LIBER TERTIUS.
C a jr o >’ Nonus.
Tropologiam his legibus circumscriptam per-pendito , ut pietatem sequatur, servet intelligen-tiae sermonisque contextum, nec in rebus mul-tum inter sese contrariis adnitatur copulandis.
Neque en m eadem est historiae lex & tropo-logia:, inquit Hieronymus in caput i. Abacuch.Quare cum Apostolus Geneseos locum, erunt duoin carne ma , tropologice exponat de Christo,& Ecclesia , non continuo totum ejusdem Gene-sis initium ad Christum & Ecclesiam referri de-bet.
Canon Decimus.
Cum te ancipitem Scripturae faciunt , numjuxta historiam, vel potius mystiologiam sint ex-ponendae , celebriores Patres consulito, qui inreserandis Scripturae sensibus floruere.
Porro cum non omnes aeque praestent, horumcarminum saepius memento.
Historiam Hebraeis & Graecis fontibus haustamHieronymo disces duce.
Allegorias , anagogemque recludentOrigenes » Ambrosius.
Exeonent sensus formandis moribus aptosCkryfoftomus, Gregorius.
In dubiis aliaque locis caligine mortisAurelius lucem feret.
At brevis & facilis non est spernenda TyroniLirinensts expositio.
CAPUT V.
De Inventione, quae explanandarum Scriptura-rum artis altera pars est.
IN ventionis, quae nos ad arcanos Scripturarum-*■ sensus eruendos opem viresque suppeditat,duplex est genus Historicum & Mysticum. Pri-mo Historicos intellectus venamur, mystica sensaaltero perquirimus.
Porro historicum inventionis genus multas ve-lut in partes distrahitur, quarum insigniores,ac inter caeteras necessarioresfuut, Tropica, Topi-ca, Chronica, Physica , Ethica.
Tropica lectorem instruit , edocetque tropos,phrases, schematismos, idiotismos, proprieta-tes , locutiones hebraeas praesertim & grx-cas»easque omnes figuratas orationes, quibus undi-que supra omnium gentium scripturas abundantdivina volumina.
Pensi Thtol. Rudinh
Hac in parte scripsere multa Hieronymus, Au-gustinus, Beda & San&es Pagninus vir eruditisfatis notus, hcbraicae cum primum linguae psrhtistimus , Patria Lucensis Praedicatori! institutiMonachus , qui inter ingenii fui caeceros foetusIsagogicum ai sacras litteras elucubravit, ad ex-ponendas phrases » figuratas locutiones, & mysti-cos Scripturarum sensus summopere necessarium,Topica,sive Topographien peculiares praebet de-scriptiones ac tabulas provinciarum , regionum»marium , montium, fluminum , fylvarum , ur-bium, oppidorum, aliorumque locorum , qui iasacris litteris occurrunt.
Ex gr^ecis hocce studii genus Eusebius Caesa-riensis excoluit. Apud htinos Hieronymus & Be-da olim abunde fecerunt, quos (a) Matthaeus Au-rogallus natione Germanus sexto supra decimumEcclesiae saeculo clarus, Adamannus in Infu-la Hoa ultra Britanniam Monachorum Abbas,qui 6qo. Christi anno claruit » Callistus nationeItalus Placentiae in GalliaTogata ad/Emiiiae fines,natus, profeslione D. Augustini Canonicus 1540.inter Italicos Concionatores praecipuus, qui Exi-guum de Palaestinae locis volumen geographicatabella adjecta, commentariis suis in Joannem,suisque enarrationibus inEvangeiia adjecit, Oron-tius Pinoeus, Delphinas regius mathematicarumLutetiae Professor qui chorographiam terrarum,quam vocant D.Pauli peregrinationem anno 1540.delineavit, secuti sunt. Caeteros quosque , quiad haec nostra usque tempora excelluere legerisapud V.C. Calmetin Dictlonario Bibiico.
Chronica , sive Chr otiographica dinumerandas,exponendasque sibi feries assumit temporum, sae-culorum aetatum , generationum, olympiadum,annorum, mensium, dierum, quae paffim ubiquein Scripturis offenduntur, factaque temporumsupputatione plurima, quae inde ingenia torquent,explicat, enodatque.
Habuit haec pars Scriptores apud graecos praecaeteris insignem Philonem, & Eitfebium: apudlatinos , Bedam , stfoanneni Driedonem publicumLovanienfis Academiae Professorem Theologum,eruditiflimumque P. Petaviwn. Vide Auctores»quos recenset Imbonati Bibliot. Rabb. Tom. Z.p. 534.
fhyfica historiam docet , viresque praecipuascoelorum, elementorum, animalium, acp’anta-rum, quae ubique in sanctis litteris describuntur.
His de rebus plura dixere Beda in libro denatura rerum , Anselmus de imagine mundi,Bellmcenfis in speculo naturali, Calmetius in Di-ctionario Bibiico.
E Maths-
(a) Am. 1526,