‘Nyffen.

'i.Cor.n.'Chryfofi.

& -

i

^tt.% .*

'Gen.i.

\5tiam colligi? Diuinos fcripturas tectus his lapida-tus fcatet, quos condonator colligit, dum ftudet,&c fecum retinet, illos tamen iacit , curo' aduer-fus vitiaconcionatiir. Ad haec D. Nyffefhom. 7.fin Ecclcfiaft. 'ait':' Eft autem intelligendum, quodqu£ vitium perimunt cogit ationes,e£ fiunt lapides,qui ab Ecclcjiafie funda relie laciuntur: quosfemper mitti oportet, & colligi. Mitti quidemad eurn \euertendum , qui contra vitam nojlramerigitur, colligi autem ad hoc, vt anima nojlra fi-nus plenus ft iis prapardus ?vt ad matius fit,quodiaci pojfit in aduerfarios , fi quando altus nobisfuerit infidiatus.Ehdeergo colligemus lapides,qui-bus inimiCum obrttamus ? Aitpropheta: Lapidesfanfli voluurrtur fuper terram. Effiunt, qua , dini-nitus infpirdta feriptura ad nos verba defeendunt,qua colligere oportet iri finu anima, vt in temporeiisvtamur aduerfus eos , qui fiunt nobis molefii)quorum e fi adeo pulcher iaStiis, vt '& hostem in-'terimant, & ab eius , qui iacit, 'manu , non fe-'parantur , &c. "Plane fertp tutae faerx fluenta fup-'peditant limpidiflimos lapides Qpii aduerfarij gi-gantis caput conterant. A prophanorum autem feri-atis , liqui lapides colliguntur, ij fiint'pleni fpui>'citia. Ideo D. Chryfoft. Volens perfuadere po-pulo , quod propter peccata infirmitates veniant,ad illud Pauli 1. ad Corinth. 11 .recurrit ,Jdeo in -ter vos multi infirmi , & imbecilles , & dormiuntmulti. Et cur neceflum fuit ad facrum textum re-currere pro adeo patenti veritate ? Ait 'Chryfoft.^hom. in Pfal.9 j. CEgrotatio piis , qui peccarunt,'imputatur pro fupplicio. Et quis e fi, quttfia pro-mittit ? Paulus) neque enim oportet , quicquamdicerefine tefiibusfolaque anima cogitatione, fiamfiquid dicitur dbfque feriptura auditorum cogi-tatio claudicat , nunc annuens, nunc hafitans,&interdum fermonem i)tfriuolum aduerfans:verum'vbi feriptura diuinanSotisfirodit tefUmoriia , &'loquentis fermonem, & audientis animum confir-mat. Sic ibi Chryfoftomus ,de cuius mente/iliserit verus Ecclefiaftes , cuius vox prxeentui Pa-trum , fcripturxque conlona fiar.

§. xiv.

Ab vno Deo vera gaudia , & delicia.

N On me contineo, quifi conexionem verbo-rum explicatorum in prxfenti oftendam.Di-cit enim textus: Rurfumque adificabo te, & adi-ficaberis virgo fpraei ". adhuc ornaberis tympanistuis , & egredieris in choro ludentium. Adhucplantabis vineas in mente Samaria. Plantabuntplantantes , &c. Quid ifta plantatio vinearumcum choris ludentium , cum tympanis Ixtitix?Multum per omnem modum,cum enim plantatiohaec fit plantatio Chriftianarum virtutum , quaeprimo apparuit apud Samaritanos ,‘dicente textu•Ador. 8. Cumaudifiertt Apo ftoli qui erant Jero-folymis, quod recepifiet Samaria verbum Dei,Sic.Vt plantatio haec verum Deum, 8 c Chriftum eiushalabat, fic non potuit gaudiis, & deliciis nonabundare , quando ab vnO De6 veniunt folidxdelicix, dc gaudia. Gen. i.dicit: Plantauerat du-tem Dominusparadifium voluptatis a principio.D. Hieron. in quxftionibus fuper Gen. legit exHebraeo : Et plantauit Dominus Deus paradi-furn in Eden. Hoc eft , in deliciis. Cur in deliciis?Erat plantatio Dei, plantatio autem Dei fiue in

