264 Lib.VII. Iofue,fiue Iefus in Iordane.

Abulenf.

Mxod.M,

ycgm viam perciirras. Huc trahe dida tom. x. de Ghrift.Fig.lib.f. cap.vlt.§.?.

Capvt XIV.

Dittrlh titio terra pertribue IJra$L

Textvs Historia.

Grrv» occifisper Iofue triginta, & vno re-gibu s Chananxorum , nouem tribus , & dimi-dia Ifraelitarum feparatim fibi habitationemfecerunt, & a bellorum excufi puiuerc, area-rum pulueri foecundo infederunt. Eripuit enim Domi-nus fenem ducem Iofue a. tumultu belli i ne in vitae portu,tempeftates mundialium fluduum fuftineret. Infuper vi-rum admonuit de magnitudine terrae, quae adhuc expu-gnanda reflabat, & quae tandem in Ifraelitarum poffef-iioncm ventura erat. Quare mandat Dominus,vt ante ex-pugnationem ipfe Iofue hoftilem adhuc terram in partesfecet,fmgu}afque fingulis tribubus affignct 3 auidius nam-que , & acrius pro notis fibi adlcriptis partibus pugna-bunt , cum occafio tulerit Nec mora 3 Iofue fingularumtribuum terminos diftinguit, vt vmuerfae fpedarent par-tes fuas i vna Leui tribus relida eft fine forte , quoe reli-quarum dono duas & quadraginta accepit vrbcs in quibusviueret.

PARS MORALIS CIRCAtextus litteram.

Opitis bellis non infrugifera pax inuenitur 3nanus enim gladio feriata non femel operam na-.at ftylo i vt nos difeamus etiam poft bella, pacisluceos ad calamum vfque deducere.

Iofuecap. 13. Iofue fenex prouc&aequc seta-ti$ erat, 6c dixit Dominus ad eum : Se-nuifti, &. longxuus es, terraque latiffimadereli&aeft , quapnecdum lorte diuifaeft , omnis videlicet Galilaea Philifthiin,&c. Omnium qui habitabant in monte aLibano vfque ad aquas Maferephoth,vniuerfique Sidonij. Ego fum,qui deleboeos a facie filiorum Ifrafcl.

$. I.

Dona femper referunt donatoris manum.

O Btinueratlofue a Chananjris tantum terrat,quantumfufficiens erat, ad populi fui, qui tunc erat,manfio-nem , & ideo quiefeens non curabat alia expugnare, ledquietus , & contentus manebat, vt notabat Abulenf.quatlhon. 8. in cap.13. Cui fic quiefeenti adeft Dominusaiens : Tena latijfima derelida eft , qu<e ne; dum forte diuifaeji , omnis videlicet QaliUa Philifthjnorum , &c. ligo fum,qui delebo eos , &c. Et quando Iofue datum fuerat a Deo,quod deleret praecedentes nationes, cur firnilirer ei nondatum eft , quod deleret caeteros , quireftabant ? Curvnus Deus fibi aflumit poteftatem delendi reliquos,eam-que eripit Iofue deletio eorum, qui reftabant,erat fuper-abundans , & maxime excedens indigentiam populi If-raelitici tunc praefentis 5 at deletio praecedentium fuerat,Scneceffaria, & menfuntta indigentiae populi 3 ideo Deusillam affumit, quae fuperabundans tunc videbatur 3 & Id-fuefolam illam permifit, quae indigentiae populi menfu-rabatur, vtvel ipfa dona manum donatoris monftrarent,Exod. 1 6. cauebat Moyfes de manna colligendo : colligatVnnfquifque ex eo quantum fujficit advtfcendum ; gomorperfingul* capita, iuxta numerum mimarum yeftrarum , qua ha-

bitant in tabernaculo , fic tolletis, &rc. Expende illud: Jjpuan*tumfufficit, &c. nil illi permittebat, quod fupra fufficien-tiam effet, quod poffet fuperare. At Iefus Dei filius Ioan.

