439

autem eorum quz ad aliquid dicuntur,eft quod(0.. vehementius dicitur fieri poteft, vt idem motusExeratationd. 3lteri fit exercitatio, alteri non fit. Terminus igi-

Mi tur vehemétia eft alteratio refpirationis: quan-

Hondi dà in quibus nulla fit refpirationis mutatio,hos

nondum exercitátiones vocamus. Sunt autem

Exeritatioms. excitationis duplicia commoda:hzc quidem ad

duplicia com* excrementorum inanitionem, illa ad folidarum

mota: partium bonam habitudiné conferentia.. Namquoniam vehemétior motus exercitatio eft, in- 10

ftrumentorum duritiem, genuini caloris augme

tum,& fpiritus valentiorem motum neceflaria

inducit. At exinftrumentorum duritia fequitur

Caloris opera. adlabores robur& renitentia: ex calore,di(tri-

büutio validior, immutatio expeditior, nutritio

abfolutior, omniümg corpori fufio, ob quam

folida mollefcunt,humida tenuantur,exigui me

atus laxiores fiunt.Sed ex valentiori fpiritus im

precari, f petu,& purgari hos omnes meatus neceffe eft,&

adf vadirn, Sxerementa expelli.Ouoniam autem exercitatio 2o^ut bumorsm digeftionem in corpus adiuuat,non debet, cimplenitudo,cur admini&rabitur,aut cruditas, aut multitudo fucbomonon de-. corum, vclin ventre, velin vafis confiftere. Quo:bcat..—— piam veró& exiguos meatus expurgat,& excreEre menta expellit, vtilius eft ante cibuni eam admi-mimiffranda, Miftrare, Siquidem que impura corpora fant,luipura corpo- atqj ab excrementis parum purgata,hec quo maraquo maps gis nutries,magisledes. Quare tuncad exerci-nutries, e) ma- tationem commodiísimum tempus eft,cüm he-g5lede.—— Gernus cibus duplici concoctioneiam prorfus 3oExeratations—:: T: i.,

Bei cófectus fuerit,& ea qua in ventricu lo,&ea quetempus. in vafis fanguinis agitur, ac iam denuo cibanditempus inftet, Quod fi prius aut pofterius exer-citatione vtare,aut crudis humoribus hominemimpleucris,aut pallidg bilis proventum auxeris.Atque huiufce temporis nota, color eft vrinz.Qu enim aqua fpeciem prefert, crudum adhucaptis indicat. in venis effe indicat fuccii eum,qui d ventre fub-Vrina albain- mittitur.C)uz vero rufa,biliofdq; eft,iamdudumdicat erudita- concoctum effe huiufmodi fuccum.Q ux modi- 4o

Vrina color tézpi exercitiis

tem. cé pallet, peracta modo fecunda concoctionisVrina ufa— eg fignum. Cüm nang, bili infecta vrina nondü

quid indicet, -Vrina modicepallida quidpallida qudicet.

cft, aqua fpeciem alborémg; pratert: cüm veràplus iu(to eius bilis acceperit, rufa cernitur.Ergocüm mediocriter eft rufa, mediocritérve pallens,tum eft exercitatio adeunda: fed expulfis priusExercitium effe€xcrem étis,quae vel in vefica, vel in inferioribusadeundi prius inteftinis continentur, ac partibus folidis mollialuo c»ofica. fri ctione fenfim concalfactis, crafsisq; tenuatisJolotis, nen?» Wimoribus, necnon reclufis per exiguis meati- 50

T.Jolidis partib. É P ntiarenlo Uer -moll; fniéligge DUS€ vel excrementis repleatur vniuerfus cor

concalfaéls,. poris habitus, vel rumpatir aliqua pars ex foli-dis, vel przdicti obturétur meatus.Oportetita-que, vbi linteolo fuauiter perfricando fic calfece. fFistotü corpus,v idus quidam rperOleo pafifei.. iS totü corpus, vt flloridus quidam rubor per to

tam eius cutem fundatur, oleo tandé ipfum fub-id quod nunquam tentandum eft, priuf-

chonem mem-bra fubigenda 1gere:

effe. quàm incalefcat cutis,& laxentur eius meatus.Vnétio autem ipfa fieri nudis manibus debet, acVaclio, medium,intermollem& durum,modum feru&- 6o

tibus: infricandiimg; prima contrectatione blá-

Friflio qualis dius,inde fenfim pauló fortius, donec caro ma-m«fé de-. nifeté citra contufionem prematur, adeóg vni-id uerfum corpus legitime compactum effe videa-tur, Haudquaquam tamen tam valida fricüone

G.4L. DE$.A4NIT.ATE TVENDL.A LIB. ll.

440diu vtendum,fed femel aut bis in quag; parte,neeius pueri corpus duretur, exicceturve,quod feruare in medio temperaméto eft animus. At pro-cedente tempore, vbi iam adolefcit,tum duriorefrictione vtemur, ac praterea frigida ab exerci-tando lauatione. In preparatoria vero illa anteexercédum frictione, quz huc fpectat, vt corpusmolliat, mollis durzg mediam qualitatem do-minari oportet, ac pro eiufdem qualitatis ratio-ne,complerifingula. Variz autem quámmaxi-mé ex manuum iniectu circumactug; frictioneseffe debebunt, quó vniuerfz mufculorum fibre,omni ex parte fricentur,nec fuperne modo deorfum,aut inferne furfum adhibita, fed etiam tuminfübrectum,tum in obliquum, tum in tranfuerfum,tum in fubtranfuerfum. Quas quidem dif-ferentias frictionum, difcere ex hac figura licebit

Friclionibusvari vtends.

Dura porró fritioneligari corpus, molli folui,|.....multa extenuari, mediocri craflefcere, autor eft MESA^nobis Hippocrates. Que differentia quatuor ex;j i. diquadruplici omnis frictionis tum virtute, tum'vfu oriuntur.Quod fi medias quoq; harü annu-meres,fex in vniuerfum differentiz exiftent.Iamveró mollem frictionem neceffarió confequiturvtcorpora emolliat: ficvti duram, vtimpingatindurétg illa. Si igitur duraligandi,mollis fol-uendi vim habet: quz fupra modum foluta cor-porafunt,ea duriter planefricanda funt:contrà,quz céftricta funt,molliter. Qua modiccíeha-bent,manifeftum eft ea nec molliter nec duriter,fed mediocriter effefricanda. Sicvti vero in iisdifferentiis quz in qualitate fpectantur,nor fo-lim dura mollisq; confiftunt, fed etiam raedia,ita& in iis quz ex quantitate ducuntur non fo-Iüm multa,& pauca,fed etiam media internofci-tur.Curautem in iis differentiis quz ex qualita -re trahuntur, omiferit mediam Hippocrates: iniis vero qux ex quantitate, exiguam,tam dicam,Cuüm enim ex contrarietatibus, aliz quidem infrictionum genere(vt dura& mollis, multa& Contrarietatpauca) aliz in affectuum qui ab iis proveniunt, 4j; in fritlia-neceffarià confiftant, vt colligatio& folutio,gra sum genere, a-cilitas& crafsitudo: ac prior quidem affectuum lie im affectuscontrarictas, ex priori frictionis contrarietate quiab is pro-nafcatur: fecunda autem non item(evenit enim eunt efiin hac, vtgracilitas proveniat ex multa, carnis"mincrementi ex mediocri frictione: quandoqui-

dem pauca augend carni non fufficit, fed exci-

T ij

Friclionesmedie.