i
Rupert.
Philip, z.
Im, i.
408 Lib. XVI.Naboth,feu Iefus fub falUeft.
rogatus al vxore, Locutus fum,ait,Naboth,& dixi ei: Da Mi-hi vineam tuam. futile ait: Nondabo tibi vineam meam. Siclocutus c/l Magnus ille defideritim anima fu A , nimietatem cu-piditatis fua. Vt autem Magnus vocetur in tali re , mira fa-cit trrifii) vxoris fu st. dicentis : Grandis autkoritatis es K Surge,comede ego dabo tibi vineam. Et conturbautfwtt eum: nimi -rum,tpfe A.hab,& vxoreius conturbauerunt Naboth , ZCC. Sicdx conceptu lezabelts tunc Athab coepisc&« Magnus,cum coepit acquiefcerc, & confentire iu eo , quod perv;m Nabothi vinea auferretur. Sic,mihi crcde>raundia-les magnitudines caaidcunt,nimiium,exrapiais,&ytQ-lentiis. Dc Chrifto Iefu locutus Paul. aJ Philippenf,cap. z. ait : Qui cum informa Dei ejfet , non rapinam arbitra-tus efl e(J'e fc aqualem Deo i fed femctipfua9 exmanuut,format»ferui accipiens,tn fimilitudinem hominum fa£l»t, & habitu in-uen/usyvi homo. Ecce tibi vc Filius Dei in e©,quod homofactus eft,dicitur a Paulo exinanitus, & minoratus, ni-hilquc magnitudinis praefeferre. VerutaLucascap. 1,ex ore Angeli dicit de illo : Hic erittnagnm. quibus lo-quitur Angelus de Dei Filio, vt homine,S: ratione huma-nat natur*,fecundum quam concipiendus, &m lucemedendus erat. Sic Cardinalis Toletusibi cum multis Pa-tribus. Q ;ando ergo Angelus vocat tefuns > magnum,etum ex parce humanae naturae accepta, cur Pauluseumnon magnam; fed exinanitum dicit,& minoratum f An-gelus loquebatur de Ycra, & abfoluta magnitudine.quarnunquam Filio Dei deficere potuit i Paulus de magnicu-dine loquitur iuxta «(limationem mundialcm , quae inChntto non fuit, quando praemitte de illo, quod nihilex rapina habuit Magnitudo enim,qua» nou ex rapina (
mmm mmm mmm
MORALIA CIRCA TEXTVS
Literam.
^|( On vititnumauarici* facinus, quod Achab per-iiHi dat Nabothum , vt eius vineam rapiat. Sic pott-modumlerofolymitani Proceres haeredem vinea?, verumFilium Dei,extra duitatem peremerunt,vc raperent hae-reditatem eius. Crede mihi: nulli facinori parcit, quilucri amore tenetur,
S.jteg.xi. SGripficitaque literasex ifomi-ne Achab ,& figuauit eas annulo eius",6c mifit ad maiores natu , &. Optimates,qui erant in ciuicate eius, & habitabantcum Naboth. Literarum autem hsec eratfentencia : Praedicate iemmum : &: fede-re facite Naboth inter primos populi.
§. I.
Nulli prius , quam Proceres populorum , nefariis ■et tam placitis Regum fubfcribunt.
'Editata Iezabel exeerabile facinus contra Naboth,
' catt
aji
coaliram homines arbitrantur,nonmagnitudo credituri \ i-Vi.de illo aperte agit cum Proceribus Iezrahelitis: di-
fcd exinanitio,fed minoratio.
,vS*.
CAPVT III.
Naboth occiditur,
Textvs Historia.
Tatvit Iezabel vineam eripiendamclTe Naboth, cuius voti vt tandem com-pos ii rct, honorem tandem , & vitameripuit , non minus fcelerato confiho.Quam ad rem Senatum , qui ex Optima-tibus,& Senioribus conflabar,id ett,Iudice$, aequitatisvindices, legum que cuttodes, aut metu concuflit, autcorrupit pretio,vt procacis, & blafphemae linguas con-liidtum morte uatnuareut. Itaque literasdedit Iezabelregi-o confignatasannulo , quibusiubet lis,qui inlezra-hcle piaccrai t ludiciafiae , vt ieiunium popularibus inci-ment: t]s»od fieri folebat, cum grane aliquod peccatumadmiiluin,auc Densgiauiter offenfus credebatur. Dein-de,vt Seniorum, Optimatumquefieret frequens,legici-inufque conidfus , ad quetn etiam cum aliis accedere-tur Naboth. Quo tempore curandum effe } vt aliquot te-ftesquos non puderet vaenale , falfumque tefiimoniumproducere,&ad quodlibet audendum forent impuden-ter proiechiCfient ab ipfo Senatu comparati,qui crimenobiicerent Naboth , propterquod ex lege deberet op-primi lapidibus, quale ett aliquid impium dixiffe con-tra Deutn,& Regem : & quod lex in huiufmodi criminisreosfupplicium fhtuiflet,illud in Naboth legitimo in-dicio decernerent,& quamprimum exigerent, FeceruntSeriores,& Optimates,quod a lezabele imperatum fue-rat > rcmquead flatum illum deduxere, non tam legiti-mo , ac iufto,quam fimuJato,ac corrupto iudicio,vt lamagun illum pottet capitali poena. Quaredemoreeducunt extra ciuitatem hominem,&ferua-tis omnibus,quae in reos ieruari fole-banr,prorfus iuttum,& im-merentem lapidibusobruerunt.
