■s.

334 Lib.XIV.Sufanna,fiue Iefus in horto.

licet , comta Chriflumfirufla funt . Omnia illa Iudaeoruminuenta aduersiis lefum , qua? in principio firmabantur,vt venenum afpidum infanabile,vila funt conuerti in te-las aranex,qux prorlus inutiles lunc,& fordida?,& facilediilipandx.

§. XIX.

Hominum crudelitas ineuitabilior.

S Enes fua in Sufannam machinamenta teftantur»intre-pide dicentes : Huius ret ttfies fumus. Illis populusaf-fentitur,& nullus pro Sufannamutireaudet» imd,vt no-tat D.Zeno ferm.de Pudicitia: lam totus populus inetutfan-Zeno. gumo tumefiebat; tam fut quoque familiares noua rei atrocitate

perculfi mi erabiltter t»gtmifctntes,dtmtjfis capitibus,omne ftu-dtum defenfionu abiectrant. Nullus defenfioni locus ma-nere creuebatur, cum tanti viri,& fencs,& Iudices remtellabantur, quam artificiofo commento reddideruntprobabilem. Heu feritatem,& crudelitatem hnmanam!quam ineuitabilitcrfcis inferre malum ! Merito monebatDominus luos Matth. to. Cavete vos ab hominibus. Tra-Matth.iQ. dent emmvos inconcihu, 8cc. Equidem & flammis ,&fe-ris tradebantur Chnftiani: Dominus autem eos minimemonet, vt caueant a feris, nec a flammis, fed ab homi-nibus , quia horum feritas,& crudelitas ineuitabilior elt& feris , & flammis. Ad hzc Impcrfedtus homil. if.io Matth. fatur: Nunc autem addtdtt: Attendite vobuabho-Imperfe^l. trumbu*. offendero volens , quia prt omnibus malu homo ejlpef-fimum malum. Nam,fi beftiu comparare voluerit eum,peioreminutntes. Beftta enim,quanuis fit crudeles j tamen quia eff ir-rationabiliu, declinabitur ab homine crudelitas eius. Homo au-tem crudelu cism fit, rationabilis jten facile evadetur crudeli -

tas-eiM. Quippe homo per rationis acumen fic icit cir-cunucnireodiofum fibi.vt aegre,& difficulter eius fugiatcrudelitatem. Et addit Impcrf. ibi : Denique homo malu*feior efi.quamipfe Dtabolut. Diabolus enim fi videat tuftum,non efl au fu* ad eum accedere : homo autem malus , quantusv hominem f anctum viderit, nonfolhm illum non timet j fed ad-

huc magucontemnit. Nec beftia, nec Diabolus adeo fe-tos elt, apud tnirm nonfoleat bene habere luftus: folushomo malus fic ijeuir,vc nec iufiitix habeat rationem,necD4#:$. innocentia?. Daniel.^. mifli 1 'untin fornacem ardentemtrts pueri Hebnn: quid tunc ? Ait Texr. Ferro viros illos,qui mi ferant Sidrach , M//ac h ,& Abdenago,interfecit flammaignit. Viti autem ht tres:: ambulabant m medio flamma laudantes /?«»w.Quod miraculum tradansD.Auguft.lcr.140.Allguft. de Tempore , ait: Luet SanHn cum igne iocart, quibus cumhominibus non licuit commorari. Damnant hoftes , &abfolHunt ignu. Hommet fautunt, tfip fuppltcia venerantur. De-fenduntur ardoribus iufii, quos vu humanadamnauit,igni*abfoluit. Dum vindicat flamma, impij damnantur,0> tuflt fal-

HoHtur. Quid fapientius ? Quid pulchrius? Iulfitia , &innoccntia.vel apud feras,vel apud ignes, vel apud Dia-bolum , bene habet, & fecura euadit: a folis malis ho-minibus malum recipit incuitabile. Oquam fapieneerab iis folis nos cauere Dominus fuadet ! Sandae Eula-. lix, inter tormenta, morientis ab ore vifa eft columba

candidiffima euolarc. De quoait Prudent. in cius Hym-no fatus:

Vidit & ipfe fate Ut s auem •

Foemina ab ore meare palam ,

Trudent. Qbftupefa 3 us,& attonitus

Profilit , & [udge fla fugitLiftor ,&ipfe fugit pautdtU.

Expende illa : Et fua gefta fugit Lifior. quippe a nullo de-bet magis fugere,quam a fcipfo homo carnifex.

§ xx.

