256 Dijsstatio 'Prima

in verba Apostoli laudata ait. - Eripere stm-plici populo jolatium jungendi vocem suam vo-ti totius Ecclesiis , e§ usus contrarius praxijfpcfiolkee , & intentioni Dei.

Jam vero si id unum pronunciasset ,scilicet docendos este simplices fideles,ut uniant se dispositione cordis, & appli-catione mentis laudibus , orationibus, &

Sacrificiis Ecclesias , nihil nisi quod ap-probationem mereretur, vulgasiet .• verumcum addat justum este, ut filii intelligantid quod eorum mater perficit Sc , postulatpro ipsis , quid ipsi agunt , Sc deprecan-. tur pro ea, claret eum ibi approbareCal-vinistas obstrepentes contra Ecclesiam, eoquod partem Liturgiae submissa voce , Scnon nisi latino idiomate divinum persol-vat officium : hoc motivo ducti ejus asse-clae introduxerunt in Ecclesiis Parochia-iibu s consuetudinem in unum congregan-di mulierculas alte decantantes dum Cle-rus in choro divinum peragit officium;multi vero Sacerdotes his adhaerentes er-roribus alta voce canonem Missae reci-tant; hinc Episcopi Gallicani Parisiis con-gregatii an 1714. in sua instructione Pa-storali dixerunt, Quesnellium illis favere,qui tenent officia divina lingua vernacu-la , & alta celebranda esse.

Neque vero apud Novatores illud inso-litum est; legitur enim in libro, qui in-scribitur , causa §uefnelliana , DominumWanhensen Vicarium quondam in Bata-via Apostolicum , sed propter errores Jan-senianos a sancta Sede e dignitatis gradudejectum , officia sepulturae, Baptismi ,

Extremae Unctionis & Matrimonii Lugdu-ni Batavorum , lingua vulgari peregi sie .

CO NCLUSIO PRIMA.

Jufits de taufit Ecclesia Occidentalis divinaofficia Latino idiomate persolvit .

glorificandum Deum; igitur a fortiori innova;

Confirmatur : Apud Judaeos a captivita-te Babylonica ad Christum usque linguahebrasa eaque avita vix amplius fuit inusu , cujus rei tot habemus argumenta,quot lunt diversae. Scripturas sacrae Ver-sion es , & paraphrases Legebatur tamenin conventu Ecclesias hebraice , ut habe-tur Lib. r. Esdrae cap. 8 . sed cito aderattunc Levita , qui illam interpretaretur ,-hinc dicitur ibidem quod populus auditorScripturam intelligeret . Ipse Christus ScApostoli non semel illam audiebant ,nec interpretationem arguerunt . Igiturpotest officium divinum idiomate a vul-gari distincto perfici. Concinit praxi? Ec-clesias. Apostoli ubique'Gentium post de-scensum Spiritus sancti fundarunt Eccle-sias, eisque constituerunt Ministros, nectamen dederunt eis Scripturas in linguisvulgaribus : Igitur lingua ignota divinapersolvebantur officia , & Scripturae le-gebantur; nec enim Persae, Arabes, In-di, Scytas Sc alii qui fidem tunc suscepe-runt , intelligebant vel linguam Hebrai-cam, aut graecam, vel latinam .

Secundo , ex praxi Ecclfia Orientalis .

Sequentibus Siculis in Provinciis inquibus florebat Religio Christiana , velGraece , vel Latine divinum persolveba-tur officium; neque tamen omnes illi po-puli intelligebant id quod Ecclesia proeis postulabat : Enim vero ex sancto Hie-ronymo Praes, in libros Paralipomenon,Patriarcha Constantinopolitanus , tum Je-rosolymitanus, Antiochenus, & Alexan-drinus, versione LXX. Interpretum ute-bantur, immo etiam ab urbe Constantino-politana usque ad Antiochiam S. LucioniiMartyris exemplaria Ecclesias legebant,Provincias Medorum inter recensitas Palae-

Probatur variis argumentis.

Primo , ex Scriptura sacra .

IDEO volunt adversarii lingua vulgaripersolvenda esse divina officia , ut fidelesuna cum Clero ea decantare queant : Ae-qui munus illud omnibus non competit:Et probatur . In antiqua lege soli Levi-tas erant praepositi , ut ministrarent anteArcam Domini , tum ad laudandum, &

stinis codicibus utebantur, quos ab Orige-ne elaboratos Eusebius , Sc Pamphiliusvulgarunt : similiter Liturgiae SS. Chry-sostomi, & Basilii suerunt exaratae linguagraeca, - has autem, ait Petrus Diaconus,pene universos frequentat Oriens : tresaut qua tuor , ut claret tunc frequenta-bantur in Ecclesiis versione« Scripturae sa-crae Atqui tamen in Oriente erantmultae linguaediverstc a Graeca , maximeexstincto Ba filio Lib.de Spiritu sancto cap,

19.in