liber

lutitate qooqee errantium pendet, nedum ab in-tellectu. Error autem, sicut & salsitas e rebusipsis significatis perpenditur, nulla asierenBs ha-bita ratione. Ita licet veritas illa iuapte naturaad fidem pertineat, quia tamen, nec hoc cer-tum» nec expeditum est, haeretica pertinaciaabest, error gravis , & periculosus non abest.

Similiter & propositio erronea tertio quodamgradu vocari potest, quae certae veritati Fideicatholicae adveria est, non manifeste quidem,sed Sapientum omnium longe probabili ac fermeseceflaria sententia. Ejus quippe error gravisest, qui id defendit contumaciter, quod Viriomnes docti sentiunt periculum grande catholi-cae Fidei conflare.

Quicunque ergo vel doctrinam Fidei appen-dicem liquido evertit, vel Fidem ipsam in discri-men adducit, vehementer ille ikne in Christia-na Disciplina errat, atque adeo ejus dicta ap-pellantur erronea.

CAPUT X.

De Propositione sapienti hcereßm,

Q Use propositio haerefim sapiat, quae contra. non sapiat, non Theologi modo quivis,sed prudentes solum, atque experientes pote-runt judicare.

Quapropter ad propositionem haerefim sapien-tem dignoscendam non tam definitione, & ar-gumentatione speculatricis disciplinae » quamsensu quoque gustuque prudentiae opur est. Vi-deas hominem in Lutberanorum dogmatibus ex-pugnandis, & internoscenda mente exercitatum,qui ut canes venatici, in libro, quem legendumsuscipit, haerefim odore quodam suspicionis, quamsagacissime pervestigat, ejusque libri Auctoremcorruptum esse acutissime sentiat. Leget enimlibrum fortasse alius stipes fine sensa, qui nihilomnino indagare, nihil olfacere, nihil, ne su-spicione quidem, possit attingere. Itaque propo-Ctiones sapientes haerefim non praeceptis, & re-gulis » sed prudentia, & sagacitate judicantur.Sit exemplum: Leges illam propositionem: Pa-ter major me est, in Evangelio : Habes illiusdoctrinae Auctorem cognitum & perspectum:antecedentia, & consequentia in Evangelio ver-ba diligenter attendis: Ejus doctrinae principiareliqua memoriae tenes; jam experire, nisi ha-beas humore aliquo malo affectum gustum» pro-pcsitionem illam, Pater major me est» non hae-

PRIMUS. 13

refim tibi sapere, sed modestiam. Legebat ean-dem in Arianorum libris Athanalius, auctoresintus, & in cute noverat, Atianae disciplina*cauflks, & effecta, principia, & connexa per-spexerat, & quae in Evangelio Christi dulcis eratsuper mei, & favum, in Arii libros transfusasapiebat haeresin, eratque ejus gustui vel amaris-sima. Atque ut idem vinum ex vase uno sapitpicem, ex altero non sapit, & res eadem illudolet unde sit, ex cceno riiale, ex arcula mulie-bri bene, sic una & eadem oratio ex uno cor-de, & ore odorem spirat, ex altero teterrimum,ex uno saporem suavem servat, ex altero insua-vem.

Non itaque ex rerum ipsarum, orationumquenatura sapor, odorque omnis existimandus est;sed tum res, tum orationes ipsas a venis ali-quando, & viis, per quas permeant, saporem,& odorem accipiunt. Saporem igitur proposi-tionum, non tam scientia, quam prudentia diju-dicat.

CAPUT XI.

De Propositione piarum aurium osisienstva.

TfT linguae nariumque, ita & aurium est ju-dicium suum absurdos & abhorrentes sonosrespuentium. Verum quia gustatus sensos cras-sior, & pinguior est, auditus subtilior, & acu-tior gradus male sonantium propositionum est,quae licet haeresin non sapiant; sonum tamenquemdam absurdum, & peregrinum referuru',quia doctrina sana, sinceroque, & solido Ecclesiaesermone discrepare videtur.

Porro dupliciter de propositione male sonanteloqui posisumus. Uno modo generaliter, quo om-nis propositio fidei contraria fidelium aures of-fendit, eaque magis, quo illam vident Fideicatholicae contrariam. Hinc, quae fidelium gu-statui male sapiunt, eaedem male sonant auditui.

Alio modo specialiter , quo gradus quidampropositionum constituatur ab illo haereticarumsupremo distans. Qua ratione eas proprie malesonantes propositiones, & piarum aurium offen-fivas dicimus, in quibus nnllus error Fidei ad-versus manifeste notari potest, sed absonum ne-scio quid & absurdum, quod indignum e fle piis,ac religiosis auribus videatur.

In hisce autem absonis , & absurdis proposi-tionibus discernendis nollem equidem imperito,ac imprudenti vulgo aures dedere; PromiscuumB 3 enim