Vt debeat femper effe fufpefla malitia eb futuro-rum incertitudutem,

■^^On femel iam dixerant fenes a fe vifum facinus Su-i-Niannae : & nihilominus explicatius in fine addunt:Huius rei te fles fumus . Et quando non femel dixerant, a feconcumbentes vifos,cur neceflum fuit , tam intrepidiaddere illud : Huius rti tefteifumm ? Mifcri futurorum

ignari propria? iuftitix addebant manifeftiores caqfas*.quo enim magis fe teftcs proclamabant,eo in caplx fatu-ro examine certius libi fupplicium parabant,quod kx ta-lionislancic. Sic malitia futuri nelcialokt tacere. Mimfuerant tres pueri Hebra?i in fornacem a miniftmNabu-chodonoior Dan.5. Et non ceffabant,qui mi ferant eos mini-flri Registfuccenderefornaiem naphtha,& fiuppa pice , & Dan.%.

maUeolui & effundebatur flamma fuper fornacem cubitis qua-dragmtanouem • ©• erupit,0> mcendit , quot repent iuxta for-nacem de ChaldeU. Expende , vt Chaldaei miuiftri Regisnon ccftabant fuccendere fornacem, non ceffabantmit-tere picem,ftuppam , malleolos. Et cur non ceflabant?

Ignari futuri euentus,credebant ita citius muenes inno-centes conlumendos, ac ipfi confumpti funt. Ad haec^.Auguft. lerm.140.de Tempore,ait ;S*uierat Rex,non vtiuflostiuridaretifedvtfuu interitum procurant Sautebant fce-letati Chaidai fupplictu prafenttbus perituri , & futurorum ig-nari mtntfiri tujfa accelerant,parant incendia,flammas exagge-rant. Expende illa : Futurorum ignari miniflrt&c. vt enimignorabant futurum euentum i fic fornacem magis, ma-gilque accendebant, neicicntes,libi,non iuftis parari in-cendium Proh incertiftimi hominum conatus,fallacifli-mae humanae prouidenriae 1 Vel hinc debent nobis lu-fpe£ta efie malignitatis opera : quia nefeimus, an in no-ftrurn magis,quam aliorum malum fint proccffura. DeEaban locutus Textus faccr Gencf, 19.au : Habebat %/ero Gts.jp,duas flliascnomen maioris Lia,minor -vero appellabatur Rachel.

Sed Lia lippi* erat ocultt. Hoc notatur in Lia, quod male-i fanosoculos haberet. Quidrndc ? In Lsaintelligiturla-boriola hominum vita, quae oculis laborat: quia futuro-rum femper eft incerta. Ex quo ait D.Aug. hb. 21. con-tra Paullum Manichaeum,cap. y i. Lia interpretatur labo-rans : Rach*l autem vifum principium. Aftio trgo humana, Augufhmortaitiqut vita, in quaviuimus in fide , multa laboriofa ope -ra facientes incerti , quo txitu perueniant ad vtilitatem eorum ,quibus confuter e volumus, ipfa efi Lia , prior vxor Jacob , ac perhoc & infirmu effe ocultt commemoratur. Expende illud: In-certi,quo exitu perueniant,tk c. hocenim proprium laborio-lae vitae noftrae elt, quod incerti iimus de futuris cuenti-bus, neicientes, quo peruenturi fint labores noftn, anin bonum,an in malum,an 111 vtilitatem,an iu perniciemnoftram : laepe enim quos aliis paramus laqueos, in no-ikam perniciem venire lolent.

§. XXL

tsMendacia in proximis confici a , vt incuitabile fufi-plicittma Ceo extorquent.

P Oft mortis fententiam auditam , Exclamavit Sufannavoce magna, 0 > dixit • Deu* at eme,qui Abjcondtterum escognt: or,qui no/li omnia,antequam fiant,tu [cis,quoniam falfumteflimonium tulerunt contra me .-(j* ecce morior , cum nihil ho-rum fecerim,qua tfli malniote compofuerunt contra me, Nonpetit fulmina laculari,terram aperiri aduersiis eos; tan-tum proponit Deo nota illorum mendacia , & iis tan-tum propolim coram Deo filet. Cur in fohs propoii-tis coram Deo aduerfariorum fuorum mendaciis filet?

Et creditura Carthufiano exclamaffein data verba, nonfolum naturali mortis umore , & horrore tanti opprobnj , fed& zelo tuflttu , tantam falfitatem , & equitatis iafturam fi-lenter ferre non valens. Quando ergo zelo iuftitia? Su-fanna clamabat, cur non petit, fupplicium aliquod ve-nire in tam nefarios calumniatores ? Vt tcftabaturnot 3 niillorum falfitatem Deo,fapienter ccfTauit a petendofup-plicio,l'ciens id necelFario extorquendum ex Deo a men-daciis in proximos affidi 1$. Quippe fola mendacia con-tra proximo-, compofica coram Deo expolita lolent abillo extorquerefupplicium ineuitabile. Dicebat Domi-nus Olea? cap.7. Cum fanare vellem ifrael.rtuelata efl ini - ofei j,quttas Ephraim malitia Samaria : quta operati funt men-

dacium. Ecce tibi,inter tradfatum falutis prarftanda?lfrae-Iiti>, oboculos diuinos profiliere illorum nociuilfimamendacia. Quid tunc? Procellit Deus infalute prxftan-da? Abiit: eo enim ipfo, quod dicantur eorum menda-cia polita fuilfeob diuinos oculos, iam credendum eft,qubdftatimi Deo veniae fupplicium ineuitabile. Remexplicat laprenter Ruffinus lib.x. in Oleam, fatus : Cumigitur 1 inquit Deut^dfuccurundum miftrtt meditarer affurge-

I