te

Di

11 *

o.

utn

us

1( h

fo.

b

tus,

lodiim,&«a, (utit-umtk'

'• Lk,u.co-

t

Cap. XI. Dedicatio templi.

«

'em

Si

d

n

)

non

procedebant, hi innumerabiles erant. Nunquam enimnon tribulationes , & mala plures Deo , & faluti pepe-Mauh. 17. rerunt. Matth. 17- Affumpfit lefm Petrum, & lacobum, &Joannem fratrem eiws, & ducit illos in montem excelfum feerfum& transfiguratus e(l ante cos, &c. F.t ecce apparuerunt illis Moy-fes & Elias. Quinque homines adftant Ieiii in gloria trans-figurationis , quorum duo ex Prophetis erant ,tres autemde Apoftoltfrum choro affumpti funt. Et cur plures dcApoftolis veniunt, quam de Prophetis ? Propheta: nimi-rum Moyfes & Elias veniebant aut de requie defuncto-rum , aut de paradilo , Apoftoli autem de terrenis labo-ribus,, de mundi huius turbinibus accedebant. Laboresautem , & procella: huius mundi nunquam non pluresemittunt ad Iefum. Non longe abeft ab hac excogitatio-ne Timothams Antiochenus orat, de Cruce, & Transfig.Timeth. apud Grethferum noftrum tom.z. vbi ait: Qutdvero atti-nuit tres tantum in mortem ducere, & ex Prophetis neminem nifiMoyfem , & Eliam ? Et cur illos quidem tres , hos autem duos ?Vt impleretur diffium Pauli: In nomine lefu omne genu flettetur ,coelefiium , terreftrium , & infernorum. Ex infernis fubduxitMoyfem , cx cceleftibus deduxit Eliam , ex terreflribus Petrum ,faiobum , & loannem. Patrum defun&orum requies vnumMoyfem mittebat, paradifus vnum Eliam : terreni autem [labores, & turbines non fingulos , fed ternos mittebantad Iefum , nimirum Petrum , lacobum , & loannem. Sicplures funt, quos mundi mala mittunt ad falutem, quamPfalm. u quos bona mundi mittunt. Pfalm. 1. aiebat : Beatus vir,qui non abiit in tonfilio impiorum , Sic de vno beatificandoloquitur , quafl rarus fit , qui in beatitudinem abeat.Idem. Pfalm. autem z. ait: Poffula a me ,& dabo tibi gentes heredi-tatem* tuam , & poffeffionem tuam terminos terre. Non vnumaut alterum, fed omnes gentes , & multitudinem natio-num offendit lefu dandam. Et quando in primo adeo ra-rus eft, qui in beatitudinem abeant: cur in fecundo totpopuli, & nationes creduntur ire in falutem ? Nota to-tum initium fecundi Pfalmi, vt efl de perfecutoribus fi-delium , aiens : Quare fremuerunt gentes, &c. Vbi autem totperfecutiones, & afflictiones ponuntur, non mirer, quod 1plures in falutem abeant. Notabat Eufeb. in caten. Ly-Eufebius. pom. Primus quidem pfalmus vnum aliquem rarum, qui fal-uandus ejfet, beatum predixit , prefens autem multitudinem adfalutem imitat. Quippe pfalmus in quo tot perfecutiones,& afflictiones fidelium offendebantur. neceffum erat, vcfimul offenderetur ingens multitudo, quae inde ad falu-tem properaret.

\ §. XXIII.

Poenitentia potens eji , & ingentia malatemporalia tollere.

N On femel Salomon , vt oraturi in templo exaudian-tur , & liberentur a malis, hanc praemittit conditio-nem , fi nimirum poenitentiam agant. Quippe ait: Agen-tes poenitentiam , & conflentes. Rurfus dicit : Orantes in lotoiffopoenitentiam egftrint. Infuper ponit: Si quis cognouerit pla-gam cordis fui, &c. Tandem fatur, & egerint poenitentiam incorde fuo in loco captiuitatis fue , & conuerft deprecati fuerint incaptiuitate fua , dicentes : peccauimus , inique egimus , &c.Haec femper praemittitur conditio poenitentiae 5 vt exau-diantur i Deo vniuerfi accedentes , & mala omnia a feauertant. Merito etiam requiritur praemiffa poenitentia,vt auertantur mala ab humano genere, cuius vel gemitusingentes malorum flammas rxtinguere folet. Quis igno-ret fornacem illam ardentem, quam incendit Nabucho-donofor ? Nonne quadraginta cubitis erigebatur flammaeius ? Sic narrat Daniel cap.3. In eam tamen conieCti trespueri Hebraei , nihil laefionis receperunt, fed in mediisflammis ambulabant illaefi. Et quibus.aquis tanti impe-tum ignis temperare potuerunt, vt ambularent in eo lae-ti ? Ait textus : Ambulabant in medio flamma laudantes*Z>eum , & benedicentes Domino. Stans autem Alarias orauit fic,aperienfque os fluurn in medio ignis ait : B enediffus es Domine Dempatrum nofirorum , &c. quia in veritate & indicio induxifli om-nia h<ec propter peccata noftra. Peccauimus enim , & inique egi-mus , &c. Sic dum verba poenitentiae expromit, & con-feflioms, flammarum vim comprimet, quam vix maris7 ?ae%te Tom. V.