terta , fine in anima femper abundat deliciis, &gaudiis, qux a folo Deo veniunt. Ait Philo lib. Philode Plantat. Noe : Cf edendum eft igitur benignijfi-"}mum Deum in anima , tanquam paradifium vir-tutum , & aflionum , quot ex harum pVafcriptofiunt,plantare,qui ad eius perfeftam fodicitatcmConducat: quamobrem locum conuememifiimumajfignauitparadifo , nominatum ' Eden , quod in-terpretatur delicia : qui Jignificdt animam relieCernentem, choraas agentem t urn virtutibus,exal-tant em pra nimio 'gaudio , vriam deleBationcminnumeris voluptatibus pr&fererittrn , qualem fo-lus confeBaturfapicnsiHoc ruero gaudio exhila-ratus vnus rn hymno exclamat : Deliciar e in Do-‘ mino. Quippe de virtutum plantis ex Deo in ani-'•ma acceptis, & chorxx, & gaudia, <k delicias na-"fcunrur, 'quarum caufa Deus vnus. AitPial.88.‘ 7 'habor,& Hrrrnon in nbmirie tuo exultabunt. J'Legit D. Au gl exultabunt tota die. Sed in quo•exultabunt tora die ? In nomine tuo, fcilicet in no-1 mine Dei, non enim nifi a Deo potefi: venireper-•feda exultatio. Ait ibi Aug. Thabor ille ,& Her-~mon in nomine tuo exultabunt. Si volunt terta die,

Hn nomint tuo : fin autem exultabunt in nominefuo, non tota die exultabunt. ’Non enim in gau-dio perfeuerabunt, quando de fe ipfis gaudebunt ,

'& per fuperbtam cadent. Quippe iugis exultatioOonnifi a Deo.HineGcn. ii. dicit: Vifitauit au- q^ utem Deus Sararn ,ficut promiferat : &*irnplenit,quot locutus eSl. Conctpitque & peperit filium infeneftute fua, tempore , quo protdixerat ei Deus .VoCariitqiie Abrabam nomen filq fui, quem genuitei Sara , Jfaac.Eccc tibi,quam multus eft textusfacer ,in oftendendo, qudd concCptus Ifaac ex fin-gulari Dei opere venerit. Qui fceminae effcetx fi-lium promilerat, &fenem , 8 c effetam fecitcon-cipere.Et cur fle oftetidit conceptus Ifaac non tamparentum ,'quam Dei fuifle opus"? Significat Ifaacrifum , quidquid autem ad laetitiam jk rifum per-tinet , non poteft nifi a vero Deo venire. Ait Philo Philolib.'Quod deter. potior.in fld. Quando mala de-pelluntur V 'horne impletur gaudio ficufSara , quot,ait: Rifum fecit mihi Dominus .... Opifex eftenim Deus bonirifius ,&gaudij) itaque ffaac non%Mgaritergenitus ,fed operante Deo credendus‘eft Nam fi nfus Ifaac intelligitur, rifus autemfaElor eft Deus Crede mihi in vero Deo habes Scigaudia, & delicias, & rifus.

§. xv.

Deus in jub limibus femper fp e flan-dus.

B Ene ait textus: Erit dies , in qua clamabuntcusi odes in monte 8 phraim,furgite, & afeen-damus in Sion ad Dominum Deum noftrum. Hxceft dies praedicati Euangelij in Samaria,qux vr gen-tilis, 6 c idololatra antea Deos flios vel ab inferis,vel a terne infimis quaerebat, at poft Euangeliuh*fufeeptum do da Fuit non nifi in Uiblimibus Deumfpedare. Propterea‘dicit: Surgite, & ajcendamusin Sion ad Dominum Deum noftrum’. Non enimdeorfum fpe&andus Deus , fed furfum quaeren-dus de fublimibus conditionibus fubftantiae.Qiio • . • ,,

Othnicos conurncebat LaClantius lib.i. dc origine f^dri'erroris fatus cap. 1. lutiat ergo velut m aliqua fu-blitni fpecula confiituturn , vnde vniuerfiexaudi-tepajjent, Perfianum illud proclamare.

O curi '4