'hlb,

llDlij

% ‘!,l

piict

»rj^

!w i«,

Eliab

Ui:K'i

Cap.Ii.Sulann^ parentes,& coniux. 305

ore,!

' € P*«t

^ii,

cusanh

Daui^c

'dcorj.egnuji ;’ i 1 »»

Miris Hltiii»i,

’• itic»k;T«

mr m-a/ii-cor*

, ibiin-sgP-oratoitaribebatcora-

Abiit

m va-xd

a

(fini

int(*

irifi-

iitf'

',ti'

ilfr

gtttS

w

njd

0’

fthi‘

1,0

0019

oh*'

r aic 3 «

0' 0r.vbi

tid M

Zachar. 8.Ecclef, $,

Hieron.

Gtnef. 41.

Paulin.

‘dfler.i.

Nazianz.

A dor. 2. dicebantur plenimufio, quod non ad vetus , fedad nouum vinum pertinebat , vtibi notat Hieronymus.Vt pateat ante Chriftum nonfuiffe vinum germinansvirgines, de quo loquitur Zacharias c.S.Ideo Ecckfiaftescap.j. diftingucns tempora Moyfis,& tempora Chnfti,ait : Qrmia tempta habent , & futs fyatiis tranfeunt vniuerfafubalo. Tempta pariendi,(fic apud Septuagintahabes,)^tempta moriendi. Tempta plantandi , & tempta eutUendt,quod plantatum eftuTempus amplexandi,& tempta longe fieriab amplexibus. Quae omnia fic in rem prarfemem pul-chra paraphrafi explicat D.Hieron. fupra fatus : Omni-bta tempta tempta omnirei fubc&lo. Tempta pariendi,tempta moriendi. Tempta piant and inempta eutUtndi. fepe-rimtain lege cum Moyfe,moriamur in Euangelio cum Chrtflt.Tlantauimta in nuptiis, eutUamus per pudicitiam , quod plan-tatum eft. Simulque nos commonet, ne legem Euangelio pra-feramus,ne puritatem virginitatis nuptiis putemus aquandam.Quidquid attinet ad plantationem filiorum,ad nuptialespartus,in tempore legis ponitur: quod autem ad morti-ficationem carnis , ad virgineam pudicitiam pertinet,hoc de tempore Euaogelij eft ; adeo vt nuptiae pro le-ge veteri ftenr, puritas virginea pro Euangelio. Nequis audeat in re virginitatis aequare legem Euangelio;quando in lege folae vmbrae fuere, & materiales fimiiitu-dines huius praeltantiflimse virtutis, quam vnus Dei Fi-lius valuit agnofcere , & mundo annunciare , & ad il-lam ingentes puerorum , puellarumque multitudinestrahere. Vide didatom.2.de Chrifto figurat.lib. j. §.j.& tom.i.etiam de Chrifto figur.ltb...,.

Danielfi}, Eratautem Ioachim diuqs val-de , & erat ei pomarium vicinum do-mui fua£ , & ad ipfum confluebant Iu-dxi , eo quod efTet honorabilior om-

nium.

§. VIII.

nl 3 8,

usi

iloli

ZJirtus in quacunque fortein quocunque diferi-mtnefruftifera.

/'"'Mptiuus erat Ioachim Babylone , & in captiuitateerant homini & diuitix,& deliciat: dicit enimText.Erat autem Ioachim dtUes valde, & erat,eipomarium,S>CC. Sichominis virtus claret,quat vel in captiuitatis neruo,& re-giis diuitiisj&deliciiseum ditabat. Sic de Iofepho capti-uo,& feruo dicebat Rex jEgypti Genef 41.X» erisfuper do-mum meam , & ad tui orts imperium eunffus populus obedtet,&c.Seruus erat,& carceredetentus,ibique hominem im-pleuit regnum. Vnde hoc ? Ex Iolephi virtute,quat vel incarceris neruo,fuofrudu nefeit carere. Ait D.Paulinuscpift.4z.de naufragio Martiniani:

Sic ille lofeph ante paruus failta tfl,

Vt magnus cffet 3 & ni fiSeruus fuiffet, non fuijfet in fuiTellure feruitij potensVbi/ufiinuerat feruitutem , & carcerem,ibi regnum,opefqut nafttss ett:

Sed fuflinendo iniquitatis vincula,luflitie. cepit prtmia.

Ecce tibi iuftitia,&virtus lofeph nefeiuit fterilis effevelin difficillimistemporibus,imb inter ipfasferuitutistem-peftates, inter nubila carceris,& vinculorum fecit fere-num dignitatis regix,& diuitias regias perucnire ad ho-minem. Solent equidem tempeftacum nubila fegetesgrandinarejarbores contundere,foliis,frudibufquefpo-liare. At virtuti vel mediis tempeftatibus,vel inter hor-renda nubila fuus frudusnon deeft.De afccndente in ese-lum Iefu locutusLucas Ador.i.ait '.Videntibus illis eleuatuseft,& nubes fufeepit eum ab oculis eorum, Clir nubes Iefumfufeipit euntem in caelum?A,n vteum in afcenfione iuuet?Abfit:fed fufeepit nubes Iefum,vt offendat,in-er ipfa nu-bila tempeftarum feruatum effe,quifalutaris,& commo-dus affulgeat ftudiofis virtutum.Quo afpiciens Csefarius jNazianzeni frater Dialog. i.ait:2V«6« enimfubit fubpedi- jbus eius,non adiuuans afcenfionem',fed,vt oftenderetur , illum 1effe,qui per turbinem,& nubes olim quidem ad lobumipofl ipfumBaeza de Chrifto Sgur.Tom. VI. i

vero ad Moyfem loculuseffet .Nubes itaque intrauit Iefus adPatremafcendens,vtoftenderetur illecffe, cuius feruiin ipfis nubilis,& tempeftatibus,ferenum tranquilli-

ratem habebant.Sic Moyfes Exod.z4.inter nebula, &to- Exod.z^.nitruos,& fulgura,& tempeftatcs,& fine cibo fatur,& fi-ne Juce fplendidus exibat.Sic lob inter nubium obfciirafelicitatem pertingebat :dicit enim c.40. Refpondens autem i $ b 40.lob Dominus de turbine, &c. Inter turbines enim erat lob,

& inftaurabantur illi bona vniuerfa.Vt dicat Orig.in Cac.

