4?á pulfibus veró,ci qui per totü animal eft difper-fus, contingere:;ac velox quidem pulíus, ficvti&omnis motus,ab vtilitate vrgente, facultate integra,& promptis organis perficiatur(qua quideRefpirationis ánobis alibi funt demonftrata)ezdem certe efie»elocis poffunt pofsint caufz velocis refpirationis.Pofsibile ta^effe eedem ca€ men eft vtilitate fufficienter vrgente, etiam fifa-fs. que pilfa. cultas moderate debilior(it, quandoq; motumveloci fieri velocem. Si veró magis debilitetur, nó am-plius poísibile eft velocem actioné fieri, fed pro

Défitatis a£io- veloci denfam; Omnis autem denfitatis actio-num cafa Y- qü vna caufa afsignatur, prioris videlicet actio-ns P defe- nis: defectus: fiquidem illa vrgente, coguntur fe-t Ha ftinare expeditius.* Porro fermo à nobis habi-tus in cómentariis de pulfibus, refpirationi vide

tur fuiffe comunis. Primü quidem, nam de om-

ni motu illic differsimus in vniuerfum, Deinde,

Refpiratio Rré quia parum abeft, quin omnis refpiratio pulíuiom»s pWlfai proportione refpondeat Quippe fimiliter vt il-proportionerez e eft compofita ex contrariis motibus per cefla-fpondet. tiones di(tinctis: atque eiufdem vilitatis gratiaInfpirationns contingit. Praterea ex partibus eius; infpiratiokéo['Ofes quidem confimilis. exiftens pulfus dilatationi,d TAHPP. infiram caliditate refrigerat:expiratio veró, vel-j vti contractio pulfiium, fumidum fanguinis ex-crementiü excernit, Quin& ad nutritione anima

Quietem. qus lis fpiritus ambas actiones conferre:& ex cefla-pot diatitio: tionibus, cam quidem quz poft dilarationé fit,M rni breuiorem efíe: qua vero contractionem fequi-«omprefstone, WM:longtoré effe in demautem caufarü concurfum magnitudo re-refpiratione c?(pirationis,quem velocitas,poftulat:nempe vti«in pulfibwi.—]itatem vrgentem facultatis robur,& promptiRp tudinem organorü. Attarditas paruitafg;, nonoc oto omnino opus habent catrariis omnibus fimul,dontur]iim qu£ fed vnum ex ipfis groríus adefle oportet: pluravelocitas pots. non eft neceffe, Quemadmoduü igitur fí parumlat,- fitaucta caliditas, perfpicué maior, nó tamen ve. locior:fin autem plurimum,& maxima& velox

& dena infpiratio redditur: eodem modo vbi

caliditas fecundum naturam imminura fuerit,

aliis caufis immotis manentibus, neceffe eft paruani,tardam,& raram infpirationé fieri: fed pau

là tamen quàm fecundum naturam minorem,

multo vero tardiorem, plurimit autem rarioré,

Fauuiltaterobo Wobufta enim exiftente facultate, non eft poísi-fia. exifente, bile multà minor£fieri dilatationem., Sed fi quaVM ad vtilitatem pertinent, admodum exoluantur;f multi mino- plurimam ceffationé fieri verifimile eft: non ta-men propterea omnino tardé moueri,modo fa-cultas robufta fit.Porro quz in aucto calore;ez-dem& in animali fpiritu ad nutritionem vrgen-te, fpecies erunt refpirationis difficultatis, eiusvidelicet quz circa* infpirationes confiftit.»Quemadmodiü etiá immoderatio fuliginis eaf-dem refpirádi difficultates circa expiratione efficiet, que circa refpirationé relate funt, Velocesquippe erüt,& magne€ défz, vbi multa eiufmodi fuperfluitas collecta fuerit: tardaé auté& par-€& rare, circa affectiones córrarias.«An igiturficratio pofcir, reluctatur auté aliquid eorü qua€vidéter apparét?Ego fané omnia hac circa eta»tes,regiones, vniuerías coftitutiones aris am-bientis,exercitia deniqj& morbos, maximé confentientia reperio, Vbi. n, abvndat caliditas,ve-

pulfus velox vndcoriatur,

ren fieri.

Fuligins im-snoderatto,qas vefpirádidifficultatesjadacat,

G.AALIODE:DIFFACEL.

