€aufa genusauxili indie«dt.
Locw4 indicatytendi mods,Facultas mensferam prafidy
indicat.
14 G.4Il. DE OPTI
fymptomatü foleant femper curationé variare)fzpius diísimili in multis apparente concurfu,€adem medicamenta fectatur,vt in emproftho-tono,opifthotono,& tetano:qui affectus diuerfum cácurfum habere vidétur. Intelligés fiqui-dem copià fanguinis(fi fic evenerit)in cauía effeillorü affectui, mufculorümg; effe vitium, atq;vnum eundémq; morbum, eadem via incedet.Namin priore, autin pofterior£, aut qualiterin vtrang; partem convelli,patientis fymptomaeft:quod obferuatum, nullum ad curationé momentum adfert: quemadmodum nec lachrymari.Contrà nonnunquam fimili apparente con-curfu, vbi caufam animadvertit, differenti cura-tione vtitur: vt in illis qui ob erofionem,autfra-€turam,cruenta ore emittebant,Diuidens enimfymptomata Rationalis, ad vtilég; indicantiarefpiciens,atqy vtilia tanti ex ipfis deligens, au-xiliisq contra ca pugnare valentibus vtens,ple-runque diuerío apparente concurfu, codem ipfefemper modo curabit: aut contrá, apparente fi-mili, diueríam curatione inftituet, remedia nempecaufis fymptomata producentibus, contra-ria adhibens.Sed quomodo,dicet aliquis, vtiliafymptomata à vanis,ipfeRationalis diftinguet?Ad indicantia propofita referendo,refpondeas.Quemadmodum autem concurfus, ita& curandirationem diftinguit: atquein primis perfpi-cuum habet, quznam curationis auxilia, fym-promatis quz à caufis producta funt,adver(an-tur:quz fymptomatis àloco, facultatéve exor-tis.Sciens nang; hoc à caufis fymptoma enafzi,
álocis illud,altud denig; a facultate:a caufa prc-terea,auxilij venus indicari, àloco vtendi mo-dum,ficvti à facultate menfuram, fi quidem ea-dem caufa fit,& caufam prodentia figna fimuletid appareant,fed neclocus fitidem, necfacul-tas eadem, vtiqueidem remedij genus accipiet,fed menfuram,& vtendirationé variabit.Con-trà,fi caufa plane diuería fuerit, fed locus& fa-cultas fint iidem,nó idem auxilij genus,fed menfura,& vtendi ratio feruabitur.Poftquam igitur
Rationale pof R ationalis medicus& concurfus& curationes
Je curationem
"ariare,quod non licet
metiri eft idoneus,poteft fecundum cócurfaumfimilitudines, aliquas curationis partes pro fuo
M.4 SECT.4 LIB. 14
nundj modo curamus, ideo invtilia prorfus adcuratione pronunciant effefymptomata. Cumaute fublaus affecübus, ipfa pereantfymptomata:pofitis aurem, perdurent, vtiles effe affectuscontendunt, vt qui hzc exorientes producant,exunguantautem evanefcentes. Quod autemper ea que methodici faciüt, cogantur vtilia fa-teri fymptomata facile cognitu eft. Nam homi-nes vrcung infanientes, fiueob fluxum, fiue ob10 aftrictionem infaniant, collocantin tenebrico-fo cubiculo,lucé ipfam addere ad in(aniam exi-ftimantes. Atveternofos,fiue aftrictione, fiueetiam fluxu laborent, loco fplendido continereconantur.Tenebris enim veternü augefcere pu-tant.Cüm igitur delirantes ex aftrictione, in te-nebris, que adaugent ipfam aftrictionem, deti.