*75

LIBER DUODECIMUS.

Canon Duodecimus.

_ Rem gestam quam Historicus quispiam, dissen-tientibus licet aliis, abunde firmaverit, ne conti-nuo insiciantor, sed suscipito potius sua verofimi-litudine ac possibilitate contentus.

Abunde erit , verofimilia, quae in eam argu-menta opponuntur; exsolvere, & perspicuas evi-dentesque demonstrationes sdferri, non nisi in-temperantis ingenii vitium expostulet. Cumenim facinus aliquod plane comprobatum fuerit,non est equidem rationi consentaneum, ut eodemargumentorum momento circumstantias quaslibetevinci cogamur. Nihil proinde insulsius haereti-corum nonnulli proferunt (ut rem exemplo dica-mus) quam nunquam Roma fuijse Petrum. Remenim a Papia, Dionysio Corinthiorum Antistite»Cajo, Treneeo, Tertulliano, aliisque alibi indigi-tatis testatam conjecturis ducti inficiantur, velu-ti, Paulium in sua ad Romanos Epistola Aposto-lorum Principis non meminisse. Forte Roma eva-serat Petrus, cum Romanis Epistolam dedit Paul-lus. . Id in hanc rem protulisse sufficiet; abundeenim Romana Petri Sedes firma aliis consistit.

Canon Decimustertius.

Quae de factis historicis tribus superioribus ca-nonibus firmavimus eadem ad miracula dijudi-canda transferto.

Canon Quartusdecimus.

Rerum gestarum circumstandas communesalias, alias vero peculiares nominato.

Communes sunt, quae (ut plurimum) eaedemsemper occurrunt, quaeque veritati magnopereadsequendae deserviunt. Peculiares, quae raro ve-ritatem , saepius vero salsitatem ingerunt. Quade re, quando cujus sit opus aliquod inquirimus ;nam ejus, cujus nomine circumfertur? Ei com-munis circumstantia nos coget adjudicare , quilongo temporis spatio operis ejusmodi Auctor esthabitus; neque, ut a sententia moveamur, levisquaecumque caussa, sed gravissima praesto sintargumenta opportebit.

Canon Quintusdecimus,

Si communes circumstantias a peculiaribus op-pugnari deprehenderis,rem ita fuisse pronunciato;sin vero, aut assensum cohibeto, aut factum infi-ciantor.

S C H O L I O N.

T)Riore Canonis hujusce parte disces, frustra*• Qjoannem Launojum e. gr. S, Cypriani Epi-stolam de Marciano Arelatenfi Episcopo ad Stepka-num Romanum Pontificem datam Cyprianicum noafuisse foetum proniinciasse, eo ductum momento,quod in multis antiquis Epistolarum Cypriani ex-emplaribus non repedatur. Rursum quod histo-riae in ea contentae non meminerint veteres Scri-ptores caeteri: ac demum quod Cyprianicum sty-lum non oleat, quamvis ad illius normam ab im-postore conficta, Hae quidem peculiares circum-stantiae communes infirmare minime potuerunt.Quare Cypriani esse rectissime Eruditi judicarunt,multisque Lannoji opinationem explosit Clarissi-mus Operum Cypriani Editor supra laudatus.

SCHOLION A UTERUM.

pOsteriore canonis parte Clementi abjudicabisEpistolam ad gfacobum Apostolum Hierosoly-morum Antistitem datam , quae Clementis foetustercentis supra mille annis credita est. Cum enimJacobus martyrio ante Petrum fuerit coronatus,fieri haud potuit, ut eandem Clemens Petro vitajam functo, scripserit.

Canon Sextusdecimus.

Ne putato ab Auctorum silentio omnium firmissimum erui posse argumentum ad ea, quae narran-tur, fidem elevandam.

Quamvis ad fabulas, quae vulgo obtinueranteliminandas argumento, utajunt, negativo feli-citer Eruditorum plures usi sunt; prudenter ta-men , adhibitoque ingenii acumine ipsum verse-mus oportet, riec continuo factum quodpiam re-jiciamus, quia vel Synchroni Scriptores ejusmodinon meminerunt. Potius autem sapieutiusquecogitabimus, eos fuisse quidem locutos, sed nosadhuc latere, quonam in opere verba fecerint.Quae in dies illustrium Virorum opera ex biblio-thecarum latebris emergunt, animadversionemhanc nostram abunde commendant.

Canon Decimusseptimus.

Non abripi te Scriptorum numero finito; benevero eorundem ingenii praestantia, solertia.fide,ingenuitate.

Neminem enim fugit, pessime rei litterariae,(historiae praesertim) eos consuluisse, qui nullaadhibita trutina, criticesque legibus neglectis resolim gestas litteris prodiderunt. Cumemm magnaeM m 3 molis