Buch 
Den Nieuwen Herbarius : dat is, dboeck vanden cruyden, int welcke met groote neersticheyt bescreuen is niet alleen die gantse historie, dat is, die namen, tfaetsoen, natuere, cracht ende operatie van meesten deel de cruyden, die hier ende in ander landen wassende sijn, midtsgaders der plecken oft stede, ende den tijt waer ende wanneer sij wassen, maer oock alle de woztelen, stelen, bladeren, bloemen, saet, vruchten, ende in summa dat gantse wesen ende gelegenheyt vanden selven, is hierinne so constelijcken ende natuerlijcken na dleven gefigureert ende geconterfeyt, dat desghelijcs voormaels noyt ghesien en heest geweest, noch oyt inde pzinte ghecomen en is / Door den Hoochgheleerden Doctoor in Medicijnen Leonhaert Fuchs ; Met drij Tafelen oft Registers ...
JPEG-Download
 

Michel Inari totten Lefer,

P dat ons nie w boeck vande cruyden/ ionſtighe lee CLeſer/

Y dwelck wi niet(onder merckelijcke groote coſten(den almuegen-

den God te loue/ ende oock tot pꝛofijt ende voꝛderinghe van die Duyt-ſche Natie int gemeyn) van alderhande ghewas crurden/ ſo veel alſ-men in Duytſchlant in ander landen heeft connen opbꝛengen/ wel gefoꝛmeert/ geſtelt ende geoꝛdineert ſijnde/ menigen menſche des te pꝛofijtelijcker ſijn/ ende te bat dienen mochte/ ſo hebben wi tgheheel begrijp vanden ſeluen in dꝛij Regiſters oft Tafelen afgedeylt. Ende int eerſte Regi-ſter ſtaen alle de namen ende toen amen van alle de cruyden in Duytſche.Inde tweede Tafele oft Regiſter/ ſtaen alle de cruyden/ die oueral inDuytſch gheſet ſijn/ verhaelt in Latijn ende Gꝛiecr/ midtſgaders de na-men alſo die de Apotekers noemen. Alle welcke namen gheuonden woꝛden int beghinſel vanden Capittelen/ oft onder de gheſlechten van cruy-den/ die ſomtijts recht na de Namen vande cruyden volgende ſijn. En-de inde derde Tafel oft Regiſter/ daer de keerne vande geheel materie inberuſt/ hebben wi gheſet de medecijnen/ raet/ ende remedie tot alle ſiectenende ghebꝛeken/ die den menſche ende ſomtijts oock de beeſten toecomenmoghen/ midſgaders ſommighe ander ſtucken/ die totten huyshoudenſeer nut ende dienſtelick ſijn. Sulcke cracht ende operatie en hebben wijden cruyden niet toegheſcreuen wt ons ſeluen/ oft wt onghefondeerdeboecken/ maer wt(eer oude/ vermaerde ende experte Medicijnmeeſters/als Dioſcoꝛides/ Theophꝛaſtus/ Galenus/ Plinius:c. derwelcker gheene in veerthienhondert ende meer iaren herwaerts geleeft en heeft/ endeghelijck dat oock ontwijfelick ghepꝛobeert is/ op dat nyemandt daeropyet te ſpꝛeken hadde. Ende iſt dat wi fien/ dat dit werck v aenghenaemis/ gelijck wi/ niet(onder ſake/ hopen/ alſdan ſo en ſullen wi niet ophon-den/ wilt God/ tot dat wij verſaemt hebben alle tghene datter noch re-ſteert/ ende gheuonden mocht woꝛden hiertoe dienſtlick te ſijne/ ende ſullen tſelue in deſghelijcke foꝛm ende gheſtelteniſſe opt alderſchoonſte figu-reren ende conterfeyten/ ghelijck wij hierinne oock ghedaen hebben/ en-de in een beſonder boeck/ op dat niemandt beſwaert en woꝛde wederomyet te coopen/ dat hij te voren hadde/ ende datſelue ſullen wij alſdan ee-nen yeghelijcken in vꝛiendtſchap mede deylen/ ghelijck als wij nv ghe-daen hebben. Want God heeft ons ſulcken coſtelijcken ſchat ende ouer-vloedicheyt van cruyden daeromme ghegheuen/ mids dyen dat hij onsveel toevallende ſiecten onderworpen heeft/ dat wij die alſt noot ware/ghebꝛuycken/ ende ons daermede helpen ſouden/ ende hierinne/ ghelijckoock wt andere creaturen/ ſijn ongrondelijcke vaderlijcke goetheyt ſou-

den leeren kennen/ ons altijt danckbaerlick tegen hem verthoonen. Aldus dan ſo wilt onſe getrouwe neerſticheyt ende goede meyninghe indanck nemen.iiij