-neant:in luceautem, veternofos ex fluxu, licetlux ipfa fluxum reddat magis exorbitantem, vi-détur certé mihi afe&tus ipfos negligere, foláq;?? intueri fymptomata.Sed neq; affectus conferentia indicare, vtopinátur Methodici, iifdem illisrationibus,quibus ipfi invtilia effe fymptoma-ta nitebantur probare,etiam elici poterit. Namfi iidem affectus fint, caufz vero differant, noneandem curationé admittunt. Vrine nang; fup- Vrine fupprefpreísio,vnus quidem affectus eft. Verüm fi cal./ varie£ura-culus fit in caufa, excindimus: fi phlegmone, ca--"er prepL Vds:: Rode werfitate cau»taplaíma illinimus. Si vefica: fupra modà diften farum.tio,oriculariü fpecillum,aut cathetera imponi-30 mus:autegrum in genua flectentes, aphronitroextremum vrinariz fiftulz perfricamus. At vnacüm eft caufa, licet affectus difsideant, idem cu-randi genus admittimus. Cholera nang;& ar-quatus morbus,quamvis di(similes,eadem fer--mc& ipfiratione curantur, Quamobrem,quo-niam fublatz cau(z affectus auferüt, pofita conftituüt: item diuerfz caufe,quávis affectus fintiidem,diuerfam: exdem, licet affectus varient,candem curationem poftulant,non iniuria nos49& caufas,& affectus,& paffos locos expendi-mus.Et quemadmodii fymptomata ipfi Methodici,quoniam à diuerfis affectibus eadem,& abiifdem diuerfa proveniunt, nihil cómodi indicare teftátur: itidem nos,à diuerfis caufis eofdem,ab iifdem diuerfos gigni affectus cernen te8,€os
Rationales contra metbodi-cos.Infanientes có-mwuniter collo-cars in tene-bri.
Lucem avgeremlantam.Tenebrs veter-num auvefcere.
Affetlus confie.renita non Wedicare.
pire— Arbitratu mutare. At Empiricusnequecaufam,— advtiliü indicationz incómodos efie dicimus:neg caufarü,aut loci, aüt facultatis proditoria^ adcurationz autc fufficere perception caufa, Curationi querimatus frmptomata, id neutiquam facere pote dignotionem perpefsiloci;necnon ipfius facul- fsfficiant.rit:quocircanequead fimiletranfimmintercu-— ratis meníuram.Quandoquidem fitne fluor,anrandum rité vfurpauerit.Oftendimus iraque ea 5o aftrictio,füpervacaneum puto cognofcere, ciimquibus Empiricorum fecta infignitur, atq in-— affectus nó quid agendi fit, aut quo modo,fed Afehus fuamformatur:nempe obferuationé,hiftoriam,&ad^ fuam ipforiublation£ indicet: id quod ne bru- ipforum fubla-fimile tranfitum,fruftratoria effe, minimégcon^ taquidem ignorát. Atartifices tali indicatione^'?e indicafiftere poffe. Modo fupereft vltima acies cum nó egent,fed illa fcire exoptant,per quzlanguo'" ditisMethodicis depugnanda,quorumfanéinfttu-— res pellantur. Nam fi morbi fua ipforü remedia
Metbodicoram. ta funt hazc.Cüm eadem fymptomatafunt,affe-^ edocerétlaborátes ipfi, per quz ad fanitaté re-
dogmata. tus autem,quibus hzcinhzrent, differunt, n& dirent,intelligerent. Quin& ex auxiliis adhibi-
eadem medendi ratione eft vtendum: vt in phrenitide generis aftricti,atq; laxi. Rurfus, fi iidemadfint affectus, fymptomata auté differát, eadz(nquiüt)curatione vtemur: vtin coftarii, cere-briq; phlegmone,fi vtraq; fub aftrictionis genere contincatur.Quandoquidé igitur fymptomata eadem cüm fint, difsidente tamen ratione inmedendo vtimur, címgy illa differüt, eodem nó
tis, non morbos, fed caufas indicare medelam,deprehenditur. Auxilia nang non effectis, fed6o efficientibus adverfantur. Itag; non prorfus in-cámoda efle fymptomata;neca morbis condu-Cibile,fed à caufis, indicari fatis amplé eft often-fum. Iam vero aim Methodici medica faculta-tem definiát effe cognitionem per fe evidenticómunitatum, manifeíté etiam hallucinantutr;
atq
Cays/z medelabndicant.
Auxilia non effkélis, fed effiscientibus| ad-
verfantur,