s
86 Lib. X VI Ileremias, fiue Iefus,&c •
Ezech. 16.
principium , & finm. j^et enim egregia coepta. iuuemliter aggredientur , hoc enim ejl princi-pium 9 *& caput 3 nec %n optatijfimurn finem oc-current , qua geruntur , hoc enim esi cauda , &finis. Raro non finis correfpondet principio , vtqui nefciuit egregia coepta praeftare, minime/peret egregium aliquem finem. De forelidisenim vitiis nafei folent fines fordidiffimi. Hincfynagogae tandem reprobandas, ab omnique ho-nore, Sc cura reficiendas illud initium poniturper Ezechielem cap. 1 6. Quando nata es in dieortus tui , non esi pracifus umbilicus tum, &aqua non es lota in falutem , nec inuolvta pan-nis 3 nec [ale falita .... Jed proiefla es fiuperfaciem terra , Scc. Quod initium abieetius, Scfiordidius excogitare potuit ? Plane cum infansin vtero matris eftf per vmbilicum fuftentaturex ipfo matris alimento , vt Medici teftantur.Ideo obftetrices nafcentis infantis vmbilicumprasfeindunt, vt iam ore infans fuauius, Sc con-uenientius alimentum percipiat, cumque multisfouent, vt crefcat in rationalem vitain. Non hochabuit fynagoga , fed in ipfis miferiis, Sc cala-mitatibus, quibus in dEgypto nata eft, crcuit,Sc aucfta fuit , vfque dum extrema ruina Sc ca-lamitate funditus periit in terram a facie Deiproiecfta. Vndehoc? Ex illo fordidi initij fun-damento , quod ait: Non esi pr&cifus umbili-cus tuus : quafi dicat, quod fumebas alimentumin vtero matris, in initio ortus tui, .idem habui-fti per totam vitam , non tibi alius fuit finis,Theodorei» quam fuerat principium. Ait Theodoretus: Nonefl pr&cifus umbilicus tuus , inquit , hoc* e fi, ad-huc zAlgyptiacum hauris alimentum , genera-tionem fiuam ex <AZgypto exitum vocat . Affe-runt autem medici ficetum in vtero matris veluiiquamdam radicem habere umbilicum , per quemaiunt eum nutriri , & augeri. Cum igitur obfle-trices partem illam umbilici , a qua propendetinfans , incidere confueuerint , moraliter pertranfiationem ait , Fmbilicus tuus non efl pr&ci-fim , hoc efl , hodie quoque ab utero materno , idefl , zsdEgypto , impietatis attrahis alimentum.Qucflb in^ dEgvpto haufit Sc impietatis, & for-dis , Sc captiuifitis, Sc calamitatis, qua omnes,qui inde exierant praeter duos perierunt in here-mo , rotum id faspe habuit, & fimile in finepafta eft, dum impia in Deum , a Romanis ca-ptiuata tandem periit. Sic femper fordido initiohasfit, nec diftimilem tenuit exitum. Quam illiconditionem minabatur Dominus Ofeas cap. i.dicens : Ne forte expoliem eam nudam , & fla-tuam eam fecundum diem natiuitatis fua. Quip-pe ea fuit fynagoga, quas vt fordida , Sc impia, Sccaptiua ex dEgypto proceflit, fic au< 5 ta, Sc adultaperiit, Sc principio fimilem finem tenuit. Ait ibiCvr. Alex. D*Cyrillus Alex. Inferet hac illi Deus 3 ut vide-re liceat conflitutam in iis , in quibus fuit d prin-cipio , quando iugum cAdgjptia tyrannidis por-tans gratia Dei & dileBione , & legali fapien-tia deflituta manebat. Itaque uelut retro re-greffa fynagoga rurfm fuit s in quibm fuerat,Vt iordidum habuit principium , fic fem-per ad illud reuertebatur , nec dif-fimilem finem voluit /habere.
