bl «Qia

('«BdOt

"“'(«i

f‘ £«(lacruo.propterfinii,leodoijdokoi,itilioi

klmit.

fatim

mstfgng,rft 6 ,,

- fc

nuim 1

(M*

imi:

0

St-

ik

m-

'Oi-

iti

icr-

ifai. ii.

Sophon- 1 -

.Oi igen,

Cap.I.DanieI fub Nabuchodonofbr. 255

• ■?*/• a n 1 rn »ki « /TtntAiP

ponit demeffos frumenti frudlussnunquam enim in areafu-perfuntfauillx, rufi quando & frumenti grana condita iunt.Rediguntur ergo perculTa metalla , quali in fauillam arex,quia ex contritione,& calamitate impiorum, nunquam nonnalcitur aliquis frudtus. Huc etiamfpe&atillud Ifai.t-iCm-dit.cectdit Babylon, & omnia (culptiliadeorum eius contrita funt enterra.Tntisra mea,fiy filia area mei. Eccetibiin Babylonisrui-na, & aflhdtione, & Dei tritura apparet, & melfis: non enimparuus frudtus metitur a Deo,vbi impij fub aflhdtione,& ca-lamitate veniunt. Hinc Sophon, cap. i. Congregam congregaboomnia a facit terra,dicit Domiattt ,* congregans volatile cceli,&p*~fces maris, (y ruina impiorum erunt,& disperdam homines a facieterra,dicit Dominus.Qnx verba fic Septuag.tranftuleruntiDe-fettione deficit a facie terra,dicit Dominus-,deficiat bomo,& tomen-ta,deficiant volatilia coeli, & pifces maris, fy infirmabuntur impj.In vulgataait Dominus : congregabo omnia, apud Sepcuag.di-cicur, quod deficiat homo, quod deficiant iumenta. Quidquod hxc deficiant, vt Deus congreget? Equidem fieri ne-quit, vc Deus /rudium fibi non congreget, in omni defedtu,& ruina,& calamitate impiorum. Exod.f. petebatur ex Eha-raone, quod liceret Iiraeli exire,vc facrificaret Deo fuo i re-fpondit Vero Pharao : Nefcio Dominum,fiy Ifraelnon dimittam:& dixit fnperbi/fimus,& ingentes plagas, & calamitates tra-xic regno tu o.Ec quid frudtus ) quid veilitatis percepit Domi-nus ex tot calamitatibus illatis regi l'uperbilfimo»Potuicnefieri, vt vel Pharao afflidtus aliquid frudtus Deo reddidenesAccipite Orig.in cat.Lfpp.fantemiritlrr quid agit cruda fuper-bia? Donec in laboribus hominum non eft,& cum hominibus non fla-gellatur,propter ea tenuit eum fuperbta. Denique videbis eum paulopoft,quantum proficit tn flagellis .quanto melior verberatus efficitur.Jfte.qut modo dicit, nefcio Dommum , pofiea cum vim fenferit ver -berum , dicturus efforate pro me Domtnnm , & non folum hoc , fedetiam conteftantibus magis fatebitur, quia dtgitus Dei efl in virtutepignorum. Nemo ergo ita ineruditus dmini fit difciplina, vt flagellad/uina perniciem putet,vt verber* Domini poenalem credat interi-tum. Eccc Pharao duriffimut, tamen proficit verberatus. Ante ver-bera Dominum ne fcit, verberatu* fapplicari profe Dominum rogat.Ejl pro foci U4 iti panes , hoc ipfum agnofeere , quod merueris poenam.Piaculum duxi aliquid decerpere, quando iis patebat,quamfrudhiofx fint aflhdtiones in peccatoribus , fiquidem hxcpotuerunt aliquid edicere vel iu Pharaone, quo fuperbifli-mus alioquin homo veretur Dominum.

Ddn.i. Interpretationem quoque eius dicemuscoram ce, Rex. Tu Rex Regum es: &; Deuscoeli regnum,& fortitudinem, & imperium,gloriam dedit tibi: & omnia,in quibus ha-bitant filij hominum,& befti^c agri,volucresquoque cceli dedit in manu tua , 6c fub di-tione tua vniuerfa conftituic: tu es ergo ca-

put aureum.

