I
Cap. III. leremi^ Vifio prima. 17
bs fuerit is, qui bello fetatur *, cum autem tuumregnum aff aruerit, rectdit dolor triftitia & ge-mitui , atque in eorum locum vita , fax, & exui-tatio fuccedttnt . Expende illa : Idumen follet, ac‘vehemens eft aduerfartus : dum enim in hac vitafumus, aduerfaria numerofiora funt; quippe finumerentur, qux nobis aduerfantur , longe abeis fupeiv.ntur , qux lxta funt. At vbi Deus adiit,eiufque regnum apparuerit, tunc iuxta numerumadueriariorum omnium fuccedunt, qux placent.
§. XXIII*
Illud non fugiendam malum fhyficum , quod- bono adificando deferuit.
V ide qux mala prxdicariIeremix mandetur,nimirum illa , qux bonis xdihcandis de-feruiant. Ait enim : F,'tenellas, &deftruas,&difpcrdes , & diffipes, adificer, & flantes. Etquantula illa mala, qux bono aedificando defer-uiunt. Plane ea potius amanda, quam fugienda09. funt. Pfal. 109. Dominus d dextris tuis confregitin die ira fua reges. Judicabit in nationibus imple-bit ruinas . Ecce tibi dicitur Dominus a dextrisfleti Ile,& non paruas fracturas, &c minas fecifle inhominibus. Quid moleftius faceret, fi finifter efi-fetjAut quomodo tot fradurx, tot ruinx polfuntcredi venire a dextris ? Rationem indicant illa Ver-ba : Implebit ruinas. Qux enim fiebant ruinx no-nis bonorum xdificiis implcndx,hx ruinx dextrxerant, Sc maxime ampledendx. Vt dicat D. Au-gull. ibi: Quifquis a nomine Dei timuerit,cadet:tum ceciderit, euertetur , quod erat, vt adifice-tur 3 quod non erat. Indicabit in gentibus,replebitruinas. jQuifquis contumax es in Chriftum, cafu-ram turrim tn altum erexifti. Bonum eft »vt teipfum deiiciens humilis reddaris,[edentis ad dex-teram patris pedibus obuoluaris,vt fiat in teruinaconftruenda. Nam fi permanes in mala altitudi-ne , tunc deiiceris, quando non adificaberis. Eftequidem ruina,qux non impletur,in qua non xdi-ficatur; & eft ruma, qux bono xdificando defer-11 it; illam fuge, hanc ama , vt maxime conue-nientem. Vtinam in te fiant ruinx, &deftru6tio-nes altitudinum vanarum, & ad te veniet canratif-fimusille xdificator, quite faciet vfque in cxlumallurrere. Dicebat ulla Cantic. 1. Similis e flo
O l J
diletle mi capra,hinnuloque ceruorum fupramon-tesBethel D.Nyflenus \cfiit ibi:fupra montis con-cauitatern .-quafinon gaudeat Diiedus montiumaltitudinibus, led magis affedus fit ad concauita-tes. Non enim ille, qui alto vertice tumet, placetDeo ; fed qui fe ad profundum deiicit, vtconca-uitas, ille eligitur, vt impleatur, vt xdificetur aDeo. Vtconcauitas fiat in monte , euelluntur ar-bores, effoditur terra, Sc reiicitur : fic in nobiseuellanturpeccata, terreniaffedus perdantur, al-titudines Satanx diffipentur. & fient ruinx in bo-num xdihcabiles. Adhxc D. Nylfen. bom. y. inCant. ‘Delepeccati generationem ficut hinnulusdelet ferpentes , qui confumit genus ferpentum.Vides concauos montes vita humana, quotam ea ,qua ajfurgunt , non funt vertices , fed valles.Currit ergo quam celerritne ZJerbum ad montesconcauos. Si ad hac accurrerit , omnis vallis im-plebitur,Scc. Proh ruinx,proh concauitates effof-fx , ad quas currit verbum , vt inde xterna xdi-ficia afturgerc valeant.Heu ruinx, qux nullo fer-Baezade Chrifio figur. Tam. VII.'
uiunt bono xdificando. Quod malum ftupensPfal. 17. dicebat: Deftrues illos . & non adificabis PfaLzj)illos. Fugienda mina eft, quam nulla comitaturbona xdificatio. Non tales fuerunt ruinx, qux lo-bo acciderunt. Euellebanturab eius complexu fi-lij; eripiebantur eius armenta, diflipabantur diui-tix ; corona , & thronus ei auferebatur, pro qui-bus fterquilinium lucceflerat: Quid tunc? Sic nedeftruftus manfit ? Imo tunc in eo inexpugnabilis Chryfofi.turris xdi.ficataoftendebatur.Vt dicat D.Chryfoft.hom.j.in Iob , J^idit amararn nuntiationem per-ditionis,& permanfit veluti firma turris infupe-rabilis. Sic eius ruinx feruiebant,bono xdificando*
C A P V T III.
1 erem i a rufio prima.
Tf.xtvs Historia.
N i t i a t v s iam a Deo in prophe-tam Ieremias aderat, & duo eius ima-ginationi funt oftenfa , nimirum vir-ga vigilans.&olla fuccenfa. Virga iux-ta varias lcdfiones creditur fuifle amygdalina, 8 cideo vigilans dici, quia amygdalus prx omnibusarboribus manicare folet in floribus *, & frudibusproferendis. Et ideo hxc virga prx aliis offenditurprophetx , vt indicium fit manicantis & feftinan-tis diuini flagelli in Iudxos. Prxterea Olla fuccen-fa , quafi ab Aquilone iaculata venire apparet, apatribus enim aquilonalibus , nempe a Perfidebellicx machinx venturx erant , qux regionemvniuerfam Ifraelitarum perderent. Incitauit enimDeus has gentes aduersus populum fuum; vt quiDeum reliquerant Iudxi j & idola colebant; inmanibus idololattarum relinquerentur, ab eifquemifere conficerentur. Iubetur tandem Ieremias indenuntiandis his forti animo e fle, vt qui valentiorfuturus fit omnibus Iudx regibus, a quorum infi-diis, auxiliante Deo,erit eripiendus.
stiii
■a
t-TT
MORA LIA CIRCA TEXTVM.
E r 1 t o Vircra Iudatos confracturaoffenditur , vt qui virgam Iefle- re-pulerunt , lub virga femper veniantperimendi.
Icrem. 1 . Et fadlum eft verbum Dominiad me dicens ? Quid tu vides Iere-mia ? Et dixi : Virgam vigilantemego video. Et dixit Dominus ad me:Bene vidifti, quia vigilabo ego fuperverbo meo,vt faciam illuddEt faciumeft verbum Domini ad me fecundodicens ? Quid tu vides ? Et dixi : Ol-lam fuccenfamego video, & faciemeius a facie Aquilonis. Et dixit Do-minus ad me: Ab Aquilone pandeturmalum fuper omnes habitatoresterrae.
• . ‘5