Graeca : Et fi iis,quorum tn fummis certaminibus probata efl,&

Ipeclata virtus,pe fi hanevitam funt pramia refsruata.-fed ta- Orfg.men.qua Dei eft beneficentia,in hac etiam vita Deus merctdemfuts athletis pofiea perfoluendam arrhabone confirmat. Itaquevirtutis ftudiofi in prxfentibus tempeftatibus folenteabona ex Deo percipere,quae futurorum iim pignora.

5. ix.

Toflerioribut hominibus eadem ex Deo fcjpuntvenire, qua prioribus

I N Babylonis captiuitatc^rat Ioachim : & nihilominusdicitur de illo : Erat autem Ioachim diues valde, & erat eipomarium vicinum domui fu& ; cj- ad tpfttm confluebant lu -d&i,$cc. Quod enim Iofepho accidit primis temporibus,vtin captiuitate ditaretur;id accidit poftea &Danieli,&fociis eius ; fimiliter& accidit Ioachimo. Eft equidemDeus diues in omnes,ead^mque potens praeftare pofte-ris,quse primis donauit. Iobcap.38. Refpondens autemDominus lob de turbine,dixit , &C. Grsece legitur : DixitDominus lob per procellam , & nubes. Et cur fanaturus lo-bum afflidum maluit Deus accedere in turbine, in pro-cella , in nubibus ? An qui afflidus erat omnigeniscorporis morbis,&^extremaegeftate , affligi etiam de-bebat iniuria temporum,caelorum inclementia, & tem-peftace ? Minime id intendebat Deus ; fed magisoffendebat, quam fimilirer dicabat homines pofteriores,ac primos ditauerat. Dicit Author Catenae Graecse in CTat.Orsfhunc locum : Exifiimo igitur, nubes ideo fumi ,vt cum lo-bo fimihtet,ac cum Moyfe, & Aaione colloqueretur, Nam incolumna nubis loquebatur ad eos,vt dtuini conceptus tempera-tor eft author. Quod fecerat Deus Moyfi,fecit & Aaron,&longe poft fecit lobo; &multisahis pofteris faciet.Innullo enim exhauritur gratiarum diuinarum abundan-tia. Memini Deum dixifte Exodi i.Egofum Deus patris tui, Exod.$,Deus Abrakam.Deus lfaac,Dem lacob Et huc fpedans Patl-lus ad Hebraeos cap. 11.dicebat: Non confunditur Deus vo - Hebr.11cari Deus eorum. Magna equidem ns tribus fecitDeus,admagnam fecum familiaritatem eos euexit; nec ,quia histanta dedit, confufus eft,nec erubuit fic tribus iis mhae-fifle,vt illorum Deus diceretur Et cur in his fic ditatis, & •

audis non erubuit Deus?Rem explico. Plane credebatura Gentilibus vnus effe Deus primus,& maximus omnium,qui praecellentes in aliquo opere nofcers viros, antiqui-"tus noicens illos in fociecarem Diuinitatis adlegit. SicMercurius,fic Hercules,fic Ceres propter aliquam virtu-tem fadi Dij fu ere. 1 ro quo Tertul.in Apol.c.z.ficOeumilium primum exag<tac : Quu ex Diis vefirisgrauior,&fa-pientior Catone iufiior,0> militatior Scipione ? quis fublimiorPompeio , felicior Scylla ,copi&fior Crajfo , eloquenttor Tullio?

Qtianto dignius illos Deos ille affumendos expeflaffet, prtfeiuivtique potiorum ? Preperauityoptnor, ^ alum femel claufit,&nunc vtique melioribus apud inferos mujfitanttbus erubefeit.

Qujd argucius?Quippe t> axunus ille Ethnicorum Deus,quos in primis vidit in fapientia,in felicitate,in bellis, ineloqueciafecit Deos Mercurios,Marces,Mineruas,&ex-teros.Poft multa vero tempora floruere in fapientia Ca-tones,& quidem fupra omnes antiquos, in gloria milita-ri,& iuftitia Scipio,in felicitate Scylla,in diuitiis^Craffus,in eloquentia Tullius Et quando primi ob fimiliadonafadi funt Dij j fimiliter hi debebant Dij fieri ; fed relidifunt apud Inferos muflitante' , omnique Deitatis infignicarentes , erubefeente maxime Deo illo tkdore,vt quifeftinaret implere cxlos mediocribus , relinquens inho-noratos meliores.Non fic qui verus Deus eft,dicit Paulus:imo , licet ad familiare confortium tres illos inligncsvirtutibus virosadlegerit , nonconfunditur,nequeeru-befeit in tribus illis: quia nullum meliorem , nec aequa-lem dciicic , ecfi poft multa tempora veniant. Ve-

CC 3 rum,

Tertulh,