V

-sil"

J4 : I,-: : „1-' ”

•» . tfcf H

' i 'tfV

r; 41.yjjjji

i>t

w

^b’4

* . U. J

'f, A

l tt; ; V^

" # ” ! !'..

* «*,,• ri»

k ■•■«., .<

*. , *v ?

*> v

■• ■ -a • ,;

■ STi.M *i|» •:.'

-

• •tp' U'

H *"

Hi "4

tt» v

lll; {“jft/'*/i-, i**

'i 's . ir»*

^' J'-

! f ?4i> :

;}1 % V. «JJ

' ■ ■

yi^' rJS"ilt

»(&*' v Sfb--. ^

- “ijii

260 Lib. X. De Ablalon,fiue de Iuda,S£c.

Seneca.

* Ipfe caufem oftendit illis verbis :Nonne vides, quod ifti faciunt

Theodor» in plateis lerufalcm. Circa quae Theodor. ait; Inhibet Pro-

pheta , ne vllam pro eisSupplicationem oferat. Non enim exau-diam te , ait. Et offendens qukm rufie eos atitrfetur t fubiunxit:Num vides , quid ipff faciunt in duitatibus Iuda , ■& in plateisterufalem) Quippe omnis Dei durities,& feueritas in pec-catores, inde maxime iuftificatUr> quod ipfi nonfolitu-dinem, fed frequentias quaerant ad peccandum.

§. 1 x.

'Stultorum iiidicium eft , fitibd vt Jirnplex malum tol-lat 3 admittit duplicatum.

J

Q Vis ignoret, quam ftulte decernant huius interfe-dliiuuenis cognati ? De illis ait defundli mater : Ecceconfurgens vniuerfa cognatio aduerfum ancillam tuam 3 dicit'. Tra-de eum 3 qui percuffit fratrem fuum, vt occidamus eumj&c. Profilio vidua? occifb volunt eius occidere filium alterum,vtquae lugebat vnum , lugeret duos j & cognatio vnopropinquo orbata, duobus orbaretur. Quis non rideat& medelam , & fatisfacHonem talem ? Sic ftulti iudicant,num pro vna tollenda iniuria, duabus fuftiuendis paran-tur. Seneca lib.io.dedam.5.fic proponit: Dementia fit aBio.BeUo ciui/i virum quadam fecuta eft, ciim in diuerfa parte habe-ret patrem , & fratrem. VtBis partibusfuis , & occifo maritOyve-mt ad patrem , a quo recepta ait fatri: Quemadmodum *vis tibifatis faciam} Ille rtfpondit: Morere. Sufpcndit fe ante ianuam eius.Accufatur pater a filio dementite. Et merito dementiae, & ftul-titiaefit reus,qui iniuriam fibi illatam difceflione filia?, fa-cisfieri credidit eiufdem filiae occifione. Quid dementiusquam vnius damni iniuriam tolli velle i duplo maiorialio fibi illato ? Timebant Pharifaei, ne viuentelefu Ro-mani venirent, & duitatem fan&am expugnarent,& ideoIefum morti tradiderunt Ioan. 11. Quo fpedtans ait Hie-lenm. I ?» rem. 17. Paueant illi , & non paueam ego. Induc fuper eos diem

a fili Bionis , & duplici contritione contere cos Domftre Dtus meus.Expende qualis fuerit pauor Iudaeorum , nimirum pauorfuit, qui pro tollendo metu de vna ciuitate perdenda , inIefu occifione, totius regni terreni, & coelefiis perditio-nes vorauit. Quid ftultius ? Rupert. lib. 10. in Ioann.ait:Rupert. sic intenderunt arcum conuentus ille malignantium , & multitudooperantium iniquitatem,8cc.Paucant,inquam,illi vnam contritio-nem yfcilicet 3 illam , nc forte veniant Romani 3 & tollant eorumlocum 3 & gentem j & duplicem contritionem incurrant3 videlicet3vt & Romani venientes tollant eorum locum,&gentem , & mali-gni fpiritus aduolantes tollant animas 3 & corpora quoque in ge-hennam femper vrentem. Sic iudicant malignantes, fic de-cernit maligna, & ftulta multitudo, quae pro vnius ma-li remedio, fe folet deuoueremalo duplicato.PraedrfcabatAftor. 7. Iefus ftantem in coelo Stephanus Ador. 7. clamans : EcceVideo c<elos apertos , & filium hominis ftantem k dextris virtutisDei. Quam praedicationem minime fuftinentes Iudaei, neIefus glorificaretur in terra, eius praedicatorem interime-re iurarunt.E/ lapidabant Stepbtnum imoeantemt & dicentem ,&c. Et quo frudu ? Plane iilterfedionis Iefu malum inmorte miniftri eius duplicabant, & poenas fuas duplica -rant magis. Vt dicat D. Auguftin. ferm, de fandto Ste-Augi*t. phano fatus : Quid vobis profuit ludrei , quia interfeciPtis fi-lium Dei 3 & filij De; martyrem lapidaftis ? E.cce duplo labefacitefttSy quia duitatem veftram amififtpy & ipfum lapidatorum Prin-cipem perdidifhs , & de duitate fanda eradicata eft ifta planta.Impleta enim eft in ludeea malediBio illa Dauidica:Pr opter ea Deusdeflruet te , in finem , euellet te , & emigrabit te de tabernaculotuo 3 & radicem de terra viuenthtm. Sic llultiflimi homines,vtvni medeantur malo, fe deuouent malis duplicatis.

