Matth.z6.

)

Euthym.

t.Reg. 14.

Chrjffoft.

Tsaniel. t.

Theodor.

168 Lib. IX. Salomon,fiue Iefus, &c.

Domin us, vt fic eius amor oflendatur erga Tuos ; Ieroboa-mi autem futuri hollis res maxime adauget, & multipli-cat , vt.fic pateat diuinae benignitatis magnitudo, qua:tunc cla.re oflenditur, cum benefit inimicis. Matth.26.ha-bens Iel'us fibi in coena allidentes duodecim difcipulosfuos, ait illis : Vnus vefhumme traditurus efl. Inter difci-pulos enim, & inter conuiuas habebat eum, a quo fe tra-dendum nofcebat. Et cur quem fciebat tantum tradito-rem futurum & fuat fcholas honore infignic, & iua menfaornat ? Sic magnitudo bonitatis offendebatur diuinar. Vtmerito dicat ibi Euthym. Qoare omnino fujcepit Chriflus indifcipulum , eum, qui talis euafurm erat } Vt manifefla fieretmagnitudo bonitatis cbrifli ,& malitia proditous 3 quomodoiffefuum proditorem falutaria docuit , ac dilexithgratiijque di-gnum duxi f,nec ab altu fegregauit ,fed omnia , qua ad con-uerflonem, & corregionem eius erant, induxit. Nihil adfalutem, & bonum conducens non largiflime pneflititIefus proditori fuo , quo eius diuinte bonitatis offende-batur magnitudo. Tunc enim clare offenditur afliffensdiuina magnitudo, cum bona impertimur etiam inimicis.Dauid nadtus Saulem fibi infenfiflimum hoftem a fuismilitibus impellebatur, vt hoftem occideret ,& a mul-tis malis illos eripereM.Reg.24. Dixitque ad viros fuos Da-uid : Propitius fit mihi Dominas, ne faciam hanc rem Dominomeo , &c. Er quomodo Dauid audet contradicere fuis mili-tibus adeo vtilia fibi petentibus ? Cur non magis veretur,ne deferatur a fuis, quorum contemnit coniilium vtile?Nonne illi inde exafperarentur,& Dauidem relinquerent?Abfit, imo tunc maxime adhaeferuntDauidi, cui in par-cendo hofli clariflime nouerunt atfiffentem Dei magnitu-dinem. Ait D. Chryfoffom. homil.i. de Dauide, & Saule:Non folum in ipfum modo beneuolentiores erant, verum etiamaduersus bofles promptiores ; quodfcirent fe Deum habere pro-pugnatorem , qui femper adeffet duci , omnes illius aftiones pro-fperans. Ex illo fadto milites beneuolentiores fuerunt du-ci fuo Dauidi, & pro illo acrius dimicabant, quod fcirentilli Deumadeffe. Quippe in qua tanta efl virtus , quae be-nefaciat inimicis, in eo vel a rudibus confpicitur effeDeus,in tota magnitudine beneficentia: fu*.

§. XIII'.

Res fuas alienis tradit r Dem , quando illarum meliorconditio non fperatur apud fuos.

P Ropter idololatriam Salomonis eripiuntur feminiDauidis, femini eledto decem tribus, qua: tradunturIeroboamo, dicente Propheta: St dabo tibi decem tribus-,fUio autem eius dabo tribum vnam , &c.Sed quando ob idololatriae poenam a filio Regis auferuntur decem tribus;cur dantur Ieroboamo , qui feruus erat, & idololatriamerat fundaturus ? Cur Deus non magis ronfulis populotuo, ne veniat in manus hominis impiillimi, qui eilmauertet a veri Dei cultu, & faciet vitulis feruire ? TraditDeus Ifraelem Ieroboamo Regi impiiflimo, quiillu auer-tet a veri Dei cultu; quoniam non melior Ifraelis condi-tio fperabatur fub Regibus ludae. Sic enim folet Deus resfuas alienis tradere,quando illae meliorem conditionemnon expediant apud fuos. Dan. cap. 1. Anno tertio regniloacim Regu Inda, venit Nabuchonofor Rex Babylonis inle-rufalem, & obfedit eam ; & tradidit Dominus in manu eius .loacim Regem ludee , & partem vaforum domus Domini , &afportauit ea in terram Sanaar. Itaque Deus Babylonio ty-ranno tradidit omnia vafa domus Domini, quae confecra-ta erant vero Deo.Et cur non magis pepercit facris vafis?Cur qua: vni Deo, & vero facrata erant vafa, tradita funttyranno, qui nullam illis exhiberet reuerentiam, fed ma-gis omnia pollueret ? Offendebat in eo Deus, quam ea-dem conditio erat vaforum fiue in Ifraelitarum templo,fiue in aula tyranni Babylonis. Non enim melior erat illisconditio apud Ifraelitas,quam apud barbaros idololatras,& ideo barbaris data funt a Deo Quo fpedtans Theodo-ret. ibi ait: Tradidit tandem barbaris vafa, tantum non rebusipfis ita eos obiurgans: Nullum inter vos , barbarofque diferi-men efl-, aqueenim vos fcelerrbus ea polluitis, & tantnmdemefl , & vos, & Babylonios ea pofjidere. Quando facra Deialtaria a:que polluuntur fub fidelibus, ac fub infidelibus,& barbaris, tantumdem efl apud Deum, quod illa fidelis

