274 THEOLOGIE

historia absurdos eft, in Sacra etiam impius. Sa-pientes enim, cum vulgo loquuntur fere, sed nonsentiunt cum vulgo. Nec mendacii tamen reisunt, quoniam cum loquuntur, ea secundum ali-uem verbi significatum vera elfe intelligunt.ic cum Maria dixit: Pater tuus, & ego dolentesqncevebamus te, sermone vulgi quidem, sed veretamen loquuta est.

Canon Quintus.

Si quid fuerit in historia vulgi opinione prola-tum, ne continuo spernas, aut irrideas.

Vulgus equidem rebus credendis nimium estfacile; at Viri quidam excellentes cum a vulgifacilitate & credulitate declinant, in adversumquandoque vitium incurrunt, suntque tum etiamincreduli. Advertito tamen in fide nihil esse vi-tii, in incredulitate vitii nonnihil inesse,

Canon Sexttjs.

Esto, quaedam in publicis Ecclesiae precibushabeantur ambigua, quaedam in Divorum histo-riis etiam falsa; non idcirco historiis Ecclesiaeomnibus fidem abrogare pergas; sed illud Gelasiiex Apostolo Paulo consilium complectuntor:Omnia probate, quod bonum est, tenete.

Canon Septimus.

Irridere Episcopos, de Theologis Scholae lude-re, in Monachorum imperitiam insultare, quasifabulas rudi vulgo inferant & intrudant, ne puta-to equidem hominis ingenui elfe, qui ad bonita-tem fuerit aratura compositus, nedum ejus,quem Christus simplicem sieut columbam ad legemEvangelii formaverit.

Canon Octavus.

Si ex quibusdam fictis, falsatisque narrationi-bus historias gentium existimaveris, nulla omni-no erit, quam non simpliciter illudes.

Canon Nonus.

In maximo illos errore versari dicito, qui re-rum gestjrum memorias tanquam Ecclesias ora-cula accipiunt, si eas in Epistolis & Decretis suisPontifices aliquando usurpaverint.

RUDIMENTA.

SCHOUION.

NTOn idem est, historia» approbatio , & ufurpa-tio. Utitur quidem interdum Pontifex, siquicquam suadere cupit, receptis opinionibus,sententiis, rebusque vulgatis ; at non continuoquaecunque in hunc sensum attulerit , ea SedisApostolicae judicio probat.

Canon Decimus.

Propterea quod rem accidere quiverit, idcircoevenisse, ne concludito.

Non enim ea, quae ab hominis libera pendentvoluntate, ideo accidisse dicimus, quod contin-gere potuerint; quemadmodum, quae necessarioeveniunt, recte colligimus reapse accidisse; inhis enim nulla advertere repugnantiam satis su-perque facit, ut recte enunciemus, reapse eacontigisse.

Canon Undecimus.

Cum res tibi gesta narratur, quae tamen acontingenti (ut vocant) caussa , minimeque ne-cessaria profluit, circumstantias omnes cum inti-mas , tum extrinsecus additas ferio perpendito,exque his rei enarratae veritatem, aut salsitatemconjicito.

Schodion.

T Ntimas circumstantias voco eas, quae propius" rem ipsam contingunt, & in ea latitant: Ex-trinsecus vero additas infelligo, quae personasafficiunt, in quorum fidem ac testimonium assen-sum nostrum damus. Conspirantibus utriusquegeneris hujusmodi circumstantiis, recte quidemassentimur; contra aut assensum cohibendum, aututi falsa respuenda , quae narrantur; licet fieripoffit, rem ipsam contigisse. Quum e g. de Con-stantini Imperatoris Baptismate a Silvestro Pon-tifice collato quaritur. Hinc Baronio consen-tiente, renuentibus inde Perronio, Spontano, Pe-tavio, Merinio aliisque Viris clarissimis. Sijuxta ac fieri potuit lis dirimatur, nulla adversa-tur ratio, cur Baronio non suffragemur ; circum-flaniiis tamen omnibus perpensis riteque serioquediscuisis, cseteris assentiamur oportet, qui Silve-stri Acta rejiciunt, & Eufebii Pamphili de Con-fbntiniano baptismate complectuntur narratio-nem.

Canon