Cap. I. Chrifti,&Sulannse fymbola. 299

Corona ex <tramnis nafcumur .

M F.rito Sufannaab adulteris affligenda deambulabat inpomario vtri fui. Vc emm hortorum germina fera,cifflmafunt fruduum 4 fic arrumnae,& afflidiones coro-narum non funt parum foecundse. Quofpedans D.Pau-linus gaudiorum natales in fletu animaduertit conftitu-tos dicens : Gaudia fletu nafcumur. Quod vt hortus Su-fanna» oftendit > iic paret fimiliter in horto Chrifti Do-mini,vbi cum efflet,ait D.Lucascap. n, F aftu* efl fudoreius ficutgutta fangunts decurrentis in terram. In fummaan-guftia,& afflidione erat Iefus,quando fudor eius fangui-neus decurrebat in terram. Et merito in terram horti ca-debat fanguineus fudor Chrifti mei : in eo enim pone- (bantur femina Martyrum , ex quibus poftea coronatiprodirent. Quo fpedat fpeciofum illud D, Proiperiepigramma,quod de Chrifto Domino in afflictione horticoniiituto ait:

Cum prece f anguineas fundebat corpore guttas,

Et pretium mundi fudor erat Domini.

Nec Crucis afperitas poterat terrere 'volentem,

Qua regnature gloria carnis ttat.

Sed eruor ille pares Sancies fpondebat honores,

Orturis toto corpore Martyribus.

Nam,cum facra ftges terrarum impleuerit Orbem,

Omnis ab hoc vno femine mejfis erit .

Quid horto Chrifti feracius coronarum ? Plane de tan-ta Chrifti agonia profiliens fudor fanguineusj pro femi-ne fuit,quod iadum in horti terram, totam coronarummefflem,quaein Martyribus videtur,produxit.Sic de aer ti-nis, & mortibus coronae nafcuntur.Quo fpedanslfafy i.ait : Confolabitur ergo Dominus Sion , 'ffrconfolabittir omnesruinas eius^ ponet de fertum eius qua fi deliciosi (j? folitudinemeius quafi hortum Domini. Abierat in ruinas Iemfalem,quae modo promittitur a Deo inftauranda,& conftituen-da,quafi hortus Domini. Qui hortus Domini ? Creda-tur florichfflmus,& cultifflmus quiquetego cyleftem pa~radifum credo ,vbi aftra pro plantisfunt, &,vt ait Pin-darus , Micant aurei flores. Vbi omnia lucent de tene-bris jOriuntur deoccafu : quam conditionem aemulantur Iterrena omma, de aerumnis, de morteconualefcentia ingloriam. Sic ait Tertull.lib.derefurred.carnis : Quip<-

pe etiam terra de calodtfctplsna efl , arbores veftiri pofi fpolia,flores denuo color are,herbas rurfum imponere , exhibere eadem,qua affumpta /int, femina j nec prius exhibere, quam affumpra:::Nthil deperit,ni/itn falutem. Expendeilla : Etiam terra decalo difciplma efl. quippe terrae accichr,quod caelo,quodhorto Domini, quodparadifo cadeftiv. vc enim nullusdatur aftrorum exortus, mfi de praecedenti occafu : ficinulla fialus , nulla gloria , nulla coronatam laeta fojecterrenis aduenire,quam quae cx aerumnis nafcicur , & exafflidione,& ex morte.

§. vi.

Nobisfacilis,Chrfio I e fu difficilis prepofita fuitvia nojira fulutis.

A BiirSufannain hortum adbalneatdicitenimDan.i^.

Voluit que lauari in pomario : aftus quippe erat. Ve-nit itidem Chnftus Dominus inhortum,quafiadbal-neutniquia dicitD.Aniel.dialog.de Pafflone : Venit Iefusde Sion cum Difcipulis fuis per portam ad natatorium Siloe, •vbierat hortus. Ecce tibi & Sufanna,& Iefus in hortis veniuntad lauacrum: Sufannavt lauaret corpus fuum aquajlefusvt etiam lauaret fuum corpus fanguineo fudore. Sicenim dicit Luc.iz.FaUus efl f&dor eius,ficut gutta /angui-nis decurrentis, &c. Quid fatalius lauacro aquae ? Quiddifficilius lauacrofanguinis ? Sed nobis datumeft,vtaqua lauemur: Iefus meus fibi a(Tumpfit,vt lauaret nosfanguine. Reliquit fic nobis,quod facile erat: fibi fer-uauit,quod difficillimum. Dicebat Gencftcap.z.F/«Mt«i