RESPIRAT. LIB. 492

loces,magnas,& denías videreeftinfpirationes| tnfpiratiorefieri: vbi rurfus frigiditas, contrarias,nempe tar- o5 calori excodas, paruas,;& raras. At vero quibus animalis icisfpiritus evacüarur,& ob id cita renutritione Bae o imiditumbent opus,hi nó folüm valde, fed& cito& den-.; usquales.feinfpirant: quibus nihil vacuatur,hi coutrarii! ipfprationesillis habent infpirationis fpeciem. Siveró ambo ab exbausteconcurrant,& caloris augmentii,& fpiritus con(r'»fumptio,hi omniü maximam,& velocifsimam,

10&denfifsimam infpirationé fortiunnir:& maxi-

mé fiambo fuerint aucta vehementer: quemad.

modum vbi ambo fuerint admodum imminu-

ta, minimz,tardifsimz,& rarifsime fiunt infpi-rationes.Ipía etiam expirationis fpecies, fiqui-— Expirationzdem multe fumofz fuperfluitates collecte fint, fpecies pro can -maxima, velocifsima,& denfifsima erit. Si vero /ar? diferttinpauci(sima penitus fuerint fuperfluitates, mini-"44mma,tardiísima; rarifsimdq;. Etenim ex ztatibus

omnes quz in augmento funt; magnam, velo- Avgefcentisi c»

20 cem,& denfam facere infpirationem cernimus: deoctestium

quz veró decrefcunt;raram,pariam,;& tardam, infptraponenpropterea quod illis caliditas amplior, his longé minor exiftit;& illis quidem animalis fpiritusfubftantiam cum corpore coaugeri eft necefle,his verücótabeícere. Iam verà cum in etatibusquidem crefcentibus, ob infiti caloris robur, at-queadeo ob ipfum augmentiü, maxima humoritcopia abfumatur: in decreícentibus aut&, quan-tüm neceffe eft ad ipfam vitam duntaxat, vtpo-

tur,longiorc:ambobus cómunia exiftunt, Eun- 3 o tequx neq; augefcunt amplius,& iam funt per^o,

frigeratz:meritó faneillis velox, magna€ den-fa:his vice verfa,per omnia cótraria editur expi-ratio. Quemadmodü vero fecundum«tates, ita& iuxta tempora,& regiones, S omnes ambientis conftitutiones, tum pulfus cum refpirationi-bus,tum refpirationes cum pulfibus proportio-nem habentiin calidis quidem ad magnitudine,velocitate,& denfitatem,mutatz:in frigidis ve^ró,cótrario modo.Quineria in exercitiis impro^£xercri fm»bis(quód in éis augeatur quidem caliditas,abfu probis| augerimatur auté animali fpiritus) valde, velociter,& quidem calididenfe refpirare folemus: quiefcentes vero, parü, teen iietardé,rarég: quandoquidem fic marcefcit calidi 5, abfums.tas, fpiritus auté neg in totü,aut omnino modi-ccabíumitur. Ex balneis etia, calida quidem, ve- Balsea qual?locem,magni,& denfam faciüt refpirationé:fri- reddant refpe-gida vero,contrariá.Porro in fomnis, magnitu- pipi ndine X velocitate motus, expiratio infpirationé iii dexcellit:quando ciborti cófumptiones& conco-^ dise&iones maximétum perficiütur. Vnde verifimi^ c» velocitate i-leeft,coaceruari in illis plurimü fuliginofi excre pfam infpira-menti. At per affectus febriles, maxime vbi circa ana iidaliquod refpirationis organii,aut circa cor, ma^ Lir uuxima caloris copia eft collecta, omnis refpiratio fpiratio qualis.magna,velox,& denfa redditur.In quib. vero p^ Pefsgeratoríófrigeratus eft calor, cótraria prorfus. Atq; his e- pulfus.tiam, vtin aliis omnibus, pulfus& refpiratio ,p-portionéhabere vidétur,Neutrü nang ipforü in. Vita manente,totü perire eft pofsibile, quádiu vixerit animal: nec polfumnecetfi interdü ob patuitaté nánullis periiffe puten"Piraten? o-

d z dissi Nass:: 2g; mnmo peretur. Hocauté difcrimen eft inter refpirationé& of;pulfum: quod ill quide, cim fit animale ópus, Refbiratio eftvolütas pofsit coércere,ac proinde in varias fpe voluntariumcies mutare, vel fi vtilitas bona fit,& facultas in- opstegra,K organa refpirauis ad operádü próptif-

X ii