§. X L V.

Primus in qualibet virtute , & fplendore multum ineo fcqu&ttes omnes excedit .

loan.$*

Tertu!

AB0r.11,

Chryfoft.

Q Vatuor fibi fuccedentes Monarchias mundi proponitDaniei, nimirum Monarchiani Chaldxorum,Perfarum,Grxcorum , & Romanorum i quorum fingulorum glorias,triumphos,diuitias, fplendores,latitudine ditionis, fubdito-rtim numerum,fi perpendas,vix inuenies, in quo quis aliumfuperauerit. Nihilominus Daniel tres monarchias luccindte. memorans,imo & poftponensin amplificanda Chaldaeorummonarchia multus eft.Ait enim l« esRexregum-, fiy Deus coeliregnum,& fortitudinem,fy imperium,& gloriam dedit,&omnia inquibus habitant filij hominum , & beftu agri, volucres quoque coelidedit in manu tua, & (ub ditione tua vniuerfa conftituit. An taliadixit de reliquis tribus i Nullo modosnec enim de Perfarumrege, neque de Grxcorum,aut Romanorum Imperatore di-xit, quod Reges regum funt, licet & hi plurimos reges fibilubduos habuerintsneque quod Deus iis dederit & regnum,& fortitudincm,& irnperium,& gloriam,& omnia alia fple-

«nnium mundialium regnorum. Sic enim ibi: Chus genuit| Nemrod.ipfe coepit effe potens in terra erat robuftm venator cor at»

Domino. Fuit autem principium regni eius Babylon, &c. Itaque iaBabylonia fede fundata a Nemrod ,inftatirata, &ampltaraaNabuchodonoior apparuit primu sin inundo regni fplen-dor. Ne miremur, quod vbi primo regales virtutes radiarecoeperunt, ibi maiora decora ponantur apuu nomines, 8 capud Deum. Habet hoc,qui primus aliquam vtrtutem inue-xitjVt prx exteris m facinoribus fplendeat. Notiffirnaeftaquarum virtus, qua per baprifmum regeneramur filij Dei,dicit enim Dominus,Ioan.^. Nifiquis renatus fitera ex aquaSpiritu[antto.nonpotejl introire in regnum Dei.Vndc fic aqua /u-pra omnia elementa extollitur, vt credatur de illa venire,quod regeneremur filij Dei, hxredes coeleftis regm ? HabesGen. r. quod pofiquam iuflerit Deus terrx , vt produceret Gca.i,herbas,& ligna, immediate dixerit -.Producant aquareptile ani -m*. viuentis,& volatile fuper terram fub firmamento cctli.&c. Ita-que prima omnium elementorum aqua iubetur producereviuentes animas,fiue,qux natent in fluminibus, liuequx adcorlefiia euolent i qux autem prima animas genuit, & volu-cres in coelum direxie, non miror, quod fupra omnia ele-meta eligatur,v.t coelefles eriam homines regeneret. Pulchread hxc T ert.Hb.de Baptifm.C.3. Primus liquor,quod vsueret.edi-dit,ne mirum fit in bapttfmo.fi aqua animare nouerunt. Non miruequidem efl, quod aqux in bapcifmo adeo exaltentur, vt fa-ciant animas effe coeleftes, quando aqu* primx fuerunt inproductione animarum viuentumi.Qu* emm dignitas noncredatur de eo,quiahqua virtutem prunus inuexit in orbemrerrarum?A<ft.u.de Paulo,&Barnabadicitur \F.t armum totumconusrfati funt ibi in Ecclefia;& decuerunt turbam multam,ita vtcognominarentur prttnum Antiochia difcipult ChriJhani.Et quan-cum hoc Antiochi* prxconium?Deilla D.Chryfoff.hotn.17.ad Populum,fatur.&H* tandem efl ctuitatisnofim dignitasFCcn-tigit primum Antiochia dtfctpulos appellaro Chrtfitanos. Hoc autemduitatum,qua funt in m undo.cun Harum habet nulla. Nec ipfa Ro-muli ciuitas ; propterea contra omnem terrarum orbem oculos erigerepotefisqueniamergaCkrifium amoris ignem habet,propter fiduciam ,propter virtutem illam. Multum equidem habet,vnde fefe quisextollat fuper alios, fi aliquam primus viitutem inuexit iumundum. Huc crahe ditia fupra lib.i.c.j.§.6.

