergo ei R ox.-Qutd vitra loqueristFtxum e fi , quod Iccuim fum. Tu &

Siba dimdtte poffeffiones.Fxptdo illud, ait ergo Rex, quibus ofte~ditur,quid inferat rex de audita-fmpoffibilitate Miphibofethfibi occurrendi. Et quid inferat Rex de’ hac impoffibilitate?

An hominis abfolutionem infert?Abfit,non emm tale eft in-genium dominorum mundialium,vt impoffibilitatem obfe-quij in fuis excufationem putent v : quin potius ipfamimpoffibilitatem vitio tribuunt , & acerrime tnul&anr,vt muldlauit Dauid auferens propter illam , medietatembonorum , & familiari, & conuiuae fuo. Hinc 4 .Reg J* c*t- 4 .R^,| Vpieos Rex Syria?,qu6d Naaman lepra mundaretur^illum re-I miAad regem Ifrael fibi tunc temjboris fubdicutn: fic enim

■ X | habes