vicistim Casarem, nihil przter jusfasque jurejurando firmatum, agi-tare. Sin fiat, prout initia appareant,Deum,nitorem fore.

Cum haec incassum dicerentur,foe-dus cum Rege Suecoferit in mutuaauxilia , ad luas provincias ei viamsternit, VVittebergam permittit-.,j.itptltn ''qujg ineunte Septembri intratur. Se-ptemvir Brandeburgicus, exhaustiscontributaria rapina suis ditionibus,commeatum ac nummos , si quidcorradi queat, pollicetur. Nulla_,inter haec mora Tzerclasio, ComitiTilliofuit, Lipsiam circumsidet, fi-nitima urbi omnia diripit, urbem-,fibi aperiri postulat. Cum citra Ele-ctoris Saxonis, ut principis fui, consensum , nihil ei concederet civitas,ea vis opponitur, quae frangere etiampervicace» posset. Quanquamenimsuburbialuaincendebant, atque addefenlionem omnia comparabant^.,tamen recens Magdeburgici exitiiexemplum, quod atrociflimis minisLipsi* repraesentabatur, flexit ani-mos ad obsequium. Data fides de re-ligionis ac Reipubl. conservatione,praesidium urbi arcique impositum,Electorale dimissum est. Verumfi$epttmire nim vero haud diu jtrfatsortuntfi-dem . Ad diem Vll-Septembris, con-tinuo sane favore Comitem Tilimmcomplexa, tandem destituit. Septemvir Saxo uberiori ditionum parte abeo privatus, necessariam fibi suisquepugnam arbitrabatur. Erat in oculiscertistima pernicies Saxoni«, Mil-«i«, Thuringi« , si tres pariter exer-citus inibi hybernarenr. De causxjustitia felicissima quaeque sperabatprinceps antiqua virtute & fide; fiqutd |jtcue eveniret , subeundam j ar-tem, tjuamcuncjHe Dem imponeret, fta-tuebat. Rex Suecus; in unius ptteliicasum dare duos Septem vi ratus, peri-culosum ducere facinus; SaxonicumMilitem, recenti delectu eonseri-

Hiftorhtrum' Ijb . X jippbntCix.

77 $

pium, cum veteranis committero»intutum, cuntiattonem securioiemaffirmare. Victus autem Electoris-constantia, prslium adornari justi t.Ante omnia Deum folemniter vene-ratiis,ad pietatem fortitudini* pnitri-cerris animavit milites. Symbolumdedit, Nobijcum Deus : insigne, ramüviridem galez innixum. Dextrumcornu sibi curandumfumfic, IxvumSeptemviro permisit. Podelvitza pa-go nomen est , quatuor millia pas-suum abest Lipiia. Ibi concurreruntinsest« acies. Cafarianis de moroPontificio, pro Symbolo erat, MarisJesu conjunbla. Commoda locorumprapccupaverat Tillius, Solem ven-tumque Suecis adversum effecerao.Rex circumtorquendo leniter aciemauram paulo secundiorem suis red-didit, suoque ab latere, quod inter-mixtus equiti pedes sclopetarius no-va arte confortabat, valide submovitirruent*sC«sariano5,imbeciIlior Sa-xonumtyronum vigor fuit. Jamquein lavo cornu fuga, apud Tillianosvictori« & jubili initium erat, cumRex per Horniano* pedites e sylvulatam opportune succurrit Saxonicis,ut redintegrato ad Arnheimiano*monitus cei tamine, verteretur in fu-gam equitatus Cafarianus > totaquelaxaretur acies. Tenebris, quas fu-mus ardentis nitri pulvisque equo-rum faciebant, diremptum praelium..Metuente Rege noctem,insidias,for-tissimum astuciffimumque hostem-,,rursus pugua superabatur, nisi lucemreddens aurora, cladem hostium,tor-menta, sarcinas, currus, omnia dere-licta, perfect« victori« signa edidis-set. Caesa ad minimum XV millia, m-terque illos e C*sarianis , Adolfu*Dux Holsatus, & Scombergius, cunsTribunis Baumgarto, Etfco, aliis : 6Suecis & Saxonicis Teufelius, Hal-ius, Kallenbuchius,FriaericusLangi-usTillii vulnerator, BiadausiusiA-

dxitar