populus, aut infidelis poflideat, imo non dubitat Deus eainfidelibus committere. Nec non , & quando populus at-que fceleribus vacat fub fideli Principe, non pluris adi-mat Deus, quod fub fideli, quam quod fub infideli viuac.Et inde conlueuit Deus talem populum tradere infideli-bus barbariffimis , quali nullum inter horum, & illorummores inueniac dilcrimen.Ad negotium enim falutisgetern^ tantumdem eft,quod qui fe (celeribus immerguntfine vllo Dei metu, & reuerentia,fiue fub fideli Principe,fiue fub infideli agant vitam.

3 .Reg. 11. Si igitur audieris omnia , quaspraecepero tibi , & ambulaueris in viismeis, & feceris, quod redlym efl: coramme ,cuftodiens mandata mea, Sc praece-pta mea : ficut fecit Dauid feruus meus >ero cecum , &. aedificabo tibi domupa fi-delem , quomodo aedificaui Dauid do-mum , & tradam tibi Ifraelem, & affli-gam femen Dauid, &c,

§. XIV.

Tota firmitas principatus a religione veri Dei.

T)Ropofita Salomonis idololatria, & Dauidis religione;

I- fi hunc aemuletur Ieroboam ,firmiflimum illi princi-patum Dominus pollicetur. Sic enim ait: Si igitur audierisomnia, qu<e prrecepero tibi , &c. ficut fecit Dauid feruus meus',ero tecum, & adiflcabo tibi domum fidelem. Dum Ieroboamnon Salomonis idololatriam, fed Dauidisfequeretur re-ligionem , & principatum aeternaret ex Deo, & domum.

Ex cultu enim vera: religionis, fiue ex defedtu firmitas, &flabilitas principatuum decerni folet. Quo fpedtans Eu- Eufeb.feb. in cat. Gratc.adcap.i, D. Lucae ait de regno Aflyrio-rum: Magnum quoque erat Affyriorum regnum : completteba -tur enim Mgyptum , & Libyam, Afiamque totam : extendebatvero fe vfque ad Indorum orbem. Longijflmo quoque temporefloruit, d Nemrod enim inchoans ad Tflabutbodonoforem vf-que perdurauit, nec prius deletum efl, quam lerofolymis Deitemplum violaffet. Ecce tibi ampliflimi principatus, per totfaecula florentiflimi flabilitas tunc defiit,cum prirpum ve-n Dei aris offuit. Sic fic vniuerfi principatus, & domusfunditus corruent, vbi veri Dei aris intulerint incommo-dum. Ex i.Reg.4. habes , vt fili; Heli portantes arcam Do-mini exierunt cum populo in praelium aduersus Phili-flhiirn ; vt commiflo praelio fugit Ifrael, & capta efl arca,

& perierunt fili; Heli, & ipfe Heli,& filiorum vxores. Di-cit enim : Arca Dei capta efl, duo quoque fllij Heli monuifunt, ophni ,' & Phinees ; & flatim de Heli ait: fratlis cer-uicibus mortuus efl ; 8c fimiliter nurus eius interiit. Sic fun-ditus tota domus Heli periit. Etvnde boni facerdotis do-mus in tantam calamitatem deuenit ? De eius filiis dice-batur 1 . Reg. z. erat ergo peccatum puerorum grande nimis i.Reg.i,coram Domino, quia detrahebant homines d facrificio Domini.

Et quando fic facrificia minuebant, incommodique erantcultui vera: religionis ; non mirandum quod fic fundituspereat eorum domus. AitTertul.aduersus Pfychicos:£//-ditur pro templi foribus fenior Heli, fllij eius in acie ruunt, nu-rus exffirat in partu : hanc enim meruerat dDeo plagam do-mus imprudens facriflciorum carnalium defraudatrix. Vbi Deiveri cultum lacrificiorum defraudatione abflulit domusHeli, extremam fibiacquifiuit ruinam.Deprofperitate,fi-ue infoelicitate orta ex religionis verae cultu, fiue defedtuhabes plurima, tom.i. de Chriflo figurat.lib.z.cap.;.§.i7.

& cap. 4.§.9. & lib.4.cap. 2.§.4.& tom. z. lib.f. cap. 19.

§. 11. & cap.ao. §. 10.&tom. 3. lib. 6 . cap, 10. §. vlt. &cap.i i.§.2.& lib.7.cap.2.§.2 8. & cap.4.§.;. &cap. vlc.§. 4 *

& alibi.

§. XV.