HO 8 Differ tat io

ARTICULUS OCTAVUS.

De Satisfaftione,

N Omine satisfactionis intelligitur vo-luntaria hominis peccatoris castiga-tio in se ipso suseepta , seu injuriae perpeccatum Deo illatae compensatio , cumproposito non peccandi de cetero : dici-tur compensatio , seu castigatio ; ponitenim aliquam aequalitatem inter injuriamillatam, Sc satisfactionem. Additur, vo-luntarie in se ipso suscepta ; qui eniminvitus sustinet p^nam , ut satisfaciat par-ti laesae, dicitur potius fatis pati , quamsatisfacere.

Duplex distinguitur satisfactio a S. Th.una est virtus , altera vero sacramenta-lis: Tametsi de ista silendum foret , cumsupponatur dari; majori tamen claritatede utraque agendum incumbit. Quocircainquiritur I. An remissa per poenitentiamculpa, remaneat pfnaereatus ? II. Utrumhomo justificatus , vere postit satisfacereDeo pro reatu poenae temporalis ? III.Num possit satisfacere per opus bonumpraeceptum 1 IV. An latisiactio debeatesse proportionata ? V. An penitens te-neatur subire satisfactionem sil-i a Sacer-dote impositam? VI. Quinam sint mira-biles P^nitentiae tum virtutis, tum lacra-mentalis effectus in peccatoribus verecontritis?

SECTIO PRIMA.

TJtrum , remiff* t er poenitentiam culpa ,remaneat peenst reatus ?

Certum est in pcenitente post acce-ptam remissionem peccatorum , non re-manere amplius p?n* asternas reatum ;nam ex Trid. Sess. 6. c. 7. homo per ju-stificationem, ex injusto fit justus ; ex ini-mico amicus, ut fit haeres secundum spemvitae aiternae: Sed hujusmodi homo nonpotest esse dignus aeterna damnatione .Tum c. 14. pronuntiat pynam aeternam,vel Sacramento , vel Sacramenti voco unacum culpa remitti.

trefens controversia est an, remista perpenitentiam culpa , maneat reatus pce-nse temporalis? Lutherus primum nega-

Quarta

vit ullam a Deo poenam exigi post culpampeccatori remissam; postea tamen admisitreatum pcenae temporalis in hac vita postculpas remislionem superesse.

Calvinus 3. inslit. c. 4. (j.25. ait Deumnullas a /ustis exigere p^nas in praeteritipeccati vindictam; at eos ad emendatio-nem in posterum, & virtutis prosectumpaterne solum castigare : Calvinum se-quuntur plerique Novatores etiam e Lu-ther! secta. Supponimuspcenitentem rea-tum omnem vel ipsius poenas temporalisobtinere polle, puta si ad Deum conver-tatur ' per illud amoris pondus , quodamoris erga creaturam gradum adae-quet . Hinc quaestio praeiens movetur ,num pgna temporalis expianda maneat iniis qui in eodem gradu amoris non in-veniuntur cum eo quo bona creata pro-hibita prosecuti sunt ? Pro cujus reselu-tione sit

CONCLUSIO.

Remissa per poenitentiam a Deo culpa, rema-net vulgo in pcenitente reatus penitemporalis .

Probatur auctoritate , &c ratione.

Primo , ex Sacris Scripturis .

Enodi 43. Israelitis adorationis vituliaurei lapsis Deus ad preces Moysis pec-catum remisit; ibi enim dicitur : Placa-tus cß Dominus ne faceret malum quod lo -quutus fuerat , adversus populum suum .Deus tamen iis temporalem reservavitp^nam, quippe qui postea dicat : Ego au-.tem in die ultionis vifitabo 0‘ hoc peccatumeorum . Percusse ergo Dominus populumpro reatu viculi quem fecerat Aaron .Num. 13. & 14. iidem in peccatum ob-murmurationis contra Deum lapsi , in-tercedente Moyle , veniam obtinuerunt:ait enim Dominus: üimiß juxta verbumtuum. Hanc nihilominus in peccati vin-dictam imposuit p cenam, ut in desertomorerentur , ncc ullus , exceptis Josue& Caleb, in terram promistäm ingrede-retur . Sic enim Deus pronuntiavit : Etscietis ultionem meam . Tum PI. 94. Quibusjuravi in ira mea , fi introibunt in requiemmeam . Non absimili poena Moyses &Aaron, tametsi a Deo dilecti , peccatum

mere-