Chryfeft.j

i

Ambrof.

JSregor.

Auguft.

Angelom.

JP falm. z8.Auguft»

Lib.I X, Salomon,fiue Iefus, &C.

91

di. Erat maximus ille Dauid inter adulteria, & homicidia,quafi luxurians condenfis ramis arbos. Quid tunc Deus?Quadiuit caeforem fapientem Nathanum, de quo ait text.i.Reg.iz. Mifit ergo Dominus Nathan ad Dauid ', qui cum vc-mjfet ad cum , dixi ei : Duo viri erant , &c. Quid ais bone,ve-nis vt regiam cedrum fuccidas a crimine,& narrationemaliorum difponis? Curingreffusnon ftatim ferrum ftrin-gis ? Cur non percutis ? Sapiens caefor, & tempus obler-uabatj & modum i<ftus,quo arbos illa caderet vtilius.Quod ponderans Chryfoftom. in Pfalm.jo. ait:0 fapientiamedici! Intrauit portans gladium , vt fecarct vulnus , fed infir-manti non oftendk, ne abhorreret medicinam ftatim vt introiuit,non dixit : 0 inique , 0 immunde, fed ferrum erat abfcondttum ,&c. Cum vero tempus inuenit, ftatim percufflt, & abfcidit [megrandi plaga vulnus. Proh fapientiflimus caefor cedroruminon fic communiter inueniuntur in populo noftro, quifciant cedros casdere , qui nolint corripere potentes ho-mines ! Fecit Nathan in corrigendo Dauide, quod facerefolent facientes domitores leonum. De quibus D.Ambr.lib.z.in Cain cap. 1 .Caditurcanis,vt cxpallefcat leo i & quifuainiuria ex afferatur, coercetur aliena, alteriufque exemplo fran-gitur. Sic Nathan caefurus Dauidem, prius effi&am pri-uati viri perfonam caecidit, vt fic in aho expauefcens Rex,ipfe in fe fuperflua pateretur caedi. Sic caeforis fapientia,& dexteritas dedit nobiliffimam cedrum Domini Dei.Nec non & Iofeph,de quo habes Genef.37.vt fratres fuosfeuere quafi exploratores accipit, & fimul conuiuio ex-cipit; poftmodum furti arguit,& tandele illis manifefiat*eofque confolatur.Pro quo aiebat D.Greg.hom.i 1 .fuperEzech. Iofeph fratrum facinus & dimifit,&vindicauit. Inrigore clementiam tenuit, vt delinquentibus nec fine vl-tione pius exifteret ; ncc fine pietate diftridtus. Ecce hoceftmagfterium difciplince,vt culpis,& difcrete nouerit paredre, &pie refecare. Sicque feriat,vt prolit ; fic fuperflua, & inuti-lia fecet,vt praeftantiarelinquat. Quam diferetionem de-dit Deus flammis vltricibus,quae in purgatorio parant iu-ftorum animas, vt Deum videant. Ait enim D. Auguftin.homil. 16.8c jo. Ter flmium igneum tranftbunt. Quanta fueritpeccart materia, tanta tranfeundi mora. Quantum exegerit culpa,tantum ftbi ex homine vendicabit quaedam flammae rationabilisd fciplina. Et quantum fluita iniquitas fuggejfcrit,tantum fapienspoena defeuiet. Expende illa duo, nimirum : flamma rationa-bilis difciplina,& fapiens poena. Merito enim illa flamma &vationalis, & fapiens cenfetur,quae fcit in iuftis illis fic re-fecarc, & confumere mala, vt purior fiat eorum iuftitia.

§. VII.

PraJIantes viri maxime diuino verbo capiuntur.

T Yrij Regis feruos, petit Salomon, vt caedant cedros,ad Dei templum , cui operi etiam addit leruos fuos,quippe ait: Triecipe igitur,vt pr<ecedant mihi femi tui cedros deLibano,& ferui mei fmt cum feruu tuis. Et quando Tyrij Regisferui validiflimi videbantur ad caedendos cedros,cur ne-ceffum eft illis addi feruos Salomonis ? Nonne cedri prae-cidi poterant afolis primis ? Plane,fi non inlitera haerea-mus,fed euolemus ad fpiritum , vt in Tyrij Regis feruisintelliguntur mundiales fapiente$,ficin feruis Salomonisapparent Apoftolici viri.Cedri autem Libani,hoceft,prae-ftantes,& primarij homines non fic a vitiis praeciduntur,vt templum Dei fiant, perfapientiam mundialium rheto-rum, vt per verbum diuinum,quod fumitur de canonicis,apoftolicifque Scripturis. Ait Angelomus in gloffa : SeruiHiram prrecidentes cedros de Libano, do£lores funt de gentibus-, quieos,qui mundi rebus,& gloria laetantur a fuperbice fillu corrigendofuccidunt,& ad obfequium Chrifli transferunt. Cum quibus feruiSalomonis inflant memorato operi, quia primi d ocior es de gentibusnec effe habebanflApoftolorum,qui a Domino didicerunt,eruditionei nftitui. Equidem vt fapientes mundiales fuperbos, & pri-marios homines frangerent, & traherent ad Chriftum,nonid valerent efficere eloquentia fuanec eruditione fua .Ne-celfano debuit-illis addi Apoftolorum eruditio,quae eft indiuinis libris. Non hominis, fed Deijvoxeft, quae elatashominum mentes trahit ad humilitatem Chrifti. Vt dicatPfalm.z8. Vox Domini confringentis cedros, &c. Cum elatasLibani cedros infle&i videas, id vni voci diuinae tribuas.Quo fpecfans D.Auguft.epift.< 5 4 .fi c monebat: si quid mi-namur cum dolore flat,dc feripturis comminando vindiElam futura,

ne nosipfl in noflra poteftatefed Deus in noftro ferm One timeatur.

