HiiioricaSynopfis. 497

fex, vir magni fplritus, nec minoris inEcclefia guberhanda prudentia;. Cujus ex-tanc mulca; conciones, tradatus & epiftola.Helinandus Monachus Gallus hiftoriamConcinnavit ab orbe condito ad ann. 1212.odo & quadraginta libris: quem praecipu-um fequuntur audorem in fuis fcribendisfiiftoriis Vincendus Bellovacenfis, & fan-dius Antoninus. Nicetas Chonicates vari-am & ledu jucundam Grace fcripfit hifto-xiam ab exitu Alexii Comneni ad obitumufqueBalduini, primi ex Latinis Imperaco-ris Conftantinopolitani, qui pertingit adannum 1205- edidit praeterea quinque defide Orthodoxa libros. Conradus Urfper-genfis Abbas Chronicum edidit, quod aprimo Aflyriorum Rege Belo ad annumufque perducit Friderici Imperatoris ejusnominis fecundi nonum, qui eft Chrifti1229- Honorius Auguftodunenfis Pres-byter claruit anno Domini 1220. fcripfitSummam hiftoriarum feu Chronicon Mag-num, & Commentarios in libros Salomo-nis,* & librum, Gemmam animae, infcrip-tum. Sandus Antonius natu quidem Ulyf-fiponenfis, cognomine autem Paduanus,quia Patavii ultimos vitae fuae complevitannos, fandi Francifcialumnus, quo ju-bente primus inter fratres Theologiam do-cuit : multas reliquit conciones tum dc tem-pore, tum de Sandis, in quorum numerumipfe a Gregorio Papa nono afcitus eft. Rai-mundus de Pennaforc Barcinonenfis, or-dinis Praedicatorum, julTu Gregorii Papaenoni collegit in unum volumen Decreta-lium quinque libris diilindum, decretalesPontificum Epiftolas, iit ipfemet Grego-rius in ejus operis praefatione fidem facic.Edidit etiam praeclaram pro Confeftario-rum inftrudione fummam. Idemque vitaemeritis & miraculorum gloria illuftris infandiorum numerum eft afcriptus a de-mente Papa VIH. Guilielmus Antifiodo-renfis Epifcopus fummam Theologicamelucubravit. Guillielmus Parifienfis Epif-copus admodum pius & dodus Eccleliammultis tradatibus illuftravit. Jacobus Vi-driacus, natione Gallus, S. R. E. Cardinalis& Epifcopus Tufculanus a Gregorio nonocreatus, multis laboribus & Legationibus inOriente & Occidente perfundus,multarumconcionum volumen edidit, & aliquot hi-ftorias. Librum quoque contra Saracenos,duofque vita; Mariae Oegniacenfis libros,qui extant apud Surium die Junii 23. 8 cEpiftolas ad diverfos.Edmundus Archiepif-copus Cantuarienfis librum fcripfit tituloSpeculi Ecclefia;: obiit anno I240. fuft-que paulo poft ab Innocentio IV. in San-

dorum numerum relatus. InnocentiusIV. Pontifex Patria Genuenfis,ex nobiliFlifcorum Comitum Lavania familia, eru-ditum fcripfit fuper Decretales apparatum.Et quia erat juris confulti/fimus, multum aBartolo fummo juris interprete commen-datus, didusque Pater juris fuir. Alexan-der Alenfis Anglus ordinis fmdi FrancifciTheologus dodiftimus, fandorum Bona-ventura & Thoma Aquinatis praceptor,fcripfit juflu Innocentii Papae quarti Sum-mam Theologia egregiam & copiofifti-mam, aliaque nonnulla. Hugo de SandoCaro patriaBurgundus OrdinisPra’dicaro-rum, Cardinalis tituli S. Sabina; ab Inno-centio quarto creatus fcripfit Commenta-ria in univerfafacraBiblia.&ConcordantiasBibliorum. Kumbertus quintus GeneralisOrdinis praedicatorum, patria Vicnnenlis,natione Gallus, multa pia feriptis prodidit,Vincentius Bellovacenfis ex Ordine Pradi-catorum fcripfit Dodrinalefpeculum , tra-dans de omnibus fcienriis a Grammaticaufque ad Theologiam : Hiftoriale fpccu-lum tradens hiftorias ab initio mundi adfua ufque tempora: Naturale fpeculum,tradans de rebus omnibus naturalibus, her-bis, avibus, pjfcibus, quadrupedibus, &c.& Morale fpeculum, ubi agit de legibus,de gratia, de virtutibus & vitiis, copiofif-fime. In hujus Speculi Moralis lib. I. &3*magna pars prima’ fecunda;, & fecunda fe-cunda; Summa Theologica S. Thoma iifi-dem verbis repentur. Nec potuit Vin-centius hac mutuari ex Divo Thoma, cumipfe obierit anno Dom. 1256. ut teftatur S*Antoninus j 5c fandus Thomas obierit an-no Dom. 1274. & in extrema fui atare Sum-mam Theologia fcripferit, nec morte pra-ventusabfolverepotuerit. Sedneque ulla-tenus credibile eft fandum Thomam fum-mafua partem nobiliftimam ex alio ferip-tore haufilfe: fcd credibilius eft quartumhoc fpeculum ab aliquo colledore fuiffepoft editam Divi Thoma fummam adjun-dumquafifupplementumad tria anterioraVincentiifpecula. Et certe legenti conftatfpeculum quartum iftud tribus diftindumlibris, opus efle longh fublimioris & gra-vioris ingenii, quam tria, quapracedunt,fpecula. Albertus, cui ob multiplicem re-rum fcientiam Magni nomen inditum eft,natione Suevus, profeifioneReligiolus Or-dinis Pradicatorum, dignitate EpifcopusRatisbonenfis, plurima fcripfit Theologi-ca, Philofophica, Mathematica, & Mecha-nica. Huic aferipti funt per itnpofturamaliqui tanto viro indigni tradatus inanes &fuperftitiofi, quales funt de mirabilibus,K.kk kkk 2 Sc