v3

$T RO MA TVIM. LIB.4 nonabfoluté, non eft enim fyne&ica feu continens caufajid fine quo non,fed adiu.

Vii,

36$

uans. Quicquid autem operatur, effectum reddit cü eius quod patitur aptitudine:nam afficit quidem caufa, patitur autem vnumquodq; prourei fuerit aliquid à na^tura infitum,cüm fit ea quz id prebet apritudo,& eorum fine quibus non, rationemobtineaz.Eft ergo caufa inefficax abfq; aptitudine:non eft aüt caula, fed caufa adiu-vans. Omnis enim caufa confideratur in agendo. Seipfam autem non fecerit terra:quare nec fuerit caufa fui ipfius.Ridiculum eft autem dicere,non ignem effe caufamvílionis, fed ligna:neq; gladium, fedionis, fed carnem:neq; quód victus fit Athleta,vires aduerfarij,fed fuam imbecillitatem. Caufa continens non opus habet tempo-re:nam cauterium fimulac carni fuerit applicatum;prabet dolorem. Ex procatarétidisalize quidem tempore opus habent, donecad finem perdu&us fuerit effeus: a-lie autem non indigent, vt cafus in fra&ura. Num ergo hecnon dicunturexpertia

temporis pereius priuationem, fed per diminutionem, vt etiam repenté;quod necipfum quidem faétum eftabfq; tempore? Omnis caufa que tanquam caufa compre

hédi poteft cogitatione,eft alicuius,& verfatur in aliquo. Alicuius quidem éffectus,vgladius fecandi:in aliquo auté verfatur,nempein eo quodeft aptum&accommodatum,quemadmodum ignis in ligno,nó vret enim Adamanté; Caufa eft ex ijs quaereferuntur ad aliquid: mete enim cócipitur per eam qua eft ad alterü habitudinena& relatione. Quo fit vc duobus fibiinuicem applicatis, caufam vt caufam intelliga-mus.Eadem autem eft ratio opificis,effeGoris,& patris, Non eft aliquid ipfum,fui-ipfius caufa,neq; eft aliquis pater fuus:nam fic primum,futurum effet fecundü. Caufa quidem certe agit& afficit:quódà caufa fatum eft; patitur& afficitur. No poteftáutem idem à feipfo fumptum,operari fimul& affici,neq; effe filius& pater.Et aliaquiid quod eft caufa eius quod fic ab ipfa,eft prius tempore quo ad effenti&,vt gladusincifionis.Non poteft autem idem fimul& tempore effe prius quo ad materiam,quatenus eft caufa:& tempore effe pofterius,quatenus eft opus caufz.Et differt effer

abeo quod eft fatum e

fle:ficetiam caufa quidem eius quod fit, pater veró filij.Nore.

córingitenim idem peridem& effe fimul& fieriznihil eft ergo fua ipfius caufa. Caufenon funt altera alterius inuicem, fed altera alteri. Spleniaca enim qua prius exifitaffe&io,no eft caufa febris, fed vt fiat febris:& quae praecedit febris, non fpleniscaufa eft,fed vt augeatur affe&io.Sic etiam virtutes funtfibi inuicem caufze ncfepa«rentur,propter mutuá confequentiá:& qui funtin fornice lapides,funcibiinuicencaufze manendi,non füntauté fui inuicem caufx. Magifter quoq;& difcipulus funtfibiinuicem caufze proficiendi.Dicuntur autem alteri alterius inter fe cau£ze, aliqu&

do quidé eorundem,vt mercator& caupo funcfiquando auté alterius& alterius,quemadmo düendatur:caro aür gladio, vt fcindat. Oculü pro oculo

biinuicem caufz vt proficianr:ali-fis& caro:ille quide carni vt fci,& animá pro anima. Qui enim

alicui vulnus inBixitletale, is ei caufa eft mortis, aut vt ei mors áccidat: qui aute abipfo eft vicifsim letaliter fauciatus, eü vicifsim caufam habuit, non quatenus ei fuitcaufa,fed per aliud:ipfi enim fit caufa mortis:non auté mors mortale ipfi vulnus vi-Quare ipfe qdé fuit alterius caufa,alia auté caufam.

cifsim intulitfed ipfe fauciatus.habuit. Et qui alij feciciniuriam,caufa quidem eft alterius,

iniuria.Lex autem qua contrà iubet eum fupplicio affici, non iniur

fed alteri quidé vindi&te;alteri veró difciplinae caufa eft.uicem caufze vt caufze, fi caufze fant. Praeterea queritur an multa

nempe eius cui facta eft

iz ac malefici],

Quamobré non funt fui in^fiant multe cauíze

vnius per congreffum. Coniun&i enim homines caufa funt vt nauis attrahatur, fedcum alijs,nifi fit eriam aliqua caufa adiuuans, quee concaufa dicitur:cunt, fi multz caufze fiunt, feorfüm vna vnius caufa, eius quidem quod eft effe bea-tum,quod vnum eft, caufz funt virtutes quae funt multa:& eius qu& dolere,multa funt caufz fimiliter. Nunquid ergo multe virtutes!

e, fit caufa vnius, nempe eius q

. Alij autem di-j

od eft calefieri,

untvna potefta

te,& quz calefaciür,& dolore afficiunt:& multitudo virtutum quz eftvnum gene-

uod eft effe beatum? Reuera autem procatarcticae& genere quidem, vt cuiusli-

quidem caufz funt vnius plures& genere& fpecie:

bet morbi, exempli gratia, algor, refolutio,labor, incotem febris. Continentes autem caufz, genere folüm, noniius enim quod eftbene olere,quod eft vnum genere,multe funt c

te thus,rola,crocus,ftyrax,myrrha,vnguentu m.Rofa enim non fuer

r4, v myrrha, Idem autem fit caufa contrariorum, aliqvim,tym magnigudinem, aliquádo autem ob cius quod p

nco&tio, ebrietas:fpecie au-tidem etiam fpecie. E^aufz fpecie,vtpo-

- 1 Mitadeó odorife-

uádo quidem ob caufze cumatitur aptitudine. Ob CI.

^n