/

XVII.

-Impiorum concordia difrttmpenda *vtcitius euaneant.

Jlahdc.q.

■Hieron.

H&haci 3.Rupert.

C Vm poflet dicere : Hinnite contra capitagentium , maluit dicere Dominus: Hin-nite contra caput gentium. Cur caput dixit, &non capita? Nonne - in gentibus tot capita erant,quot nationes ? Nonne gentium cultum proten-debat bcftia illa in Apocalypf. habens reptemcapita ? Plane Idololatriae capita multa erant, &a fe maxime difconuenieritia , & didita, quan-tum erat ex parte idolorum 8 c cultus •, at ineo, quod creaturas colerent,& opera manuumIliarum adorarent, &c a Deo vno , & viuo, &cvero fugerent , 'iic conueniebant inter fe vni-uerfae gentes, vt viderentur vnum foliim ca rput aduerfum veritatem erigere. Qua: concor-dia idololatrarum difrumpi ccepit, & diuidi,vbi intrauit Euangelium Chrifti, vt fic facilius'idololatria periret. Quo fpeblant dicta verba ni-mirum : Hinnite contra caput gentium. Ex-pende enim illud : Hinnite contra caput , quidenim militare fonat ; quando equites impetuntholtile cornu magis conftipatum , vt illud dif-rumpant , Sc fic totus hoftium cuneus difte-ctus in partes euaneat. Sic fic nitendum eft inipirituaii certamine , vt indar equitum turmaimpiorum concordiam , conftipatam, & aduna-tam rumpamus ,diuidamus in partes, quo im-pietas facilius diflipabitur. -Habacuc cap. 3. Vi-ftoriam Chrifti de impietate reportatam narransait *. Male dixi fi i fceptris -eius , capiti bellato-rum eius. Quas fic legunt Septuaginta: Diuifi-fii in jlupore capita potentium. Hoc fuit per-ditas ,& deftrudas effe contrarias poteftates, ni-mirum quod ait : Diuififli capita potentium ;diuidere enim caput in capita ,deftruere & per-dere eft. Ait D. Hieronymus ibi: Non dixit,pra-cidifli ,vd fuccidtfli capita potentium , fed dt-uififli. Quod enim diuiditur , non tam ampu-tatur , & perditur, quam feparatur in partes.'Vt quomodo m fabricatione turris , lingua , quamale vnita fuerat, feparata csl, & peffimumfoedus vrtli diuifione cvnfcijfum ; fic & capitahac diuidentur in partes , & feparata bono ca-piti locum facient. Qui exercitus non euanet,ii cornu eius rumpitur , & diuidirur ? Quidaliud requiritur , vt impiorum potentia perda-tur, ii inter illos ingrediatur diuifio ? Nonne ae-dificantium turrim conatus decidit, vbi lingua-tum afluit diuifto -? Eia ergo equites Chrifti in-uadite conftipatum cornu impiorum , inuaditeillud, & rumpite, & diuidite , fallar, hifi indeviffcoria vobis refultet. Similiter dicebat Haba-cuc cap. 3. ad noftrae falutis autherem : Fluuiosfcindes terra. Et qui fluuij lcindendi, & ad quidfcindendi ? Rupertus ibi: Ergo fluuios terra , ideft, omnes fapiemes , omnes loquacitates, elo-quentia mundana fcindes. Hd quid illos fluuiosfcindes. Nimirum, vt minus, aut nihil valentper fcijfuras comminuti , atque attenuati , vttranfeant calceati. Quid pulchrius ? Sedtarij elo-quentia: fluminibus tumidi , fcinduntur, in va-rios , &: fibi contrarios errores, quo facile fupe-rantur. Id ipfum aiebat Ilaias cap. 11. Et defo -iabit D<rmwm linguam maris C&gypti, & le-

eft.

- nabit manum fluam fuper flumen in fortitudinefpiritm fui : & percutiet eum in feptem riuis ,'ita vt tranfeant per eum calceati. Circa hxc Ru-vpert. fupra '. Lingua maris <is£gyptij loquacitas *eft fapientium f&cuh •> quam Spiritus fandus ftul-'tam fecit, quam dum fcifia,& contra femetipfimdiuifa efi facilius tranfierunt per eam, quicurnquefuerunt calceati pedes m praparatione Euangelii,pacis. Sic ibi.

§. XVIII.

Jmptdiwenia naturalia fupplet Deus infatuandis homtmbus.

Vantum illud ? Ecce ego adducam eos deterra Hquilonis , & congregabo eos ab ex-tremis terra :- inter quos erum cacas , & claudus,

& pragnaus, &panensfirmi, coetus magnus re- ,nertentium /?#c.Notanter inter venientes ad faluteponit eos, qui naturaliter impediti erat ad gradien-dum,nimirum, caeci, claudi, praegnantes, patientes.

Vt pateat,quam Deus fuppleat impedimenta natu-ralia in hominibus fabiandis,- Mattii.8. Hcceffttad jHatt. gJejum Centurio rogans eum ,£r dicens: Dominepuer meus tacet in domo paralyticus, male tor-quetur. Et ait ilii ]e pu'. Ego veniam ,& curabocurn. Expende illud, Reo veniam , quam viam illecapere non poterat ad ialutem inuenienda propterparalyfim , eam lefus praeripit, vt illum fanet.Sicimpedimenta fupplet naturalia, vt homines in fa-nitatem trahat. Ait D. Chryfol.fer.i f. Centurio [a- chryfiLpere fic docetur , quare ad feruum inferno venerit‘Cbrijtus ? Quare ad hominem in homine veneritDeus rDtiquevt leuarettacentes,elifios erigeret>folueret compeditos , & eos quos iam nemo nequeafferre,neque ofierre poterat, ipfie operis fui vellor'clementifjimns baiularet. Quid pulchrius ? Cauet'equidem Deus, nequis propter naturalia impedi-menta fola, nonpoftit falutem tangere. Et.ideo indefedtu poteftatis naturalis ipfe accurrit, & fit ve-‘tftor clementiftimus fuarum creaturarum,fupplensr quod in eis naturaliter'decft,vt ad falutem vadant.

Dixerat Dominus Mat. 1 6. Qui crediderit & ba - Mar.ptiz.atusfucrit.hk falnus er it. Quibus duo vide-tur requirere in homine, vt obtinerer falutem, ni-mirum & baptifmunvN: fidem. Sed latro fine ba-ptifmoin falutem abiit , & infantes, quibaptizatidecedunt, fine Ede propria faluantur. Cur ergo il-le fine baptifmo , & ij fine fide falutem confe-quuntur. Latro fixus in crucem naturaliter im-peditus, erat, ne pollet ire ad lauacrum j & infan-tes naturaliter funt impediti, ne fidem Deo aqua-lem habeant. Et ideo Deus in vtrifque fupplet,quod naturaliter non poterant facere pro falutereportanda. Vt dicat Algeruslib. 3. de facramenr.cap.7. circa hrec fatus: O ineffabilis Dei gratia, jHgei.qua vbi alterutrum de eft , neceffitatis articulo , &fidem pr&uenis facramenti rnyfierio , & [aera-menti vicem comples fidei merito ; vt nullis legi- ■bus tenearis ad fi neta , ne quantum in te esifalutis aterna aliquatenus patiamur difpendia.

Expende ilia: vbi alterutrum deefl neceffitatis ar-ticulo ; quippe quando ob naturale impedimen-tum deeft aliquid neceflarium ad falutem, foletDeus fupplere illud gratia fua.

< XIX.