Venanr.

rore.

3-H-3-

£afliod'oi*i>

Cap.VIII. Salomonis nuptis,& familia. 81

$. XX.

Fosi icit as fumma Principatus , quem pacifici >& quieti extollunt.

§. XXL

Clarijfimorum Principum efl amicitiam colereetiam cum fubditis.

D Vm primarios Salomonis laterones video, omnesnoto elfe viros pacificos , dum dicit: Hi Principes,quos habebat: Aerias filius Sadoch / acerdotis , Elthoiephy &*Akia filtj Sifa yfcribx j Iofapbath filius Ahilud d commentariis ,&c. Et e multis aliis numeratis, vnus Banajas inuenitur,qui ad bella pertineat, caeteri omnes & Sacerdotes, &Scriba:, &Pratfe<fti annonarum , &tiibutorum omnesviri pacifici. Ex quo non parum extollebatur Salomonisprincipatus, quod nondc aliorum calamitatibus, fed dequiete floreret, & pace fumma. Id quod in fuo Childe-berto Galliae Rege mirabatur Venant. Fortunat- lib. 6.inquiens:

J Ili auxere armis patriam ,fed [anguine fufo ,

Tu plus acquiris, qui fine clade regis.

Quos prius infeflis laffiarunt bella periclis ,

Hos modo fecuros pacis amore foues.

Omnia lata canunt fcelkia tempora Regis ,

[uius in aufpicio fioret opima quies.

Ter quam tranquilla terrarum fruges abundat ,

‘Deuotis populis efl tua vita [eges.

Mordet vir prudentiflimus principatus acqufitione & vi-dtorias mortaliu fanguine emptasjillud extollit in Princi-pe,quod fine fuorum,& aliorum fanguine regnet.Vtinamhuc fpedlarentvniuerfi Principes, & faftidirent glorias,quas fuorum clades parturirent. Maior equidem ille eft,qui fine clade regnat3 cui pax alma feruit, & tranquillafeges abundat. Plane & tota magnitudo Salomonis indenata fuit, dicente Deo 3 .Regum 3 . Quia poUulatti hoc ver-bum , & non fetifti tibi dies multos , nec diuitias , aut animasinimicorum tuontmfcd poSlulalli tibi fapientiam ad difeernendumiudicium , ecce feci tibi , &c. Expen de illa, aut animas inimico-rum tuorum , quippe quia non fanguine fufo , fed fapien-tiaamauit Salomon ampliare principatum fuum , & fineclade regnare, ideo tantum regni decorem , & amplitu-dinem a Deo compararet, vtfuper omnes fulget et Prin-cipes. Vtinam hanc mentem ebiberent Chriftiani Reges,& fallar, nifi idem a Deo fufeiperent3 quibus nunquamnon ominofum eft, quod potius bellis, quafri paci ha-benda: ftudeant. Non negabo in rem prxfentem verbaTheodorici cantatiflimi Regis data duobus aliis, qui iamerant in arma prxeincti. Dicit enim apud Cafliodorumiib.3. variar. 4. Miramur animos vefiros fic caufis mediocribusexcitatos , Vt cum filio noftro Alarico Rege duriffimum velitis fu-bire conftifltim , vt multi , qui vos metuunt y de veftra concerta-tione Ixtcntur. Ambo efiis fummanm gentium Reges , ambo xtateflorentes. Non leuiter vefira regna quaffdtis , fi data partibus li-bertate confligitis. Virtus vefira non fiat patrix inopinata calami-tas. Quia grandis inuidia e fi Regum in caufis teuibus grauisruina populorum 3 &c. Nullatenus inter vos fcandala feminetaliena malignitas j fed in pace perfeuerantes , qux fiunt inter vos ,mediis amicis 3 placabiliter finire debeatis. Vt gentes qux fiub pa-rentibits ve firts longa pace floruerunt ,fibita non debeant concuffio-ve vaftarj. illum enim credere debetis , quem veftris vtilitatibusarridere cognofcitis-. QHoniam qui vult alium in prxeipites cafusmittere i eum certum efl fideliter non monere. Quis hinc nonvideat» quam dedeceat prxcelfos Principes non velle fi-ne clade, & fanguine regnare ? Sapientiffime illud di£him:Qui vult alium in prxeipites cafus mittere , eum certum efl fideli-ter non monere. An fidelis Confiliarius eft, qui Principemin planis ambitiose currentem trahit, vr currat per riion-tium pratrupra , per notiffima praecipitia ? Cafus belliprxdpitesfunt,& valde ambigui 3 quae inde nafciinturgloriae maxime dubiae. Confligit faepe Princeps vt arii-pliet principatum , & nomen gloriofum acquirat , &poft multos fudores venit in fummas regni anguftias, &non raro in ignominiam. Confulantur hiftoriar, &legantur bella a finitimis Principibus inita ,

& fallar , fi aliud inde ortum pa-reat , quam ruina &calimitas partisvtriufque.

