$35

Pulfsis eonten-

his tem vocemus.| Nuncquia pluribus iampri-

dem vehemens eft vocitatus, nomen nihil mu-

tamus:tametfi non fimus neícij, vehementi no

men actioni femper tribui, contente fimulátque

.. Citate, Iamvero dum vacuum pulfum appel-

Vacuum nibil|ant, cüm nihil omnino vacuum in orbe detur,

m e dm bifariam illum interpretabimur. Nam autartc-

quomodo iutel riam fic intelligemus vacuam, vt quz acrem tan

ligedwsfi. tüm contineat:& quanquam fit plurimum in-

flata& diftenta, vacua tamen fit appellanda, vt

inflatus culeus vacuus dicitur vino:aut ita illam

vacuá effe dicemus vt vtres ipfos, quádo aére ex

pulío, corum tunicz confidunt, Acprima fane

fignificatione erit pulíus talis, qualem Erafiüra-

tus natura eum femper afferit effe: altera nihil à

paruo diíferet. Itagj neceffum videtur, vt aut par

uum pulíum, aut aéreum, vocemus vacuum:

item contrarios iis plenos, magnum fcilicet,

Plenum aut va

€MWib was prec-

pri dici infufa

fubftautis ra-trone,

Metapborá ef-fe ablegandá

tamen infufz fubítantiz ratione appellare lice-bit plenumaut vacuum vas: ratione autem tu-nicarum arteriz, aliter: quas rectius fane duras& molles,non plenas vel vacuas appelles: cimfimilare corpus(nifi per metaphoram, quz à di-

atq; eum qui humidam fpeciem refert. Praecipue,

G.AL DE DIFFERENTIIS PV LSVVM LIb.

tuendis, contentum eum pulfum,non vehemen

10

abartfaofa leiplina artificiofa ableganda eft) quod vacuumdocrima..— vOceturvelplenum, fit nullum. QuádoquidemSmilare cor- autem omnia corpora,ex terra,aqua,igne,X ac-pus oullum eff? ve conflata funt: in quibus exuperat quidem velpem 4^ Y4 terre(tre elementum, vel aqueum à gelu concre- 30Dora qua fjyt, t1m,non poflunt ea non dura efle:in quibus ve-Moliaque, YO igneum, vel acreum,vel humidum elemétumexcellit,non concretum, neceffum eft ea molliaexiftant. Praterca fi przdita foraminibus fint,vel meatibus,fi fuperior ibi fit terreftris fubftan-tia, vel aquofa concreta, facit neceffari ad to-tius duritiem corporis: fin fubtilis vel humida,fed non concreta,ad mollitiem. Eft autem in noTaclus efi w- bis tactus iudex corporis duri mollisg. Quemdex duri ,ol- quidem dum applicamus obiectis, qua offendi 49be. ef que mus illum admittere,& quati fubeunti cedere,cedunt taclg, molliaappellamus. Contrá,que vim afferuntDuraeffe que Cuti noftrz,& protrudunt, fi hac cedens vrgen-

no[lram vepel-

tia intus excipiat, dura illa vocamus.At fi omni-lunt cotim.

no cedat& deiiciatur ab vrgente,id quod concidit,imbecillius omnes:quod deiicit, validius appellant.Porrg Ariftoteles elimatius quàm Platonon id quod cedit, appellat molle: fed ei addit,modó,quod in feipfum: modo, quod loco nondimouetur. Quod fi fimul vtrung; addamus, vtin fecundo libro de Generatione& interitu Ari-ftoteles fecit, ac molle dicamus effe, quod in fe-ipfum cedit, nec migratalio, adhuc definiemusapertius: vtrung fiquidéfoli accidit molli. Namcedere quidem,commune fymptoma eft mollis,& imbecilli:atin feipfum,folius eft mollis:vt nóin feipfum, imbecilli tantüm.Praterea,vtin vici-num locum migratio, proprii infirmi eft: ita nódemigrare, vnius mollis, Iam vero, vt tangibile2204 eft corpus ducum, fic durities eft qualitas tacti-ams lis. Siquidem qualitates tactiles funt, calor, fri-ba. gus, humiditas, ficcitas, grauitas, leuitas, duri-Qualitates ta- ties,mollities,lentor,friabilitas,afperitas,lguor,clle; quenam. craísities atq; tenuitas.Q ux omnes exprimi tanfnt. gibiles qualitates poffunt,€ corporanon fecus

Ariftoteles pre-fertur Platoni.