Ofe.i.
4
§. v.
Religtojts viris vagatio extra dornftmdamnofa.
(fi Ic dicitur Ieremias : Egredere ad vallem fi-«3 Horum Hannon , qua efl tuxta introitumporta fithlis. Equidem mandatur illi , yt egre-diatur ad vallem; fed ad quam vallem ? Ad val-lem , quas eft iuxta portam fictilis, vix enfin per-mittitur illi a porta difcedere. Nunquam enimnon detrimentoium eft viris relimofis, fi lon^ea claufuras porris difcedant, Sc foris vagentur.
Diluuij tempore in claufura arcas cuftodieban-tur homines, Sc animalia fimui, Sc tandem NoeGenef. 8. vt nofccret cellationem diluuij, emi-fit ab arca cornum, qui egrediebatur , & non G en - 8*reuertebatur , quapropter ernifit columbam,quas cum non inueniflet, vbi requiefeeret, ca-uens luto inquinari , reuerfa esi ad eum in ar-cam. Suftinuit pauiifper Noe , Sc poft aliquos .dies, iterum dimifit columbam, at illa venit ad ^ iCt ’eum ad vefperam portans ramum oliua virenti-bus f olus morefko. Et quis dicat/, quantalastitiaexceperit Noemus columbam reuertentem cum 1
oliuas ramo; Quanta iam tunc fractus fpes inge-rebatur animis iuftis ? Iam non fatis laudatacolumba’in'reuerfionibus;fuis, tertio emittitur,qua non esi vitra reuerfa ad eum. Quid facis auisSc candidiflima , & fideliflima ? Cur non redis adarcam, in qua cuftodita fuifti a tempeftate dilu-uij ? Coruus vt carniuorus eft, non miror; quodhaereat cadaueribus mortuorum; at tu auis mitif-fima cur non magis amas arcas feruatticis coiiui-dura ? Equidem vbi egreffa ab arca, aliquantu-lum fefe elongat nafta ferenam lucem, lplendi-dum aerem , fuaues auras, criftallinos fontes,quibus fe mergat, pabulum fine menfura, amoe-nas arbores, quibus requiefeat, iam inde coepithorrere arcae clau furam , eiufque tasdet vmbras.
Rem pulchre expendit Claudius Marius Vicftorlib.i. in Gen.inquiens :
Pofleaquam rurfus fpeculatrix aruapatere Cl, JlEar.
Nuntiat. . .
Non rediit , tadet pigras perferre tenebras ,
Et iuuat ad c<zli ventos fpirare patentis
Atque animam athereo laxatam pafcerefenfu.
Quid pulchrius ? Expende illud: Tadet pigras per-ferre tenebras , Scc. quippe aflueta libero caelo vtifuaues fpirare auras, candida perfrui luce, in nonparuum taedium venit claufuras, horretque in-adtuofas Sc pigras cubiculi vmbras. Sic viris reli-giofis euenit, qui illorum carnales funt, vt coruimanent in claufura tuti, at vbi e claufura egre-diuntur , fefe morticinis ingurgitant, nec refu-giunt haerere luto. At qui fpirituales funt, vtcolumba, quae fedes vifa fuit diuini Spiritus, i|cum primum a claufura egrediuntur, nil inue-niunt in faeculo non cauendum, non fugiendum,hineque cito ad claufuram redeunt.Egreditur fe-cundo ,<Sc cum Deo teiiertens, non paruum ani-marum lucrum renuntiat. Tandem egreditur, Sciam afluetus ad caeli ventos fpirare patentis, libe-raque luce frui, heu quam pigritat ad clauftrumredire : Quam fordet cubiculi vmbra ’ Plane tdt-det pigras perferre tenebras cubiculi. Merit6circa hasc dicit Petrus Damianl opufcul. ii. de^ontempt. ftecul. cap. zf. Confuetudo facit Mo- PfaDdffi
rncho