T. . f

38 . Lib.XVIIIeremias,fiue Iefus, &c.

T)euu$i.

Machar.

fbil.

Gen-}7*

§. xm.

^ crucifixo commoda falutariora ,gloriofota.

C Vm audio a. Iudasis: Mittamus lignum infanem eim\ non poftum non memini flelignum illud, quo aliquae prouinciae panis maftamfubigunt. Quippe in vna Hifpaniarum prouin-cia,Campos vocant,dum panis conficitur,pro-ponitur menfa; cuius in capite brenis furgit fur-ca , quam tranfuerfus axis tenet, & ex medio axepertica longa producitur , qua farinae confperfiofubigitur, hinc indeque praemitur , dilatatur fi-mul & conftringitur. Quem modum fubigendipanis , fi forte in aliqua Palaeftinae prouincia exer-cebant homines, non dubitarem ad illum refpe-xifte illa verba nimirum: Mittamus lignum infanem eius 'i hoc eft, opprimamus eum , fubiga-mufque ligno, ficut ligno fubigitur panis. Quoloquendi modo, non folum Chrifti pafiio, fed& quam falutaris fit, & proficua bibentibus ex-plicatur. Vt enim panis de ligno habet, quodpraeftantior fit *, .fic de crucifixo Domino in li-gno habemus , quod inde commoda percipia-mus magis falutaria. Non aliter in vino pro-mifio Ifraelitis philofophabatur Moyfes Deute-ronom. 3 2. vbi dicit, quod populus ille fangui-nem vua biberet meracijjimum. Cur non dixitfimplicius, biberet vinum 1 fed maluit dicere, bi-beret fanguinem vuae ? Oftendebatur illic diui-niflimi fanguinis calix fic a cruce venire falu-brior , -vt vinum per lignum fit Sc purius, Scdef^catius. Quo fpedans Macharius Philadel-phien. orat, de exaltat, fandas Crucis apud Greth-ferum tom. 2. ait: Ex cruce fufpenfus Iefus, velutbotrus dependet , quique fanguinem fuum in im-mortalitatis potum prabuit > quod. & Moyfesa-nigmate quodam teBum pronuntiauit, dicens eosfanguinem vua bibijfe : vt hoc loquendi modofulutarem pajfionem , & exaltationem , qua excruce exiflit , denotaret. Vt in Chriftiano epulooftenditur panis per lignum praeftantior fadus,ScCic quam prasllantior fadus fit cael eft is panisper lignum crucis monftratur. Sic in Chriftianopoculo , oftenditur vuae fanguis per lignum ex-preffus in torculari, quo pateat, quam falutariorChrifti fanguis veniat per lignum crucis, vt fuosin vitam alat.

$. XIV.

filon qui de malis mala , fed qui de malis bonaefficit , Is praftantiftmm artifex eft.

E O proceflit vile hominum ingenium vt permortifera mortem faceret dicens: Mittamuslignum in panem eius , & eradamus eum de ter-ra viuentium 3 Scc. Quantum hoe, quod demalis educerent mala 1 Illud prasftantius, quodfecit Iefus meus,qui accipiens mala, de illis fe-cit bona, de iniuria honorem, de morte vitam,de maledidione benedidionem. Genef. 37. filijJacob videntes fratrem fuum Iofeph dicebant:Ecce fomniator venit ; venite occidamus eum ,& mittamus in ciflernam veterem , &c. Quis atanto odio non timeret Iofepho excidium t At perea operante Deo venit ad regnum.Rem ponderans

D- Chrvfoft. hom.^. in Lucam ait : Fratres qui- Chryfofl,dem moliebantur illum morti , defperationi , fer-uituti breuiter , & extremis malis tradere : fediDeus melior artifex infdiantium malitiam invenditi jnfiditfquepetiti gloriam abufusefl. QuidpulchriusrExpende illa: Deus melior artifex, quip-pe quod mala inferant mala, vel viliifime creaturiinduftria-eft •, quod autem a malis profiliant bona,de fupremo artifice, Sc diuina fapientia venit. Di-cit Exod.cap.9. Indurauit Dominus cor Pharao- Exod.$.nis . Et mirabar Pharaonem permiflum effis a Deovenire in tantam duritiem cordis,qua fandos Ifrae-litas affligeret. Et cur notanter dicitur illa duritiesPharaonis a Deo,aliquo modo venifte?Cur nonmagis cauetur, quod dicatur fuifle a Deo vel per-mifia ? In eo oftendebatur, quam fuperior artifex:.erat Deus Pharaone; nam Pharao per duritias fuasmalum inferebat malum Ifraelitis, nec aliud pote-rat efficere. At Deus longe melior artifex,de malailla Pharaonis duritie educebat clariores Ifraelita-rum triumphos.Huc accedit D.Nyften. orar.de iis, ^ *qui praemature arripiuntnr,dicens: Excellentia fa-pientia fua Deus etiam malum ad adiuuandumbonum traci are, & accommodare fcit. Opus enimerat artifici per artem excudenti ferrum ad vtilequoddam vita injlrumentum , non folum eo, quodex naturali teneritudine arti cederet ,v erum etiamfi admodum durum & rigidum ferrum fit , hu-ius etiam ars adiumentum requirit. JSIam pro'incude tali vtetur > vt ittibus in ea ferrum tene-rum ad aliquod vtile inBrumentum excudatur,

& e formetur. Vt nullum eft adeo ferrum du-rum, & indomabile, quod non poflit feruire artihumanas pro efformandis pulcherrimis figuris;fic nulla eft mali durities , qus non feruiacdiuino artifici pro bonis effingendis. Namquod duriffimum eft ferrum , nulli non pO“tentias refiftens, faltem neceflarium eft artifi-ci pro incude, in qua alia teneriora efformen-tur vel idibus. Sic Deus excellentiffimus omniumartifex, Sc de duriffimis omnium impiis incudesfasit, iu quibus efformataecoronx in fandos pro-filiant.

$. xv.

:

Pudica tio Euangelica ob inanem gloriam to-xicum eft pradicatort.

D icebant aduerfarij Iefu : Mittamus lignumin panem eius, quas fic per hypallagenvertunt S.Thomas, Hugo, Lyra , Pagninus,

Vatablus : Corrumpamus panem eius in ligno.quafi dicant : Toxico , Sc ligno venenato infi-ciamus eius panem, nimirum eius fermonem, Scdodrinam , vt ait Origenes homilia 8. in pras-fenti. Et qualiter dodrinam, Sc fermones Iefutoxico, &: venenato ligno inficere poterant ? Siillum concionantem, aut differentem traherent adexpifeandam vanam gloriam , tunc maxime eiusdodrina illi redderetur in toxicum. VtebanturPhilifthini fagittis veneno infedis , cum aduer-fus Ifraelem prisliabantur. Vnde de vltimoSaulis praslio cum Philifthiim locutus textus 1.

Regum 3. ait: Confecutf funt Saniem virifa- i.Regflgittarij , & vulneratus eB vehementer k fagit-tariis. Quid miferius? Sed & hanc miferandamruinam patitur, quifquis inanis gloriae telo faucia-tur. Dicit enim Petrus Cellenfis Ub.y.ep.j.O quam

pmpofa