Molle effe quod5n feipfum cezdit nec mieratalio.

6o

1111. 316

iis prcdita. Quippehorum pariter feptem funt 7,555,oppofitz coniugatrones,& nomina quatuorde- porum feptemcim.Prima eft oppofitio calidi X frigidi. Secun- oppofitiones,da,ficci& humidi. Tertia,grauis€ leuis.Quarta

duri& mollis.Quinta,lenti&£riabilis. Sexta,a-

fperi& lauis.Septima,crafsi atqj tenuis. Durum p,ryr con;igitur corpus, quod fic proprie€ primarie ap- fimpliciter,pellatur, renititur,& nihil tangéti cedit.Q uia veró multa corpori duro accidunt, vnumquodgeorü metaphoras nobis fuppeditat: inter quasfané vtrepudiamus obfcuras& tectas, fic probamus illas, quz apertam illuftrémq; fimilitudinepra feferunt. Vr,dum legem duram& iudicé di-cunt,qui à venia danda funt omnino alieni.Corpusitag arteriz, vel durum,vel molle primo&pracipue eft dicendum. At pulfus eius ftatü de-nuncians,non proprie, nec prim, fed per acci-dens venit durus aut mollis vocandus.

G.4LENI PERG.AMENIde differentiis pulfuum, lib. 111.

A T vero, vbi etiam ante definitiones, ipfe

res note exiftunt, nullus profecto eft vfus

definitionum: quemadmodum in pulíusappellatione, quam intelligunt etiam omnesmortales,nedii medici. Proinde incuíandi funt,qui circa definitionem pulfuum interíe maxi-me digladiantur, alij aliud effe pulfum cenfen-tes, Sunt porro definitionü prima genera duo: Defpitionumalterum quod planérei notionem explicat:alte- prima genererum,quod ipfam effentiam docet. Virtus cft fuavtrique definitioni: illi quae notionem explicat,vtomnibus fitteftata, qui eodem fermone vtuntur,& ad rei effentiam ne afpiret. Huic quz eí-fentiam docet,vtei quz notionem fubiicit,con-fentiat,non fittamen cum ea eadem, Acprimaquidem debet ex feipía fidem habere, res per-fpicuas explicans,manifeftdfg. Vnde Ariftote-leseam definitionem nominis appellauit: ficv-—.^tialteram effe definitionem ait, quz quid fit,ex- Défnitio uidplanat. Etenim quibufdam in partibus cutis,nó fg ECmodo tactu,fed etiam oculisymotum quendam!percipimus. Quiquidem in iis qui rectefeha-bent, in multis corporis partibus cernitur: de Arg/;r po-quibus eft carpus manus. Palám fiquidem illic tum i» carpodeprehendimus afcerfum quendam atq; defcen«ff oculis per-fum,praterea mediam intermifsionem. Quam ceptibilem,fané motionem omnes pulfum appellant. Huncqui breuibus pofsit interpretari, optime defini-tionem ille notionis effecerit, fi nec omittatquicquam,nec fuperflui aliquid addat. Vtfidi-cat,eum talem motum, effe arteriarum pulfum.At fi quis tunicds arteria explorarit, facultatétgrepererit quar arteriarum motionem excitat,ipfiiíg; motionis vfam cognorit, is certe vt prg-tergrcfías notionem eft, fic vniuerfam effentiampulfaum generationis tenuerit, Veritamen iftquidem nequeas definitione vniuería comple-cti. Vnde fit, vt nulla pulfuum definitio prorfuseffentialis conftitui pofsit: aut certé prelonga qua breuis fit,erit. Senfibilis itag illearteriarum motus(quem^ a confiéquiete interpellari diximus)pulíus vocatur. Ni- al midhil autem apertius eft, quàm motum ipfum inal^ Cristum latum& longum extendi,in gracilibus corporum,atquein maximis pulfbus.| Cxterüm

ij

0

Metapborequa na m[intréciprende,

Pulfom dici durum avt molleex acadenti.

duo, notionalevidelicet, ati;effentsale.

Defmitio we-

Pulfuum effen

MASttalss Gefinitio,