1

Da PaINCIPIIS Juris. 325

12. Et quidem ut THEORICA PHILOSOPHIA JCto multifariam eſtſub ſidio& ornamento inſigni; ita PRACTICA five RarroNALIS Pur-LOSOPHIA tàm eſt neceſſaria, ut Pra cticã Philoſophiâ carentem, non u-ris co nſultum, fed Juris ſtultum appellandum cenſcant ac. Mart. di ß. Eric.1... 7. 4. ali. vid, Dn. Beſoldum lib.i, pol. C. I. n, 4r. v. 3.& 4. Unde merit hecJuris prtudentiæ Mater, caterad; difciplina Sorores appellari poſſunt, vid.eundem in templo. /uſtiiæ, quod iocum ef] hoc argumento, Ex hac intima Phi-lolophia, noa ex Legibus 12. Tabb., nec ex edi&o Prætoris, Juris noſtripræcepta& Principia repetita repetendaque effe cenſent Tullius 1. de LL.cosque, qui aliter] uris prudentiam docent, litigan di po tius, quàm Juſtitiaævias tra dete arbitratur.

13. Haurimus namque ex hac Philo ſophiä omnia ea, qua funt rationis,quá intelle&us ex certis Principiis fenfibilibus feu intelle ctivis procedit adaliquid neceffarió concludendum. Continet partes Jurisprudentiz, quia:fuppeditat rationes& cauſas omnium actionum, per quas res cognoſci-mus, Ariſtot. J. phyſ.& aperit honeſtatis fontes. Jurisprudentia profitetur,ut virtates fe&emur, quod docet Ethica; ut familiam honeſtè regamus,quod docet Occonomica; ut communem conyerſatio nem& tra nquilli-tatem Reipub conſcrvemus, quod profitetur Politica. Zaffus ad tit. ff de ſuſt.& jur. Ethica agit de felicitate hominis, quæ conſiſtit in operatione perfe-cta virtutum: In ceconomicis huic fini accommodatur Familia,& deniquein Politicis Refpub.; cui Politicæ ſubordinatur] uris prudentia noſtra, quæunicum c(t apuiffimumd; inſtrumentum, quo que in genere Philo ſo phuspra&icus docet, ſpecia liter& particulariter, pro varictate& diverfitate cir-cumftantiarum ad Reipub.Fcelicitatem& publicam Salutem accommodat,Et hzc eſt cauſa, quód quigradum Ehilo ſophiæ fummum adepti ſunt, inplerisque Academiis anno citiüs quàm alii ad Doctoralem dignitatemadmitta ntur.

14. Maximum igitur perniciofumque errorem illos Legulejos errarefequitur, qui Jurisprudentiæ ftudium à Philofophiz cognitione diſtra-hunt,& ridiculá perfuafione fingunt; unà cádemque opera ex iisdem Ju.ris Civ.Libris, etiam ceterarum Difciplinarum precepta addifci poffe,&ctiam debere; propter difficultatem& longitudinem difcipline, nume-rumque Interpretum S commentariorum, vitæquc noſtræ brevitatem.Quo errore Artium& Difciplinarum diverfarum fines ac precepta temere& fincratione confundunt; nec probé diſtinguunt inter ipfam artem, quæex fe& ſuapte naturã non eſt longa, fed finita;& inter u ſum five excrcita-tio nem artis, quz difficillima,& propter infinitas circumſtantiarum per-plexitates longiſſima eſt: non ex mole aut numero Interpretum& libro-rum artis longitudo vel difficultas æſtimanda cft, ait Chriſt. Chem. lib. 3. prin-cip. Jur. c. uli. Tauſas five Principia Legum ex Philofophia deſumpta in-telligentibus non eſt librorum opus multitudine, inquit Matih. Gribaldus derat ſſud. lib... 4. in fin. Quicquid enim per rationes veras& ne ceſſarias exPhilofophia vera(uo ingenio ipfi excogitabunt, concurret cum Bartolo,Baldo, Paulo,& cxteris Scriptoribus, etiamfi eorum commentaria nonviderint,

15. Falluntur pariter& fallunt, qui præpoſterâ deſperatione fruftrà(ibiimaginantur; Animum humanum confundi diverfis rebus, nec ſufficerevarie do&rinz. Quos refellit tum ille, de quo in principio hujus diſpu-

$5 2