aqua: confringere poffent. Ait Diuus Cyrillus Hierofoly-micanus* Catcch. z. Recogita , quid acciderit iu , qui erant Cyrilluscum A\aria , quales effuderunt fontes. Quot vafa aqua quadra- Hicrofol.ginta nouem vlnarum flammam extinguere potuerunt ? Sed vbi im-modicum afeendit flamma , illic fluuiolum effudit fides , & iflhic ^

dixerunt pro remedio malorum : lufius es Domine in omnibus , quafecifti nobis , peccauimus , inique egimus. Et poenitentia diffoluitflammas . Vna poenitentia, & confeffio oppofitaeff arden-tibus fornacis flammis, & illae {fatim cefleruntin placi-diflimuth rorem conueifae. Potens enim eft, vel vnuspoenitentia: gemitus in (fanda iam malorum agmina*mo-uere. Nabuchodonofor eieCius fuerat a regno , cum fe-ris in montibus exulabat, crudis paftus herbis perfepten-niurn. Quid tunc ? Ipfc aitDanielis cap. 4. Igitur pofl fi- Dan. 4.nem dierum ego Nabuchodonofor oculos meos ad coelum leuaui,&fenfus meus redditus efl mihi. & Altifflmo benedixi , &c. & adhonorem regni mei , deceremque perueni. Cum primum ocu-los aperuit, & cum dolore fcelerum, fuperbieeque fuaecoepit Dominum confiteri j omnia illa mala difparue-runt, & prilfina bona rediere. Vt dicat D.Cyrill. Hierof.vbi fupra : Cum igitur agnouit Altifflmum , vocefque gratias Cyr. Hier.agentes ad Deum emifit , & deuenit ad eorum , qua patrauerat ,poenitentiam , infirmitatemque fuam agnouit , tunc reflituit illi‘Deus regni honorem. O quanta vitabit mala, 8 c acquiretbona, qui nouerit peccatorum poenitere / In primoge-nitorum Aigypdorum excidio ditftum eft Ifraelitis, Exdd.i x. Erit autem fangms vobis in fignum in adibus, in quibus eri- Exod. 1 z.Jis , & videbo fangumem s & tranfibo vos , nec erit in vobis pla-ga difpetgens , quando percuffero terram &gypti. Felices illifub agni fanguine tecti, percurantem Angelum a fe fu-gabant , & nos non habebimus, quo a nobis calamitatesarceamus ? Habebimus equidem fanguineum ruborempoenitentia:, quo rubricatos cum videant mala, non au-debunt appropinquare. Ait Rupertus in cap. z. Ioelis :

Secundum hanc fmilitudinem poft pafflonem Domini noflri lefu Rupcrt.ChrifH , fanguine eius poftes fuos , id efi, frontes fuas fignantescunffi, qui poenitentiam in nomine eius pradicatam fttfceperunt,fpem habent non vanam , quod conuertaturDeus ad fignum iflud ,

& relinquat poft fe benediffionem, tranflens ad JEgyptios , id eft, #cunftos fuperbos , & impoenitentes aterni iudicy fententia percu-tiens. Sic ibi , vt videas quam oppugnent mala im-poenitentes , & quam liberentur a malis , qui poeni-tentiae ftudent.

3. Regum 8. Fa&um efl: autem cum com-pleflet Salomon orans Dominum , om-nem orationem,& deprecationem hanc,furrexit dc confpe&u altaris Domini ;vtrumque enim genu in terram fixerat,

& manus expanderat in cadum. Stetitergo, &. benedixit omni Ecclefiaslfraeivoce magna, dicens : Benedi&us Do- •minus, qui dedit requiem populo fuo If-rael, iuxta omnia quae locutus eft,

✓

§. XXIV.

Ex Deo habet Princeps , quod nihil fibi reti-neat , fed totum fe impendat pro uti-litate fubditorum.

Q Vi genib. flexis oraueratad Deum , furrexit, & fte-tit, vt benediceret populo. Ait enim : surrexit deconfpeclu altans Domini : vtrumque enim genu in terram fixe-rat , &c. Stetit ergo , & benedixit omni Ecclefta , &c. Ex-pende illa , surrexit de confpeflu altaris •, ftetit ergo ,& bene-dixit i quippe vt populo benedi&ionem daret, totum feerexit a confpedtu altaris, & ftetit , nihil enim prids exDei communicatione Principes addifeunt, quam quod fetotos exhibeant intentos promouendis fubditis. Id pra:- i-Teff.z,flabat Paulus i.ad Theflalonicenfes z. inquiens : Fabiusfum in medio veftri Jient nutrix [edens , & nutriens filiosfuos. Paulus praepofitus fidelibus , ftatim fe illorum

J- z nutricem

1 '