354

,, videant, ut Canon Missae emendetur,„ si sint in eo defectus. ,,

Secundo : Antiquitatem Canonis Apostoliscoaevam esse colligitur ex Vigilio Papa,qui Epist. 2. ad Eutherium c. 5. ex Apo-stolica traditione susceptum commemorat.Concilium Tridentinum Sess. 22. c. 4. asse-rit Canonem constare ex ipsis Domini ver-bis , ex Apostolorum traditionibus, ac SS.Pontificum institutionibus . Quid pluracommemorem? Antiquitatem Canonis om-nes Liturgiae indicant. Certum est etiamillum, qualis habetur in Missalibus anteannum Domini 800. extitisse, ut constatex ordine Romano, & L. Sacram. D.Gregorii in quo totus legitur .

Tertio: Bellarminushic L. 2. de Missac. 19. pag. 1121. cap. 19. paucis & an-nuntiat & probat Canonis auctorem :“ Primus quidem, ais, qui formam ali-„ quam sacrificii celebrandi, adjunctis ni-,, mirum ad verba Domini certis precibus,„ & ritibus, RomanaeEcclesisdedit, S.„ Petrus fuit, utlsidorus testatur L. 1. de„ officiis, c. 15. sed postea tamen diversi,, Pontifices preces diversas addiderunt,,, usque ad Gregorium I. qui fuit ulti-„ mus eorum, qui ad Canonem aliquid„ adjunxerunt, ut ex Walafrido colligi„ potest, L. de observationibus Ecclesia-„ sticis c. 22. „

Quarto : Idem Vigilius loco mox cita-to dicit, unicum fuisse pro omnibus Mis-sis in Ecclesia Romana Canonem: " Or-„ dinem quoque purum, ait , in celebri-„ täte Missarum nullo nos tempore , nulla,, festivitate significamus habere diversum ,,, sed fern per eodem tenore oblata Deo„ munera consecrare. ,, Unicus quoquein Missali Ambrosiano habetur . Nonsic in antiquis Ecclesias Gallicanas Litur-giis, in quibus ad singulas Mistas propriussed brevissimus assignatur. Instar omniumsit Missale Gothicum a Thomasio Ro-mas vulgatum , ubi in Missa Vigiliae Na-tivitatis Domini sic habetur post, SAN-CTUS, vert fandius, vere benedidlus , Do-minus nofter Jesus Cbrißus filius tuus ,manens in teelis , manifeftatus in terris . Ip-se enim pridie quam pateretur &c. In festoS. Stephani: Vere s-mclus , vere benedictusDominus nofler Jesus Christus , unige-nitus tuus , qui Martyrem suum Stephanumca lest is aula collegio muneravit ; qui cor-poris mfiri infirmitatem suscepit : priusquam

Dissertatio Secunda

pium sanguinem pro humana salute funde*ret , myflerium faeree solemni tatis instituit.Ipse enim pridie quam pateretur &C. Posteatamen Galli Canonem Romanum susce-perunt . Hoc ipsum claret ex MissaliFrancorum a Thomasio , & Sacramenta-rio Gallicano a Mabillonio edito MusaeiItalici tom. 1.

§uinto : In Canone non unum est Me-mento, neque etiam unus ejusdem ordo.Unum dicitur vivorum , quod etiam inantiquis Liturgiis Orientalibus post con-secrationem fit, in quo quidem sit comme-moratio beatissimas Virginis, & omniumSanctorum, sicut & PapD, ac Episcopo-rum , & aliorum dignitate , vel in Eccle-sia, vel in Imperio praefulgentium, utpatebit in exemplaribus infra afferendis -aliud vero mortuorum , quod ibidem juxtaeumdem ritum, & ordinem commemora-tur .

Eo loci aliquid de sacris Diptychis dice-re non abs re erit . Diptychas , quasdamerant tabellas quorumdam fidelium tum vi-vorum , tum mortuorum nomina comple-ctentes, quasque ex Ambone legebantur.Dionysius de Eccles. Hierarch. c. 3. dseis sic loquitur: " Cum fe mutuo omnes,, salutaverint , mystica sacrarum tabu-„ larum recitatio fit. „ Easdem comme-morat Cyprianus Epist. 10. in primis S.Hieronymus Comm. in c. 18. Ezechielishis verbis; “ Publice Diaconus in Ecclesia,, offerentium nomina recitat , tantum of-„ fert ille , tantum ille pollicitus, pla-,, centque sibi ad plausum populi. Inno-centius I. Papa Epist. ad Decentium , &Concilium Emeritense canone 19. easdemlaudant , & approbant.

Sexto*. Variae habentur in Canone ora-tiones. Prima ex his verbis coalescit, Teigitur clementijfime Pater Sc extenditur us-que ad illud: Hanc igitur oblationem: " II-„ lud enim , memento Domine , ait Bellar-,, minus hic. E. 2. de Missae. 21. p. 1126.& illud : communicantes , memoriamvenerantes , non sunt diversae orationes,scd partes sunt primae orationis, ut col-ligitur , tum ex conclusione, per eum-dem Dominum nostrum , quae ponitlir infine harum omnium precum; tum et-iam , quia illud , communicantes , non„ haberet ullum sensum, nisi continua-„ retur cum praecedentibus verbis. „Secunda oratio sic incipit : Hanc igitur

obit j-