319 Antidotarii ſpecialis Lib. I. 320
Tes Junio: femen feriüs provenit. Recentiores A uq; conſederint feminae: vel fi tritæ,& ex mel-
Eraxinellam, pleriq; zan quafi humilemFraxinü appellant:otticinz Diptamnũ,& pro le-gitimo Diptamno, radicibus hujus fubinde utũ-tur, unde& à nõnullis Pfeudodictamnum,& Di-ctamnũ album nominatur. Nõ eſſe autẽ legiti-mũ Dictamnũ notius modó eft, quàm ullis ver-bis-refelli opus fit. Et Pſeudodictamnum quoq;Diofcoridis nequaquã eſſe, nõ minus manifeftá.Sed nõ effe Tragii veterum fpecie, nó eque ex-peditum videtur. Nam cum Tragio,& quidempriore eonvenire poffe apparet. Habetautemiftud prius Fragium:duo fiquidem funt autho-re Dioſcoride, folia, virgas& fru&us Lentiſcofimilia, ſed minora omnia,& ſuccum fert gum-mi fimilem:& in Creta tantum naſcitur. IdemPliniuslib.17.cap.13. Tragonis five Tragiũ, ait,nafcitur in Creta tantum infule maritimis.Len-tifco(exemplaria eperám Junipero babent)fimilis,&feminey& folio,& ramis. fuccus ejus
leatq; fpica ſubactæ, ventri ac pubi illinantur.Sanguinem€ vulneribus manantem cohibent,füperafperfo earum pulvere. Marthiolus.MzNsTRUA quoque SrsTuNT radicesSymphyti,&c. de quibus vide füprà fuo loco.
De radicibus ſudorem provocantibus.
CHINA ex Occidẽtali India defertur,(quan-doquidem vulgo Lufitani ex Orientali india
B eam adferant) eft arundinis majoris radici ſimi-
lis, nodoſa, intùs alba, interdum rubefcens, forisrubra. Optima eſt rec ens, pon deroſa, ſolida, pin-guis, non carioſa, ſapore inſipida. Naſcitur inChina, Orientalis Indiz provincia, Scythiæ atq;Sericaniz finitima, maritimis lodis, arundinis,aut ulvz paluſtris modo. Solius radicis eft ufusapud Indos ‚ad curádos difficiles morbos, apudquos magno in precio eft. Propinatur ejusaquain diuturnis& acutis morbis, febribus præſer-
la&eus in gummi fpiffatus,vel(emé, impofitio- C cim: etenim ſudores provocat, cujus rei gratia
ne fpicula e corpore ejicit. Et Fraxinella quidemLentifcum non minus quàm Glycyrrhiza folio. refert;& odorem«ezys;id eſt, hirci ſpirat: quahujus cum Tragio fimilitudinem quandá often-dunt. Sed tamen quia frutex non eft, non bac-cas, quales Lentiſcus, fed ſiliquas ferat, adnatisramulis careat; adhæc neq; lachrymam fundat,haudquaquá Tragium, fed aliã, atq; ab eo diffe-rentem ſtirpẽ effe conſequitur, quam veriſimileeſt Veteres non obſervaſſe, vel in nullo uſu, autſaltẽ negligentiüs habuiffe. Facit huc, quod Bel-lonius lib. I. Singularium refert, Tragiũ in Cretajuxta fluenta naſci,& flore effe luteo. Nam Fra-xinella montesamat& flore rubet.Ex quib.Fra-xinelle cum Tragio difcrimen fatis apparet.* AtFraxinelle radix excalfacit,& reficcat ordine fe-cundo, digerentis, attenuantis,& aperientis eſt
facultatis. Menfes& urinas mo vet: partus adju-
vat: ſecundas educit: uteri frigidioribus morbisauxiliaris eft, conferre-& ſtomachicis,& anhe-lofis fertur. Tradunt etiam, ad verſus ictus mor-ſusq́; ferarum, lethalia medicamenta,& peſti-lentium morborum contagia prodeffe, antido-tisq́; utiliter permiſceri. Dodonæus.
,, quoque PRO VOC AMT ra-dix aſari, ari, acori, ariſtolochiæ longæ, afphode-li, allii, bryoniæ, cyperi, coſti, capparorum, ca-lami aromatici, dauci, di&amni, eryngii, foe-niculi, helenii, lilii, petroſelini, pæoniæ, raphani,rubiæ, ruſci,&c. de quibus fingulis vide fupràfao loco.
De radicibus menfes ſiſtentibus.
ToRMENTILLA folio pentaphylli mi-nore, ſeptenis inciſuris divifo: radice brevi, no-doſa, cõpacta, rubeo colore, ſapore aftringenti:cauliculis tenuibus, ſubrubẽtibus: flore melino,adeó ut in pẽtaphylli genere fic reponẽda. Sunt,qui à feptenis foliorum divifuris Heptaphyllonvocent.* Urinæ incontinentiam ſupprimit: fi-fit menfes, ſi ia earum decocto ad umbilicum
multi ſanantur. Triginta funt circiter anni, quòdLuſitani primüm in has regiones eam intule-rint. præclara de ejus facultatibus prædicantesadverfus omnis generis morbos, fed maximéluem Venersam in qua mirabiles effectus præ-ftitit.*Valdé extenuat: füdorem movet& exic-cat;ideoque putredini reſiſtir: jecur confirmat,hydropiauxi iatur:ülcera maligna fanat,lepram& elephantiafin curat: Gallico morbo fuccurrig
D corpus alimento deftitutum reficit: ſcirrhis je-
coris maximé prodeft: ligno Guajaco tamen àSaría infirmius exiftit. Nicolaus Mönardis, ch»Andernacıus. Ke
SARSA PAR ILLA exPeru,five Hiſpa-nia nova defertur, planta mulus radicibus nités,glycyrrhiza: non diſſimilibus, duos cubitos, aut€o ampliüs longis, colore cinereo dilutiore, queinterdum tam alte demittuntur, ut qui integraseruere volet, ei profunda foſſione opus fit: ra-
E mis nodoſis,& lignofis, qui facile deficcantur:
florésne an fruckum proferat, ignoramus. Illamultó meliorem& efficaciorem nobis deindeprotulit provincia Honduras, à fuperiore diffe-rens, quod illa candidior eft, ad pallorem ten-dens,& gracilior; hac vers cinerea, nigrior, at-que craſſior. Deligitur nigrior, recẽs, nõ carioſa,fra&u contumax, quæq́; affulatim frangitur,&ponderoſa. Nam quę cariem ſenſit,& dum fran-gitur pulverulenta eſt, inutilis exiſtimatur. Cüm
F eam Hifpani primüm viderunt, Sarſæ Parillæ
nomen indiderũt, propter cognationem, quamcum noftra Sarſa Parilla, quæ fmilax afpera eft,habet. Certé noftratem expertus fum fimili fa-cultate præditam, cum ca quæ ex Hiſpania no-va adfertur, ad quam magis accedit, quàm adcam, quæ in Honduras invenitur. Guftu infipi-do eſt,& fine acrimonia, nec ejus aqua hordea-cea fapidior eft.* Uncia ejus in duabus libris a-quæ co&a,vini rubri turbidioris colorem refert,1 e eir haben s fumme rovocat ſu-dorem, Decoctũ ejus cum tenui vitu pies
ies