i$6 Lib. IX. Salomon, fiuelefus, Scc

non erubefcit in fe ipfo malo, & infirmo, & per vitia, &fcelera raptato. Totifque viribus curat,vt pallium melio-retur,equus pafcatur, domus ruitura muniatur, villa vali-dis muris cingatur, ne hoftibus pateat. De animae auteminfirmitate tollenda, eiufque vita melioranda,confirman-da,nullam rationem,aut curam habet. Planetis ftoma-cbatur,fi villam malam habeat, quam fi vitam. .Et qui de mu-ris ponendis in villa, fiue in vinea multa difputat, multatradat. De muris ponendis internae animi infirmitati necverbum facit. Heu excitas humana ! Qnarn aliter fapiensCant.%. ilja Dei amatrix Cant.S.clamabat: Ego murus, & vbera rmaturres. Non in vicis duitatis,non in villis, non in arcibusnon in vineis, neque in hortis ,fed in fe muros, & turresdemonftrabat. Sed quibus hos in fe murus prxmonftrat?Hominibus faecularibus, quorum ftudium totum cft ,irimuniendis, & confirmandis iis bonis externis tempora-. libus, Ait ibi Honorius : Anima dotlrims Vrselatomn vt lapi-O orius. djhut opificum aedificata, & exemplis patrum ornata clamat fi^e cil-iaribus : Vos qui infteculi negotiis laboratu, meo exemplo in Jpiri-tualis vitae requiem intrate. Quia ego prius vobis fimilts, in pecca-tu labilis,fiatta fim vt murus in jpiritualibusftabilu. Eos vocat,quiinfaeculi negotiis laborant, nimirum , qui in bonistemporalibus acquirendis, confcruandis, in domibus fui-ciendisjin vineis, feu villis muro cingendis, vt rapaciummanus euadant. Hos nimirum vocat ad fe , qux lola ma-' gis attendit fpiritualia,in quibus murus fada eft, ne laba-turae a contrariis expugnetur,& in veram ruinam abeat.Huc etiam fpedabat Dauid, vbi perpetrati fceleris pceni-Tfalm. jro. tens fic clamat Pfalm.j o. Benigne fac Domine in bona volun-

tate tua Sion,vt aedificentur muri Htcrufalcm. Eccetibi quandototus erat in obtinenda venia peccati fui,in confequendaex Deo mifericordia,illud clamat, quod aedificentur muriHlerufaletn. Cuius Hierufalem?An terrepx illius duitatisquam fecerat fui imperij Aulam ? Abfit, led de intimaHierufalem,nempe de anima fua agit, cui muros appenimagis optat,ne iterum expugnetur a contrariis. DicebatVrban.IV. ibi Vrbanus IV. Pont. Max. Vtadificenturmuri Hierufalem.

Illius fcilicet interioru Hierufalem, qua est anima mea. Hac cftenim illa Hierufalem, qute aedificatur vt duitas, pro qua fupplicotibi animarum benigmffimo amatori. Equidem bonus Dauidexpertusanimx ruinas ab hoftibus fibi illatas, non fic cu-rat muros ponere externis oppidis, vt animae fuae, quammagis amat munita efte, & cindtam muro impenetrabili.

3 >Reg.%. Vniuerfum populu,qui remanferacdc Amorrh3eis,& Hethasis,& Pherezads,& Heuaeis, & Iebufaeis, qui non funt defiliis Ifra£l: horum filios, qui remanfe-rant in terra, quod fcilicet non potue-runt filij Ifrael exterminare, fecit Salo-mon tributarios vfque in diem hanc. Defiliis autem Ifrael non conflituit Salo-mon feruire quemquam, &c.

§. X X V.

Felix, qui in aliorum periculis ipfe canet.

D E exterminandis-Chananaeorum nationibus nonnulliremanferant, quos tributarios fecit fibi Salomon,dicente textu '.Horum filios,qui remanferant, quos fcilicet nonpo-tuerunt filij ifrael exterminare,fecit Salomon tributariis. Et mi-ror quod inter Salomonis felicia , hoc reputetur, quodinter IlraelitasreprobaeChnnanacorum nationes remane-rent, quae tributum Salomoni foluerent. An non feliciusfuiflet, quod omnes illi penitus elfent exterminati. Qua-lem felicitatem Salomoni darent reproborum hominumreliqui* illifub tributo fadti ? Equidem in reliquiarum il-larum fubie&ione, & fraeno tributi, prae oculis quotidiehabebat Salomon, & omnes Ifraelitae, quid mali pariantpeccata. Qui enim potentiflimi illius regionis dominifuerat propter fcelera a Deo caftigati?nuncin leruitutemmiferam reda&i, foluentes tributa admonebant fuos do-minos,vt vel in alieno capite fceleru videant vfuras, quodCkm.Alex. non P aru * erat felicitatis. Quam fpedans Clemens Alex.

lib.r.Scromat.cap. 13. fatur: Fuerunt autem Uebrai fpedato-

! res'Malorum,qu<e patiebantur ahii Dei potentiam dira vllum perirculum difeentes. Quid foelicius?Dei potentiam in puniendisdelidtis in fuo,fedin aliorum non difeebant capite, quodnon paruum beneficium cft diuinae bonitatis.PcrcuffurusAEgyptios Deus Exod.7. mandabat: Tol.e virgam tuam, & Exosf.7.extende manum tuam fuper aquas 3ag}pti,& fuper fluuios carum,

& riuos,ac paludes,& omnes lacus aquarum, vt vertantur in fan-guinem. Caftigaturus AEgyptiosiuper aquas iubec virgamleuari i cur non magis fuper ipfos AEgyptios ? Ait Macha- Machar.rius Philadeph. orat, de cruce apud Grethlerum tom. z.