\ A V * cos Re g es j Principefve inuenio, quorum facino-X.V J. ra m Scripturis lacris narrantur, de duobus autemtantum audio, qui dicantur habuiffe amicos. Alter eftDauid , cuius Principes dum recolit 1. Paralip. 2 7. ait:

Chufi Aracbites amicus Regis. Alter eft Salomon , inter quo- 1; parat. 27.rum domefticos etiam numeratur in prseienti Zabub filiusNathan Sacerdos amicus Rcgu. Vt enim lj duo Reges a Deofingulariterprouifi funt, fic non defuit illis amicitia: cui- 1

tus etiam erga fubditos, quo fplendet maxime Deus. Ecquo maxime decantati funt duo ali; clariflimi Principes,qui ab Hilpania orti tenuerunt dominium mundi. DeTheodofio Imperatore ait Latinus Pacat, in eius Paneg.

Ecquis Imperatorum vnquam putauit amicitix cultum in regia lau- Lat.Pacat.Ac ponendum ? Humilis bxc virtus, dubiumque virtus indicaba-tur , nec Palatiis digna , fed periculis habebatur, Inde facilius in-uencris , qui pecuniam ex xrario , quam qui fidem c.y animo Prvm-pfer it. Tu amicitiam, nomen ante priuatum , non folum intra au-lam vocafti y fed indutam purpura , auro gemmifque redimtam yfelio recepifli. Sic Theodofi; laudi tribuit, quod in aula fe-cerit florere amicitiam , habente ipfo Imperatore ami-cos. Quin & multo ante Pacatum dixerat etiam Pliniusde Trajano fuo : Iam etiam inpriuatorum animis exolcuerat pri- Plinius.fctim mortalium bonum amicitia , cuius in locum migratterant af~fentutiones , blanditix , & peior odio amom fimulatio : (etenim inTrinapum domo nomen tantum amicitix , inane fcilicct , irnfum-que remanebat. Nam qux poterat effe inter cos amicitia y quorumfibi alij domini , ahj ferui videbantur ? ) Tu hanc pulfam , & er-rantem reduxiSU. Habes amicos , quia amicus ipfe es. Diligis ,cum diligam , & in eo , quod vtrinque honePtijfimum eft , tota glo-ria tua eft y qui fuqerior fattus defccndts in omnia familiaritatisofficia y & in amicum ex Imperatore fummitens. Imo tunc maxi-me Imperator , ciim ex Imperatore amicum agis. Quid pul-chrius ? Vt rarus, fic in fupremis Principibus merito cul-tus amicitix laudatur.

§. XXII.

Regum amicis [fecialis honor deferendus.

R Ecenfens textus ampliflimas Salomonis aula: digni-tates & praefedlui as, ad illud peruenit, nimirum :

Zabud filius Nathan Sacerdos amicus Regis. Nec immeritoamicitiam cum Rege ponit inter aula: dignitates 3 num-quam enim non debet amicus Regis non haberi primusinter omnes Principes.Notabam aliquando loannis Euan-gelifta: humilitatem , qua fe dimittebat ad pedes Angelivifi , vt adoraret eum Apocal. 19. Angelus autem loan-nem prohibuit, dicens : Vide ne tecens , &c. Et cur Ange- ApcenLxflusadeo anxie cauet,ne fibi loannes adorationis obfe-quium exhibeat ? Nonne ab aliis hominibus fe adorariAngeli permittunt ? Cur quod ab aliis recipit obfeqtuumAngelus, a Ioanne non recipit ? Erat loannes fummi Re-gis Chrifti familiariffimus,adeo vtfub nomine Dild-Ii vo-caretur 3 ideo Angelus cauet ab illo obleqmum humilia-tionis recipere, vt cui fpecialis honor debebatur propterfamiliaritatem cum fupremo Principe. Qjo fpedtansD. Petrus Damianus fennone 1. ait : Refugit cbfequium ab p srn ; aniUo fufeipere , quem nouerat apud communem iudicem locum gra-tia familiariter obtinere. Tanti adttmant Angeli familiares,

& amicos Regis fui, iudicis fui, vt homines difcaiu quemin locum ponere debeant eum, qui familiaris, & amicuteft Principis, fub cuius gladio viuunt.

Regum 4. Habebat auteiii Salomon duo-decim Prxfe&os fuper omnem Idaei»qui praebebant annonam Regi 5 do-mui eius : per fingulos enim menfes iaanno fihguli necefTaria miniftrabant. Erhsec nomina eorum, &c.