§. xl vi.

T^egnigloria, & cammendatio ab abundantia bonorum ,quibus fubdtti egent ad vitam.

D ixerat a Deo datum effeNabuchodonofori, imperium, &gloriam,Ite ftatim numerans qux data fint illi in particu-lari,& meminit beftias agri, & volucres coeli,ait emm,volu-cres quoque coeli dedit in manu ftta. Cur 116 prius memorat am-pliffimas ciuitates, numerofos exercitus, validifiimas arces?

None gloria regni eft maxima ciuitatu amplitudo, & arces,

& exevcitus?cur hxc prxtermittes,hoc fatagit,vt ofledat ilfiSc terrr beftias, te cxli volucres effe datas ? Equidem in iisoffendebatur abundantia bonoiti,qux neceffaria eff ad luh-ditoru vitam,qux eft primagloria,St commendatio regni,&de qua vnica nafeitur regnotu claritasjvt fi hxc defit,exteraomnia in fordes abeant Hinc Gen. 1 .Dixit Dtunprimis homini-bus :Re plete terram, & fubiicite eam, & dominamini pifeibus maris,

& volatilibus cceli,ty vniuerfis animantibus, qua mouentur fuperterram. Dixitque Deus : Ecce dedi vobis omnem herbam afferentemfemen fuper terram, & vniuerfa ligna, qu& habent in femettpfis fe-mentem generis fui, vi fint vobis tn efca,& cunelis animantibus tcr-r&,&c. Ecce tibi datur homini principatusanimalium,fed &ftatim omnis agrorfi herba illi datur, vt abunde cibus fuper-fit animalibus.Cur vbi principatus datur, ta cito curritur adherbam procurandam, nifi vt inde commendaretur hominigloria principatus inter animantia, pro quibusfuftentandisfoecundi capicopiofiffimamannona fuppeditabat ? Ad hxcr, anud Lippom.fatur.M^»» Domini erga hominem , Chiyfoff.

Gen.il

D.Chryfoft.apudLippom.facur:M^»« pomtnt ergaquem condidit, offenditur cura-.Nam qtti ipfum produxit,& omne eidominium creatura tradidit, vt ne ftatim ah initio tumentoru mul-titudinem videns,fiomachari poftii.quaft non fufficeret ad alenda tot,& tanta animalia , priufquatn de hoc cogitaret, bonus Deus pr&ue-niendo demulcet eum , & oftendit , quod tam ipfe quam iumenta,&bruta omnia pracepto Domini omnem copiam terrafuppeditjmte fit

} habiturus. Quis homo non auerfaretur principatum , in quo

“ .1

— - • v . vivmmi 11 viti) VV mips-uuii,) ^iv/t iu ni) vv viuiiiu uuu i^/iy 1 r/w-v.*". ^ .

dida,licet in his minime inferiores fuerint.Cur ergo de folo I plures videbat fubditos , & annonam paruam , aut nu

■^.i ^ . « — i. m -r - r\ liAivutitirn fM‘i rs n p nx ini 01 1 ! 1 fTI rfftftUS

rege Chaldxoru fatur, quod rex regum fit, quod de Dei manu regnum,& fortitudine, & gloriam acceperit,& quod au-reus ipfe reliquos excefferit,vt aurum extera metalla excel-

lit? £U Gen.c.

lam ? Vt ergo Deus hominem principem animalium creansdemulceret illum commendatione, & gloria principatus,non fiuit fubditos apparere , qujn ftatim copiofiflimara:

* * • f\ *

^Avwui*m)vwaiiiuiii uiviuua vawvi | uvu *»"•* - * i , - * . -

.10, habes regnum Babylonicum fuiffe primum annonam pto illis fuftentandis in promptu conftitueret.aexst ae Chrifto figur.Tem.L X Fugieudui