DeExegiea reali/ivcTheoIogiea.

*97

Ego feto,quo (p tritu &judttiosiede te pronuncio . Mox : Dico, Hie-ronymi & Ort genis Commentaria e (se meras nugas es ineptias,fi tuisAnnotationibus comparentur.Eindemdcincepsopcratn aliaeetiam suscepe-rant Ecclesiae, 8c Academiae in Germania. Belgio, Hungaria.Polonia.ita tamenut fer^semper unus & alter fuerit, quemdeniquealii suum fecere , translatione.Ex Heiddbergtnsi Academia Triumviri, Tojfanus,Parens Se Sculutus, sunt quorumscripta ExegeticaSc Practica magno cum Ecciesi« fructu omnium eruditorummanibus etiamnum teruntur. Gallia ut plurimum in suo acquievit calvmo,Farcllo,vireto. Alii tamen, sive vernacula, Lingua sive Latina editis Commen.tariis, sermonibus &c. subinde erant succenturiati. Nostra aetate&styli per-spicuitas, & rerum varietas maximi commendavit Molin<eum , communem Gal-liae praeceptorem. Quid Anglite Respublica Christiana boc debeat nomine,fus^jam in BiWiotheca Anglicana ostensum est. Illud Helvetijs vitio nemovertet, si Se suis Ecclesijs,hujus, post Reformationem, studij , primitias vindi-cent. Id quibus initijs & gradibus successerit , breviter indicabimus. Quamprimum Zuinglio nostro spes per amicos obtinendi apud Tigurinos Plebana-tüs est ficta . ipse quoque campum sibi in tam antiqua & celebri Ecclesia in ex.plicatione Scripturae solida & mascula patere ratus , ijsdem statim constare vo-luit, non se. more vel seculi, vel Antecessorum, obscuros Seinfulsos exscriptu-rum Homeliarios , saltuatim pro arbitrio ea, quas vix cohaerent , decerptu-rum, qu*consuetudineesient introducta,identidem inculcaturum, sed vete-rum , ckry/oftomi , Augustini, aliorumque exemplo, ipsum ab ovo Matthaeumordine explicaturum-, adedque Theologiae Ecclesiasticae nitorem suum resti-tuturum. Id quod, ad luculentam Curae spartam Zuinglius admissus , magnocum applausu praestitit. Erantenim, ex primarijs civibus, qui initio statimconcionum in \uttbaum observärunt , aliter Psittacos loqui , aliter homines.Aliter conducta Postiliarum, Moralisationum, Legendarutp mancipia, alitervirum thivcim & ygctg)cu$. Initio autem , restitutae hujus Theologiae Ec-clesiasticae feliciter facto, illud Zuinglius impetravit, ut & magnum excitaretscrutandae Scripturae Sacrae apud plebem ipsam desiderium, & luculentum, in.ter Scripturam Se receptos longo usu errores monstraret discrimen. Tanto ve-ro magis haecZuinglij placuit Methodus , quanto ille Sc majus robur adhibuitin Orationis emphasi, Sc gravius pondus in selectu materiarum. Pr«ter illavero, quae coram Plebe, ratione officij Ecclesiastici, dicenda ei erant , nonusque adeo multa; talia tamen , quibus magnam fui apud exteros excitavitadmirationem, Sc quibus in veritatis agnitione magni viri multum detulerunt»scripsit Zuinglius Commentaria , ne ab ipsius Scripturae lectione , quam re-vocatam ille potissimum Sc commendatam volebat, plebem avocaret. Autho-ritate interitu sua effecit, ut Schol* Theologica» Tiguri Institut« in Scriptura

potius