i>Reg. 14. Qui ait : Viuit Dominus, quianon cadet de capillis filij tui fuper ter-ram. Dixit ergo mulier i Loquatur an-cilla tua ad Dominum meum Regemverbum. Et ait 5 loquere. Dixitque mu-lier : Quare cogitafti huiufcemodi remcontra populum Dei, Sc locutus es ver-bum iftud, vt peccet,& non reducat eie-

&um fuum ? Omnes morimur, 5 c quafiaquae dilabimur in terram , quae nonre-uertuntur *. nec vult Deus , &c.

§. X-

Capitalium legum rigores temj.

' cunft antius

ex cir-

A Rguitur fententia Dauidis, dicentis : Quia notiendetde capillu filij tui fuper terram. Stabat enim lex Numer.3 - j. cauens: Si quis ferro percuffcrit, & mortuus fuerit , qui per-cuffhs eft 3 rem erit homicidij , & ipfe morietur. Imo magis adrem praefentefn accedendo iit : Propinquus oecift , homici-dam interficiet, fatim vt apprehenderit eum , interficiet. Quo-modo ergo Dauid potuit contra has leges expreflas parri-cidam illum viduae filium a tnorte liberare? Quem lexdiuina damnabat, cur Dauid abfoluit ?Erat materipfiusoccifi>qu£ vitam occiforispetebat,& incolumitatemjeracitem in occiforis interemptione maius damnum familia?,& propinquis ipfius occifi inferendum. Virde occiforemtalem fapienter putauit Rex minime comprehenfum le-gibus illis, qua? magis in eius fauorem erant interpretan-dae ex illis circumftantiis. Nunquam enim capitalium le-gum rigores non funr ex circunfhntiis commodi, aut in-commodi partium interpretandi. Cauebant legibus Ro-mani ,vt manus amputarentur , illitis qui patrem percuf-ferit i quidam autem filius coa$us a potentiflimo tyran-no percudit patrem. Qui pollea & tyrannum occidit, &patrem maxime extulit. Niiominus accufatus fuit apudSenatum , quod patrem percuflifiet, & petebatur ad poe-nam. Quid tunc ? Pater pro illo ftabat j & eius conten-debat liberationem , objicientibus autem legum rigoremait apud Senecam lib.9. declamat. 4. in bege , inquit, nihilexeipitur.Sed licet multa non excipiantur , intdliguntur. Et feri-ptum legis anguftum di , interpretatio diffufa eft. Quid intereftlege excipere , ne fraudi fit ei , qui per infamam , patrem pu/faucrit,ciim illi nonfupplicio y fcd remedio opus fit ? Sapientiflime hocdidtum eft, quod in ftridliflimis , feueriflirmfque legibus,intelligi debeant exceptiones ex circumftantiis, non tamfupplicium , quam remedium poftuJantibus.v.g.iubet lexpercuflorem occidijfed fi perculfor fit infanusiaut infanssetfemfi de iis nihil pronuntiet lex, tamen excipiendi funta legis feueritate.Quia hi non fupplicio,fed remedio opushabent. Iubet lex,vt occifi propinqui, & cognati occifo-rem perimant, fed fi occifor fit occifi frater, & fi nihil deillo excipiendo dicat lex , tamen exceptio eius debet in-telligi , vbi parens poftulat, & in eius fupplicio cerniturmaius damnuJbi enim no fupplicium,fed remedium re-quiritur. Hinc eft,quod pofitusin cruce Dei filius clama-batad Patrem Luc. 25; Pater dimitte illis quia nefeiunt 3 quidfaciunt. Et quando iuftitia petebat vinditftam pro adeoimmani del.iito, qUo Dei filius interficiebatur, vnde illispoterat venia obuenire ? Gur non magis iuxta diuinae iu-ftitiae leges in illos fupplicium flagitat ? Equidem ex par-te ignorantia? reorum eratcircunliantia, non tam fuppli-cium poftubos, quam remedium , qui praeftandol tuncmagis Rex cceleftis inflabat.Ait Arnold.Carnotenfis tradi,de feptem verbis ad illud: Vt quid dereliquifti me ? ciimenim ipfe ad hoc nitatur 3 vt faluentur: ludtei ad hoc, vt damnen-tur i plus debet apud Deum poffh filij charitas, quam populi aecitas:quia & hoc non minimum habet pondus , quod caufahuic non pa-trocinatur alienus,fed filius i neque Reipubliae commodum ex hacindulgentia minuitur, fed augetur 3 ideoque nec legibus, nec iudiciderogat,fi temperatur fententia. Vbi enim partium commo-dum augetur,& poftulanris audloritas accedit, non dero-gatur legibus,etiamfi fententia temperetur.

§. xi.

Optimo Principi , non mediocri dolori fint fuo-rurn peccata.

S Apiens mulier, illud in Abfalone eiedlo proponit inprimis, quod magis fandtiflimum Dauidem mordeat,

nimirpm

!fl

Num. 3

Seneca.

Luc. i j.

Amol.Car-

noc.