Ita prius mouebuntur fpiritkales,vel fpiritualibus proximi,quorumautboritate,& leuiffimis quidem,fed inftantifflmis admonitionibusc<etcra multitudo frangatur. Expende ab illis,de feripturu commi-nando vindittam, &c. Sic enim nofter fermo debet prae ieferre Dei verbum pofitum in facris Scripturis,vt nihil no-ftrum ibi appareat, fed totum credatur effe diurnum, autApoftolicum duftum, quo citius frangentur, & capienturpraeftantiffimi quique. Quae enim elatio non cedat cefti-moniis diuinis ? Addit ibi Auguftinus. De contentione au- Idem.tem,& dolo, quid me attinet dicere, quando ifta vitia non in plebe,fed in noslro numero grauiora funt ? Horum autem morborum ma-ter fuperbia eft, & humant laudis auiditas , qux etiam hjpocri-fim fepe generat.Huic non refiftitur nifl crebris diurnorum librorumteftimonw incutiatur timor. Nulla alia eloquentia , nifi diui-nis teftimoniis elatae mentes confringuntur.

3,iteg.j. Itaque Hiram dabat Salomoni li-gna cedrina 9 & abiegna, iuxtaomnemvoluntatem'eius. Salomon autem praebe-bat Hiram viginti millia coros tritici incibu domui eius,&; viginti coros puriffimiolei: haec tribuebat Salomon Hiram perUngulos annos. Dedit quoque Dominusfapientiam Salomoni,ficut locutuseftjSc

erat pax inter Hiram Si Salomonem, &c.

%. IX.

§. VIII-

ZJnius diuinitatis opta eft , quod tibi bonusfucceffor accidat.

S AlomonisVirtutetn & fapientiam miratus Hiram, norVnifi a Deo credit talem fucceflorem Dauidi datum, di-cens : Benediffus Dominus Deus hodie, qui dedit Dauid filiumfapienttffimum fuper populum hunc plurimum. Nec immerito ineo, quod filius adeo prudens,& fapiens fuccedat patri ■,agnofeit Gentilis homo opera diuinitatis. Non enim po-teft non cognofci diuinitatis exiftentiapeculiaris,vbiho-mini bonus fucceffor datur. Imo Plinius non folum diui-nicatis affiftentiam,fed ipfam diuinitatem effe credebat inpraedeceffore,cuius bonus erat fucceffor.Dum enim pon-derat,quod Traiamis praedet efforem fuum inter Deos re-tulerat,fic fatur in eius paneg, Tu fyderibus patrem fntulifti,non ad metum cmiim,nonin contumeliam Numinum,non in hono-rem tuum,fed quia Deum credis. Sed licet iUum aris, pulAinaribus,

Flamine colas ,non alio magis tamen Deum & facis,& probas^qud.quod ipfe talis es. In Trincipe enim, qui eleclo fuceejjbre Fato con-ceffit',vna,itemque certifftma diuinitatis fides eft bonus fucceffor S\Gille Gentilis diuinitatis praedecefforis certiflimum iudi-cem credebat effe in fuccefforis notiffima virtute.Qui au-tem dediuinitatefapientius fentimus,non poffumus noncredere faltem peculiarem eius affiftentiam, praeceffiffe;vbi fucceffior datur,qui praedeceffioris Vel fer uet,vel augeatvirtutes.Genef.4. dicit: Cognouit quoque Adam Vxorem fuam,

& peperit fllium,vocauitque nomen eius Seth, dkens: Pdfuit mihiDominus femen aliud, &c. Alios antea pepererat filios , ni-mirum Cain,&alium de nullo tamen dixit,quod a Deopofitus,& datus fuiffiet,nifi de Seth. Et cur in Caini partiinon etia agnouit opus diuinum,vt agnouit etiam in partuSeth ? Rationem indigitat textus cap-s.Genef. dicens de Q tnt p k ^Adam : Genuit filium ad imaginem & fimilitudinem fuam,voca-uitque nomen eius Seth. Nafcebatur Seth futurus in virtuti-bus , & fapientia patri fimillimus, ideo in eius natiuiratemater eius magis agnofeit diuinitatis affiftentiam, cui vniattribueduseft fucceffor praedeceffori fimilisin virtutib;

Ad haec D.Chryfoft.hom.zi.in Genef.fatur : Cum de priore chrvfoftiloqueretur filio Cain, niltale affignauit, iam antea fignifleans illiusin malum procliuitatem. Hic aut em, inquit, fecundum fpeckm,&fecundum imaginem fuam', hoc eft,eorumdcm morum,& qui femetpaternos charafferes,quirepararepo(fit fua virtute prioris-peccatum.

Jdeo & mater nomine impofito filio , cum gratiarum actione hocnomen indidit,& neque natur ce,neque partui adferibit natum pue-rum , fed Dei virtuti. Quod Adae fucceffor fuerit Seth filiuseius multis praeditus virtutibusjid nulli alij merito tribui-tur,quam Deo i de cuius peculiari affiftenria venit, quodtibi bonus fuccedat.

Gettef. 4.