De Matrimonii
fyspondeo teneri primam retinere ; siccolligitur ex Innocent. III. in cap. Gau-demus 8. de divor. leg, 4. tit. 19. ubi sicait" Qui autem secundum ritum suum„ legitimam repudiaverit uxorem, cum,, tale repudium veritas in Evangeliore-„ probaverit, numquam , ea vivente pot-,, erit , aliam etiam ad Christi fidem,, conversus habere; si post conversionem,, ipsius illa renuat cohabitare cum ipso,„ aut etiamsi consentiat, non tamen abs-„ que contumelia Creatoris , velut eum,, pertrahat ad peccatum mortale . ,,§u<eres tandem , num infideles qui adfidem convertuntur , postint cohabitare si-mul , tametsi Matrimonium contraxerintin gradu prohibito?
l{tspondeo poste , modo gradus prohibi-tus non sit contra jus naturale ; neuterenim ligatur Ecclesiasticis legibus, cum ininfidelitate nupserint. 'Ita Innocentius III.idem tum & S. Thom. in 4. dist. 39. q.unica art. 3. ad 3. his verbis “ Infide-,, les non baptizati non sunt adstricti sta-„ tutis Ecclesiae , sed sunt astricti statu-„ tis juris divini , 6 c ideo si contraxe-„ rint aliqui Infideles in gradibus secun-,, dum legem divinam prohibitis Levit.,, 18. sive uterque , sive alteruter ad si-„ dem convertatur, non poliunt in tali„ Matrimonio commanere . Si autem,, contraxerint in gradibus prohibitis per„ statutum Ecclesiae , possunt commane-,, re, si uterque convertatur, vel si , uno„ converso , spes sit de conversione alte-5 , rius. „
§. IX.
De Impedimento libaminis .
Impedimentum ligaminis est vinculumex Matrimonio ortum , quo quis prohi-betur nubere quamdiu prima conjux vi-vit . Suo loco fuse probavimus istud liga-men dirimere secundum Matrimonium .Nonnullae tamen supersunt difficultates &explicandas , & solvendae .
§uares I.Num Lucia existimans maritumin bello mortuum, postit alteri nubere ?
Jsjfpondeo affirmative , modo argumen-ta de morte prioris conjugis sint certis-sima. Quaenam vero sint argumenta, sa-tis difficile est enuntiare : Communitertamen Theologica recensent & assignant.
Institutione £}c. 233
i. Si hoc acceperit per litteras a multisfide dignis , qui illum aut in prtelio ca-dentem , aut in xenodochio mortuum vi-derunt . II. Si adsit testimonium de hoc pu-blicum per Notarium juxta juris folemni-tatem factum . III. Si Confessarius , quiejus audivit confessionem antequam ulti-mum clauserit diem , & a Parocho quieum terrae consignavit, de morte certiorfiat. IV. Si rumor increbuerit omni ex-ceptione major de ejus morte, ut si multividissent eum vel senio consectum extremaagentem , vel plaga insanabili percussum ,& isti elapsis aliquibus diebus acceperint abaliis qui ejus sepulturas adfuerunt , vereesse mortuum . V. si suerente tempestatequidam oculis suis viderunt navem , inqua vir ille conclusus erat , naufragiumfacientem , & a tempore naufragii nihilauditum sit de omnibus qui erant innavi»quibus distantia locorum & temporum ad-dita , augetur de morte certitudo : nonenim sola conjecturalis sufficit, sed mora-lis admodum requiritur Igitur sola absen-tia longa non satis est ad-fundandum ju-dicium prudentiale de morte sponsi , utalterum possit astu mere mulier; sic defini-vit Clemens III. cap. In prajemia , de fpon-sal. ubi dicit non posse mulieres : „ Ad„ aliorum consortium canonice convola-„ re, donec certum nuntium recipiant,, de morte virorum . ,, Hac resolutionejus canonicum correxit civile , -permittensut mulier , elapso quinquennio integropro expectacione viri absentis, cum alteronuberet, L. Uxores , de divortiis; vel totoquadriennio , ut permittebat lex Uxor ,cod. de repudiis; quandoquidem ClemensHI. nullum apponit terminum , quin po-tius declarat nullam absentiam sufficereabsque certo nuntio . Sic censet Estius in4, distinct. 38. jf. 8. & in probationem af-fert decretum Leonis I. Epist. 79. ad Ni-cetam . Ibidem subnotat eam posse redde-re & petere debitum si bona fide cum se-cundo viro cohabitet ; posse vero tantumreddere, si contingat aliquis scrupulus demorte prioris viri , ac tandem nec ullomodo aut reddere, aut petere si contin-gat subsequenti tempore dubium moraleconjecturas longe superans .
Respondeo ll. Mulierem quantumvis cre-dat maritum defunctum non posse aliumducere, donec per nuntium vel aliis mediiscertissnnis certior facta sit de morte spon-si , Ju-