30 THEOLOGIE
Tropologica eo incumbit, ut quae in Scriptu-ris gesta dictaque sunt, ad praesentis vitae mora-lem transferat institutionem.
Anagogica tandem ad futurae beatitatis myste-ria animos elevare studet.
Non abs re tamen est praemonuisse, nedumquaevis Scripturarum verba harum expositionumunam aut alteram ultro suscipere, sed quam sae-pissime eadem prorsus omnes insimul lubentissimepraefeferre. In cujus rei confirmationem per-illustre nobis exemplum suppeditat Lugdunen-sis Antistes Eucherius in eo, quem inscripsit,libro Spiritualium Formularum , aquarum nomenquadruplici illustrans expositione, quatuor , in-quit , sunt expositionum genera Historicum, Tro-pologicum , Allegoricutif, Anagogicum.
Aqua fecundum historicum, elementarem aquamsignificat, sicut in principio Geneseos : Congre-gentur aqua in locum unum. Tropologice, tribu-lationes. Psalm. 65 Transivimus per ignem &aquam, sapientiam. Proverb. t8- Aqua profundaverba ex ore viri, Hcereses. Proverb. 9. Aquafurtiva dulciores sunt, Prosperitates. Joann. 4.Omnis qui biberit ex hac aqua, sitiet iterum. Al-it gorice , Baptisma significat. Ezech. 36. Effun-dam super vos aquam mundam , Populos. Apoc.17. Aqua multa , populi multi, Gratiam Spiri-tus Sanffi. Joann. 8- Ftuent de ventre ejus flumi-na aqua viva. Anagogice , aternam significatbeatitatem. Apocalypseos cap. 7. Deducet eos advita fontes aquarum, Item Angelos. Psalm. 148.Aqua qua super calos sunt, laudent nomen Do-mini.
Nos minime latet» Augustinum libro de uti-litate credendi cap. 3. longe aliter haec expoli-
RUDIMENTA.
tionum genera fuisse partitum. Quatuor (inquitSanctus Doctor) modi a quibusdam Scripturarumtra&atoribus traduntur legis exponenda. Secun-dum' Historiam , secundum Allegoriam, secundumAnalogiam , secundum Aetiologiam. SecundumHistoriam ergo traditur, cum docetur quid scri-ptum, aut quid gestum fit, quid non gestum, sedtantummodo scriptum, quasi gestum fit. ’SecundumAetiologiam, cum ostenditur quid, qua de caus-sa vel fassum , vel ditsum sit. Secundum Analo-giam eum demonstratur, non sibi adversari duoTestamenta. Secundum Allegoriam, cum doceturnon ad litteram esse accipiendaqucedam, qucescri-pta sunt, sed figurate inteiligenda.
Hieronymus vero aliquanto diversius videturhaec genera expositionum distinxisse. Triplex incorde nostro descriptio ( inquit ad Hedibiam q. 12.)& regusa Scripturarum est. Prima ut intelliga-mus eas juxta Historiam : Secunda juxta Tropo-logiam ; Tertia juxta intelligentiam spiritalem.In historia eorum, qua scripta sunt, ordo serva-tur : in tropologia de littera ad majora consurgi-mus , & quidquid in priori populo carnaliter fa-lsum est , juxta moralem interpretamur locum »& ad anima nostrce emolumenta convertimus. Ittspiritali intelleSsu ad sublimiora transimus , terre-na dimittimus, de futurorum beatitudine, &cceleftibus disputamus , ut prcesentis vitee medita-tio umbra futura fit.
Verum haec licet diversa videantur, penitiustamen inspecta in sola partiendi ratione dissimi-lia patebunt, quam enim partitionem Eucheriusquatuor in membra distribuit, Hieronymus adtria, Augustinus ad duo pertrahit; quod clariussubjectis tabulis indigitatur.
S8K * ^ *0?
€#*
EUCHE-