»3

LIBER SE

ParaHpomenon Uber, iieß Instrumenti veterisiKirofiM, tantus ac talis est, ut absque illo fi quisscientiam scripturarum sibi voluerit arrogare,seipfmn irrideat. Per /hi gula quippe nomina,junffurasqne verborum, & prcetermissce in Reguntlibris tanguntur hifierice, & innumerabiles expli-cantur Evangelii qucestiones.

Efdras, & Neemias, adjutor, videlicet, &consolator a Domino iu unum volumen coarffimtur,instaurant templum, muros extruunt civitatis :cmnisque illa turba populi redeuniis in patriam,& descriptio Sacerdotum . Levitarum, Israelisprefelitorum, ac per fingulas familias murorum& turrium opera divisa, aliud in cortice praefe-runt , aliud retinent in medulla.

Practermiffos ab Hieronymo reliquos breviterad iplius exemplum ducamus.

Sapientiae liber, caelestem auctoris fui f.cun-diam ubique redolens, Christum , & qua aeter-nam Patris sapientiam, & qua in carne sapien-tiam ineffabilem ubique denunciat. Probe qui-dem Salomon pacificus, & arn bilis Dominithesauros sapientiae fudit.

Jesus Sirac Ecclesiasticum tradens concisis ora-tionis periochis vitam, moresque apuffime sa-pientiffimeque componit,instituituue. De utrius-que hisce Deuterocanonicis opusculis haec Epiphanius 4. de Fide libro scribit: nANAFETOS ,hoc est liber Sapientia Salomonis, & Sapientiastjeju, id est, Ecclesiasticus virtuofi, & boniquidem sunt , sed non numerantur, neque in arcajacebant, & ideo licet apud sjudaos non numeren-tur, inter fidtles tamen maxima auctoritatis ha-bentur.

Tobias, qui filio virtutum exempla suppeditat,adhortationis, institutionisque verba commen-dat , quique Angelum filii comitem caecitatismedicum naftus est , & in sepeliendis contribu-libus operam posuit, maximas in Ecclesiae com-ponendae utilitatem opes affert.

Judith gloria J«rusa!em, & laetitia Israel inHoloferne devicto prostratoqne humani generisJioftem expugnare nos admonet, edocetque.

Machabaeorum bina volumina Judaicae gentiscalamitates, bella, victorias dum nobis recen-sent, plurima tribuunt ad divina dogmata re-vincenda: Et de Purgatorio, Mortuorum suf-fragiis, Sanctorum precibus pro nobis ad Deumfusis, deque fortitudine, patientia, spe in affli-ctionibus, necnon morte pro pietate, ac reli-gione sustinenda commonefaciunt.

Tangam ( sequitur Hieronymus ) & novumbreviter Testamentum.

C U N D u S.

Matthäus, Marcus, Lucas, stfoamiesqttadri-ga Domini, & verum Cherubin, quod interpre-tatur scientia multitudo, per totum corpus ocu-lati sunt, scintilla emicant, discurrunt fulgura,pedes habent reff os, &? in sublime tendentes, ter-ga pennata , & ubique volitantia tenent se mu-tuo sibique perplexi sunt, & quasi rota in rotavolvuntur , & pergunt quoeunque eos flatus Spi-ritus Sanffii perduxerit.

Paulus Apostolus ad septem scribit Ecclesias.(Mava enim ad Hebraos a plerisque extra nume-rum ponitur. Timotheum instruit ac Titum, sjPhilemonem pro fugitivo famulo deprecatur. Su-per quo melius tacere puto, quam pauca scribere,Affus Apostolorum nudam quidem sonare viden-tur historiam, & nascentis Ecclefice infantiam te-xere; sed st noverimus scriptorem eorum Lucamesse medicum, cujus laus est in Evangelio, ani-madvertemus pariter omnia verba illius animalanguentis esse medicinam.

sfacobus, Petrus, sfoannes, stfudas septemepistolas ediderunt tam myjlicas, quam succinBtas,& breves pariter, ac longas: breves in verbis,longas in sententiis, ut rarus fit, qui non in eo-rum leffione ccecutiat.

Apocalvpfis jfoannis tot habet sacramenta quotverba, rarum dixi, 6 ?pro merito voluminis lausomnis inferior est. Jn verbis fingulis multipliceslatent intelligentiw. Hactenus Hieronymus.

In novi (cederis voluminibus, quemadmodumin antiquo Testamento advertimus, quatuor di-stinctae librorum classes occurrunt. Ia Legaliumenim ordinem Evangelia sunt amandanda. Hi-storiam excipiunt Actus Apostolici. SapientiamApostolorum Epistolae enunciant. Prophetalisjure optimo Joannis Apocalypsis titulo insigni-tur.

CAPUT III.

De Librorum Canonicorum judice.

F)Raestat plurimum Canonicorum Librorum ja-* dicem definire; ne divinis internoscendisLitteris fallamur ac pro germanis apocryphascaecutientes suscipiamus. Id autem quinque pro-mmciatis , quae velati axiomata haberi debent,praestandum est.

Pro-