Neque prima plaga in homines fieuit: neque fine prxmonitione, &prcedidisnc iramfuam infert,quippe cui propofitum ejjet, eos, par.tim aliorum periculo ad meliorem mentem traducere,ikc. Hoc be-neficus, & mifericors Dominus volebat, vt homines nonfuo,fed alieno periculo cauere fibi difeerent. Hinc Matth.zi. dicebat Dominus ludxis r Auferetur d vobis regnum Dei, Matth.n,& dabitur genti facienti [rufius eius. Liberum fuerat Deoaprincipio dare regnum Dei genti facienti frudius eiusicurmaluit illud primum malis ddri>& poft ablatum illis tradibonis ? Faciebat hoc ad maius gaudium , & foeheitatembonorum, quod in aliorum ipoliatione, & fupplicio Deimores edifeerent. Ex quo D.Zeno lib.iXerm.27. ait: Eo - Zeso,rum exemptu fratres fortiter fugites fimulque gaudete, quocl alienisplagis Dei difdtis difciphna.Hoc gaudium fit,hoc fit hominisfoelicitas 9 quod in alieno capite videat, dc quo caueat fibi.

§. X X V I.

Seruitw fugienda viro ingenuo fupra omniatemporalia.

C Hananaeorum reliqui* & fub tributo erant, & fcr*uiebant operibus Salomonis , quibus nullus permit-tebatur feruire Ifrael it a. Ait text. Horum filios, qui remanfe-rant in tcrra,<kc. fecit Salomon tributarios. De filiis autem ifraelnon constituit Salomon feruire quemquam, &c. Non filij Ifrael,fed filij Chananaeorum permittuntur a Salomone feruire.nec miror , viro enim ingenuo durior eft feruitus fupraomnia mala mundi.Quis nefeiat Iacobi foelicitatem apudLaban focerum fuum ? De illo ait text. Gen.30. Ditatus eflhomo vitra modum,& habuit greges multos,ancili as,& feruos,ca- Genef. 30.’melos,& afinos. Inter hxc tamen ait de illo textus Gen.3 1.

Surtexit itaque Iacob , & impofitu libens,ac coniugibm fuu fuper Genef.3 1.camelos abiit. Et cur prudens vir abire voluit a domo, &terra,in qua adeo augebantur eius diuiti* ? Ibi crelcerevidebat in dies bona fua,&fupra modum augeri fubftan-tiam, cur alio ire feftinat ? Quid illum inde abire facit?

Ait Rupert.hb^.in Exod.cap.35. Iacob fex annis pro gregibusLaban femmtfm feptimo libertate fua feruataexiuit,magis eligenscum patribus fuu Abraham & Ifaac peregrinari,quam in terra,velcognatione patrum fuorumplura feruiendo lucrari. Hac ingenuitaspatris illam fu is pofleris apud Dominum thefaunicauit, quatenus eosdefendat lex,vt nemo ex illis vitra fex annos cogatur feruire. Ex-pende illa : Magis eligens cum patribus fuis peregrinari, quam interra fua plura feruiendo lucrari. Sic feruiturem deteftabaturfupra omne exilium. Licet enim apud Laban in terra, 8 ccognatione fua videret fibi fupra modum augeri diuitias,quia tamen ibi feruiebat, nuntium mifit diuitiis, & pau-pertatem,& exilium elegit,vc fugeret feruitutem. Vtinamhanc ingenuitatem ebiberent omnes eius pofteri, imo &:

Abrahami filij ! Clamabant illi Exod.14. Multo melius eratferuire Pc.gyptiu,quam mori in fuiitudine. Qux verba pulchre Exod. 14.tradtans Orig.hom.5.in Exod.fatur. Quia dicunt, melius fue-rat nos feruire JEgyptiif , quam mori in eremo, tentatienis, &fra- Orig.gditatis haic Verba funt. Altoquin falfum efl. Longe enim meliusefl mori , quam feruire Mgyptiis, qui enim in eremo mo-ritur , hoc ipfo , quoa feparatus efl ab fE gyptiis, & rcceffita re-ctoribus tenebrarum harum,habet aliquemprofedum. Nunquama pratftanti animo venit, quod feruitutem pratferas velmorti i meticulofus,& infirmus amet magis feruire, quammori.At qui valido fpiritu eft,& fana mente,femper ama-bit magis in mortis periculis efte,quam in feruitute. Vthinc difcas,quam viles fint,qui volunt magis in cupidita-tum verfari feruitute,quam in libertate filiorum Dei,licetin hac moriendum fic. ' '

3. Jfcg. 9. Filia autem Pharaonis afcenditdeciuitate Dauid in domum fuam, quam

xdlfi

i