LIBER OCTAVUS.

8. Thomas Aquinas , quem scholae suae Magi-strum , solemque splendidissimum habet OrdoPraedicatorum, Doctorem communem agnoscuntAcademiae Orbis Christiani universae, inter Pa-tres suos veneratur Ecclesia Catholica, suaequefidei, ac doctrinae tutissimum, ac fidelissimumubique adhibet interpretem, natione Italus, pa-tria Neapolitanus , ex nobilissima Comitum Aqui-natum prosapia oriundus. Diem natalis fui vi-dit anno ineunte ducentesimo vigesimo septimosupra millesimum; anno vero 1243. OrdinemFF. Praedicatorum amplectitur , ac devictis Pa-rentum artibus, Ordinique restitutus, Coloniamprimum sub Alberto Magno erudiendus mitti-tur, tum Parisios cum Institutore suo Albertopetit, ibique post emensum Theologiae curricu-lum Magister est appellatus ann. 1257. In Mona-sterio Foffae - novae Cisterciensis Ordinis aegrotansdum ad Lugdunense II. Generale Concilium di-verteret, in osculo Domini placidissime obdor-mivit, quadraginta, & octo annos natus juxtaquosdam, aut'juxta alios quinquagesimum aeta-tis a quibusdam mensibus ingressus. Referre plu-rimam ad Tyronüm nostrorum eruditionem ar-bitramur hic recensere, qui criterio prorsus ac-curato de Angelico Praeceptore scripserit SixtusSenensis Bibi. Sanctae libro quarto. „Vir maxi-„mo & altiffimo ingenio , cui ad plenam abso-„lutamque totius tam divinae, quam humanae„eruditionis solus defuit linguarum, & elo-„quentiae usus, quem eruditi illius saeculi, ut-„pote sublimioribus studiis intenti, neglexere,„theologorum fuit, ac philosophorum omnium,„quos in hanc usque diem scholasticorum„academia protulit, sine ulla controversia prin-„ceps, quippe qui primus omnium latinorum„philosophorum non minus incredibili, quam„felici ausu omnem Aristotelis philosophiam„commentariis lucidissimis illustravit. In sacris„vero sincerioribus Theologiae studiis ita sa-„pientissimo Augustino proximus incessit, at-„que ita mentem ejus, & omnes reconditos„sensus introspexit, exhaufitque, ut juxta Py-thagorae mentempsycosim, communi doctiffi-„morum omnium adagio jactatum fit, Augu-„stini animam migrasse in Thomam. In scho-lasticis quoque mixtae Theologiae disputatio-nibus, ita ceteris Academiafum Ducibus an-„tecelluit, ut universali Scholarum omnium„consensu receptum fit, Thomam, Scholasticae„Theologiae instauratorem quatuor inter se im-„placsbiliter pugnantia indissolnbili pacis foedere„conjunxisse, videlicet Copiam, Brevitatem, Fa-„ cilitatem, & Securitatem; quas nulli unquam

22Z

„litterarum Professori vel ante , vel post eum„contigit simul potuisse connectere. Ac primum„tanta ei inest rerum omnium copiosa ubertas ,„ut nihil fere ex universo Theologiae, ac Phi-„losophiac ambitu desiderari queat » quod non„ipse ditissimis scriptis suis fuerit copiosissima„varietate complexus. Brevitas deinde, cujus„exiguis angustiis copiae amplitudo contineri„non potest , ea est, ut quae tot veteres, ac„recentes Auctores vix innumeris & immensis„voluminibus comprehendere potuerunt» hic„intra unius strictae epitomes , hoc est Summae„Theologicae compendium locupletissima brevi-„tate plenissime, strictiffimeque concluserit.„Brevitati vero quae obscuritatis mater est &„comes individua, ita facilitatem, omni seclu-„sa difficultate » copulavit, ut ordinis disposi-„tione, sententiarum persoicuitate , & verbo-„rum splendida claritate scriptores omnes lon-„go post se reliquerit intervallo, & quod mul-„to admirabilius est, cum in scriptis ecclelia-„sticis multorum magni nominis Patrum cau-„te, ac suspenso pede legentibus progredien-„dum sit, ne in sententias quasdam parum tu-„tas imprudenter impingant, huic uni vere di-„vino Viro tanta assertionum , sententiarumque„securitas divinitus obtigit, ut in lectione ejus„lector, omnis suspicione erroris liber, citra„ullam offensam tutus & securus expedito gra-„du expatiari possit» velut per viam regiam,„communi Ecclesiarum Patrum incessu tritam,„longe a deviis illis particularium sectarum se-„mitis ac diverticulis » quae saepe incautos ab-„ducunt in ambages inextricabiles , & errores„irremeabiles.,, Sed tempus est ut ejus Operarecenseamus. Nos editionem Romanam jussuSanctissimi Pii V. Pontificis vere maximi exhi-bemus, quam anno 1570. Romae excudi manda-vit, minutioribus characteribus impressis his,quae aut dubia, aut supposita habent Eruditi.Omnia itaque Angelici Ductoris Opera TomisXVIII. comprehensa sunt ; quorum quinquepriores philosophica continent, ceteri Theologi-ca , Scripturarumque commentaria.

Tomus Primus.

Expositio in libros Perihermenias, & Posterio-rum Amlyticorum Ariftotelis.

Tomus Secundus.

Expositio in osso libros Fhusicorum Aristotelis,Expositio in libros tres de coelo , & mundo. Ex-positio in libros de Generatione 6? corruptione .

Ter-