* *
*
cit enim Textus : Scripfit literas ex nomine Achab, & figna-uit eas annulo eius , & mifit ad maiores natu , & Optimates ,
&c. Non adpopul&res , fed ad Optimates*, St maio-res natu mittit Iezabel literas de occidendo Nabocho.
Sciebat enim illa, quam promptiores funx Magnates,
& Proceres duitatum,vc quaelibet Regum placita,quan-tunuis nefaria perficiant. Simile quid de Babylonio ty-ranno notabat Dan.j. de quo adorationem fuse ima-ginis cogitante dicit: Itaque Nabuchodonofor Rex mifit adcongregandos SatrapfUyMagtfiratus^ tudices^uees.tjp tyran-nos,& P rufe Cios , omnefque Principes regionum,vt conuenirentad dedicationem Hatua. Cur non magis timuit Rex tan- 1torum Principum conuentum ? Nonne inter tot Princi-pes, aliqui pofTentinueniri, qui Regis cupediis oblitte-rent ? Irno ideo illos vocat: quia nulli facilius , quamMagnates omnes fubfcribunt cupediis Regum,etiam ini- j.jj eronquittimis. AirD.Hieron.ibi: Principes congregantur adado-randam Jlatuam. Qui enim diuites (unt , fy p0tentes,dum ti-ment carere diuitiis } &potentia,facilius fupplantantur. Vt po-tentes faeculiamantiores funt honoris,& gloriae, & bo-norum tempos alium,fic facilius fubfcribunt Regum ioi-quisp!acitis,perqu*in illis conferuantur. lam Herode9machinabatur perlecutionem in Chriftum Domini Mac- ^thaei z. Et congregans omnes Principes Sacerdotum , £>> Scribaspopuli ) fafcitabatur ab eiS)Vbi Cbrtfhti nafceretm. Sicper-fecutor Chriftinon clam ab aliquo populari Sacerdotefeifeitatur locum nafcicuro Chritto deftinatum > fed aPrincipibus, & Proceribus populi id requirit s nec vere-tur impius Rex,ne >j non aperiant veritatem,etiam cumChrifti fui damno. De quibus ait Imperfe&us hom.i. iaMattii. Dant refponfttm Regi interroganti excorde non bono.chm Fniperf.deberent celare myflexium Regis d Deo fr&defintti ad falmemgentis lud&A , maxime in contyettu Regis alienigen&yqui non fo-lii m zelo regni i fed etiam generis alieni odio adutrfaturtts Regipoflmodum futuro non ignorabatur . Etfa£H (unt,non DoftoretHerodis ,fed irritatores malitia eius. Proh miferam Proce-rum,& pocenrum mundialium conditionem ! legemnaturae,honorem Dei.mundialisRegis cupediis pottpo-nunr. Crediderim de illis didum illud lob cap.40. Huic ^ -
montes herbas forunt,&> omnes beftia agri ludent ibi. Elegan-ter Tigurina legit: Et omnes befti& agri ludent apud eum, Tr> Leil.
I StoafententiaD.Thomae,&Caietani,qui permonres,&:beftias incelligunt Proceres, & Potentes faeculi, qui inomnibus feruiunt Daemoni, praecipue loquenti ex oreRegis. Et fic illi obfequuntur, vt ludant apud eum , jhoceft.iuoda Ilifpanum prouerbium : Le vaylan el aguade-lante. quo explicatur graciflimum obfequium , & peni-tiflimum exhibitum Potenti. Sic Proceres mundialesob-fequuntur Regi,& ludunt apud eum,quibufcunque eius,
iniqui* '
Of?i 7.
Stjtui:
Minf,
Beda.
i
t