busibi habitantibus.Dabat quotidie fluuius ille dulciflfi -moslatices honeinunifulque aliud nifi facilia pocula pro-pinabat.ln dulciffima aqua habebat homo remedium ne-ceffanum fanicacis.Sed & alius fluuius e caelefti nobis pa-radifo nafcicur,luxraillud Ifaiae cap.6<S. Ego declinabo ad ifaia66,eam,vt fluuius pacis,6cc. Et qualis hic fluuius, qui ecae-lefti paradifo ad nos declinat ? Ielus eft Filius Dei , quinon tantum in aqua;fed inaqua,& fanguine,in iudore,tk lacrymis venit,vc nos lauaret. Yt dicatRichard.deSando Laurentiolib.iz.de laud-MariatiF*/»** de hoc para-difo fluuius Dioryx, id efl,Filius Dei,qui fe comparat fluuso dt - Richar. a S,cens.Ego quafi fluuius Dio*yx. Dioryx interpretatur medica- Laurent,mentum generationis. Nam partus virgineus medicamentumfuit generationis humana. Cuius, fcilicetfluuii quatuer capita,quatuoriUi liquores,qui de dominico Corpore manauerunt,lacry-ma,fcilicet,& fudor tn vita , /anguis in Circuncifiont,in fudorefanguineo,& in crucifixione,&pofi /anguis morte,& aqua.Quinobis daturfluuius,quo vtamur,fluuiusaquae eft : nihilfudoris,nihil ianguinis habet : facilia funt,quae nosprofalute facimus.At fluuius ille diuinus Iefus,qui acinos ve-nu,in quatuor capita diuiditur,qui funt quatuor liquo-res,qui ab illo in laboribus fuis,& anguftijs fuis emana-runt, nimirum,lacrymse, fudore* , fanguis, & fanguis, &aqua. Nobis dedit aquis tantum lauari, leuibus lalutemmercaritipfe autem & lacrymis,& fanguine,& ludoribusnoftramamat munditiem,& falutem comparare.Si vitamhominis confideres,fluuius eft folasvoluens aquas, ni-hil non habens facile. Habet etiam quatuor capita,qua-tuor excellentiora Sacramenta immediatius aeternam fa-lutem caufancia,nimirum,Baptiftruim, Poenitentiae con-fefflonem,Euchariftiam,Extremam vndionem i quae &fuamffima funt,& facillima At,fi vitam Chrifti Dominiconfideres,& ipfafluuius plenus medicamentiS4l'ed,quidiuiditurin quatuor capita,in lacryraas , in fudores,inaqu;»m,& fanguinem. Sicduriflima, &difficiILma fibiIefus affumplit pro noftra faluie 4 faciliora autem perfi-cere nobis donauit. Hinc Prouerb.30 de anima fanda ^ odlQli:Quafi nauss inftitorisde longe portanspa»em fuum, Vo*caturanimafanda nauis portans panem : ciborum enimportatio vocatur zEfopi farcina,vt leuiffima, & cpmmo-diflima credatur Sic quidquidanima portat pro falute,le-uiffimum eft. Verum huius nauis inftitor non vili, fedmagno pretio comparauitanimam. Vt dicat Richardusa SandoLaurentiolib.il. Bene militor Chnilus Dominus, Richar. aqui cum tanta inflantia negotiationem fuam de humano genere Laurent*redi mendo exeeutus efl. Qua enim maior inflantia,quam quodpro nobis emendis v.endi voluit, & ecciditQuod oftendebat dicensLue. iz,Baptifmo habeo baptizari , & quomodo coarftor,donecperficiam illud ? Et vocat paffionem Baptifmurn,id efl,nnciu-ramiquia fuit proprio fanguine rubricatus. Compone modonauim,& inftitoremianimam hominis,& Chriftum. Na-uis hoc folum agit.vt panem deferatiinftitor autem mul-tis negotiatur , non leue pretium exhibet pro mercibushabendis. Nauisaquis folum baptizaturdnftiror rnailtofudore,&anxietate negotiationem peragit. Sic nos in-ftar nauis leuibus diligentiis noftris falutem trahimus,aquis folis baptizamur : Chriftus autem Dominus in-ftitoris more , vel fudore fanguineo noftram falutememercatur.

§. VII.

Peccatorum emendatio non mfi de magno,&pre »tiofo remedio vcoiit.

N On firopliciter aquis pomarij voluit Sufanna lauari,led & pretiofa vnguenta afferri mandat, quibus fitpretiofiuslauacrum:dicit enim ancillis fuis Din.13.Afferte Danicl.l£mihi oleum,&/migmata 4 & oftium pomarij claudite, vt lauer.

Similiter & Chriftus Dominus horti lauacrum ingre-diens,vt vidimus ex Anfel. §,prarccdenti,non voluit tin-gi fimplicibus aquisifed pretiofo Sanguinis fui vnguen-to Corpus fuum baptizauit,vt dicat D.Lucas cap.zi.F/»- Luc.n,

Plus eft fudor eius,ficut gutta fanguinis decurrentis, Sec.Nec mi-ror : emundabatur enim a culpis totum corpus Chrifti,egrediebatur de loco voluptatis ad irrigandum paradifum ,qui j quod eft Ecclefia:emundatio autem a culpis nonvenir,inde diuidttur m quatuor capita,Scc. Habebat equidem hor- i nifi per magnum, & pretiofum aliquid. Renuebat ali-tus illeamoenifflmusfluuium dulciflimarum aquarum, 1 quandoPctruslauari aquisilefutcuiftatim Iefusaitloan. loan,i$,qui aquis fuis fcruircc plantationibus horti, &honaini- 1 St non lautro te,non habetis partem mtcum. Deusbonelfic

i am an tulimus