6. fic pauit ingentem multitudinem, vt multum panis lu-peraret, dicebat enim : Colligite, qu<e fupeiaueiunt fragmen- loan t».ta , &c. Et cur in hoc conuiuio Chriftiano prouifa fuitfuperabundantia 3 in illo autem mannae, folum permitte-batur , quod indigentiae effe fatis ? Ait D. Bafil. Seieuc.oration. 33. Quia in manna miraculi adminifler feruus erat, Bafil.necejjhati quoque donum feruiebat. Sapiebant dona donato-rum manum 3 vbi donator dominus magnificus, & ditif-fimus eft,fic donum oftenditur in fuperabundantia 3 at vbidonator eft feruus , donum etiam feruire cogitur necefli-tati , ne vitra id quod fufficit , extendatur. Nunquamenim dona non referunt donatorem. Hinc Ioan.tf.clama-bat Dominus de feipfo : Hic eft panis, qui de calo defeendit,

Non ficut manducauerunt patres veftri manna , & mortui funt.j Qui manducat hunc panem , viuet in atermm. Quibus nonparuam differentiam alfignat inter viuificum Chrifti pa-nem , & manna 3 quando manna proficiebar quidem adtemporalem vitam aliqualiter conferuandam,ad mortemtollendam non proficiebat, & miniis ad aeternitatem tri-buendam. Panis autem viuificus Chrifti, & mortem abi-git , & aeternitatem concedit. Vnde hoc ? Sane quia do-nator eius immortalis eft natura , & aeternus, ne mire-mur, quod eadem appareant in donis eius. Ait D. Cyril.Alexand.lib. 4. in Ioan. cap. 19. Magna certe funt, qua d Cyrili.magnis aguntur: ideo , qua d Deo nobisprobentur , digna pro-fecto diuma magnificentia funt. Si enim credis panem de udodefcendiffe , quod quidem qudm maximum eft , cur non credisaternam ab eo vitam credentibus immitti ? Decet enim eeternaeffe, qua ab aterno donantur. Quid pulchrius ? A magnodonatore magna profiliunt, ab aeterno aeterna 3 qualisenim fuerit datoris manus,talia erunt dona ab ea collata.

Inde apparens Iefus poft refurreiftionem fuam Toann. 20.

Ostendit cis manus, & latus. Cauifi funt ergo difcipitli vifa loan u>.Domino. Vixit ergo ets iterum. Pax vobis, &c. accipite Spiri-dnm fandum. Ecce tibi apparens dilcipuhs duo facit 3 inprimis oftendit illis manus , & larus 3 deinde pacem do-nat eis , & Spiritum fandum. Et cur ante dandum Spi-ritum fandum facit, vt videant, & probent eius ma-nus , & latus ? Forfan putabant tunc difcipuli fe non vi-dere verum hominem , fed aliquod veri hominis phan-tafma, vt Luc. cap. 24. putabant 3 ideo Iefus antequamdonum vllum porrigeret , hoccurauit, vt certi fierentde veritate carnis in manibus, & latere, vt de veris mani-bus vera dona expedarent, qua: minime poffent effe verade phantafmate manuum. Hinc Tertullian. lib.3. in Mar,cap.S.perimit haereticum putantem jn Iefu non verum effehominem, fed phantalma. Ait enim : Cum mendacium de-prehenditur Cbnfti caro,fequitur, vt & omnia, qua per carnem CrtU ’Chrifti geftafunt , congrejfus, contactus , conmfttu , ipje quoqueVirtutes mendacio gefta fint: non potejt vere aftum credi , finecorporis ipfius veritate, nihil folidum ab inani, nihil plenum dVacuo perfici licuit. Sequantur neceffum eft , dona donato-ris manum : fi manus inanis, & vacua eft, quomodo ple-num quid , & folidum praeftabit ? Probetur prius plenavirtute , & veritate manus , vt talia dona credantur,Sapienter enim dixit D. Paulinus in S.Felicis fatali 8.

Humanu opibus fperare falutem,

Nulla falus,mc enim mortem mortalia pellent.

§. 11.

£* fuperabundantia promiffionum maximeconfirmantur , rapiunturquehumana corda.

S lue propter peccata Ifraelitarum , fiue obalias caufasSidonij non iun: deleti a Deo , vt bene notat Abul.in prarienti. Cur ergo Dominus fciens de fado non effedelendos Sidonios, maluit tamen delendorum illorumpromiflionem Ifraelitis proponere ? Ait enim Dominusde omnibus Chananatorum nationibus , & de Sidoniis :

Ego fum , qui delebo eos , ikc. 'At de fa(to fine Sidoniorum Abulcaf.terra , & Tyriorum , manluri Ifraelitae erant quieti, &;contenti in ledibus luis. Cur ergo maluit Dominus illisproponere ea , qua: minime praeitanda de fado lciebac ?Equidem fciens Deus Ifraelitas timidos , &meiicuiofosad confpedum hoftium 3 vt illos confirinarec,& traheret;

propq