LITERAS, TKACTATVS I 3j

wmentabantur:femen Abrag eftbenedi&am:Nos fumus femenAbraz:igitur poffumus ac debemusno(tra diligentia& benefactis benedi&tionem, id eft iufticiam ac uitam confequi. Refpondet PaulusGil.3.femen benedictum in promifsionibus Abraz non eft colle&tiuà accipiendum de tota pofterita-te,(ed de unico quodam ex pofteris Abrae, orbi terrarum benedictionem, iufticiam& uitam acquifi-turo. Ille ueró eft ipfe Mefchias,ut promiísiones fefe inuicem declarant.

Sicambiguitas eft, quód Deus dicitur faturus Deus Abraz;& eius feminis,eumQue populum dile-&urus,& beaturus perpétuo.Et contrà, quód Apoftoli& prophetz dicebant, Deum effe reiecturumlíraclitas& ladeos. Sed concordat Paulus in Epiftola ad Romanos, capite quarto, nono,& undecimo:acin Epi(tola ad Galatas, capitetertio& quarto multipliciter.Primüm, lemen Abrae feruabitur:id eft,alique parue reliquie ex pofteris Abrae,que erunt per gratiam ele&tz.Deinde diciteruabunturfané pofteri Abrae,fi Mefchiam& eius iufticiam faerintamplexi. Sed illi iufticiam legis fe&antes,iu-(ticie Dei non funt fübiecti:noluntaudire Deum uocantem,& extendentem ad fe manus tota die, nolunt congregari fub alas Dei, nectempusuifitationisagnofcere. Statigiturnihilominus promifsioDei, Tertio ait,feruabitur femen Abrae:fcilicetfpirituale, aut per promiisionem gentium,non carnaliter ex fanguinibus aut ex uoluntate uiri. Poftremó, feruabitur femen Abrag, quia adhuc aliquandoIfraelitz conuertentur:Rom.1t.Ita Apoftolus multipliciterhanc contradictionem Scripturz cóciliat.18 Septimó concilianturloci,quia alius loquitur de rei natura per fe, alius per accidens, Per fe:ut,paeem meam do uobis, Pacem habentes cutn otpnibus, Non clamabitin plateis,Per accidens autem di-eitur, Non ueni mittere pacem,fed gladium acignem:fcilicet culpa fatanz& impiorum, qui cótra meac meos excitabunt horrendas períecutiones,Sic uita eterna iam uocatur donum ac hereditas, quodproprié eft:iam premium, quod eft per accidens ac improprié. Sic Iudzis erat contradié&tio:Mefchias|erit Bethlehemita,lefus eft Nazarenus& Galileus. Concordatur: Genere& natiuitate erat Bethle-

hemita:per accidens autem,habitatione uel educatione Nazarenus.19. Octauó, conciliantur loci ex diuerfitate rerum: ut multa pafsim dicta funt in Prophetis de Me.fchig gloria ac potentia,& contrà non pauca de paupertate,afflictione ac cruce, praefertim Zach.9. ac1ía.5;.Que contradictions ita facilimé ac uerifsimé conciliantur, fi illas gloriofas defcriptiones postentiz Mefíchiz de eius fpirituali potentiaintelligas: hafce ueró triftes ac lugubres de temporaria hu-ius uite ipopiaac miferia.Sic Iefus eft reuera RexIudeorum,& tamen non habet ius diuidendi interfratres hereditatem,quia nemo eum conftituerit iudicem:non habet etiam,ubi caput reclinet. Cone.eiliat ipfe Dominus in iudicio coram Pilato:quia duplex fitregnum,aliud temporale,aliud fpirituale:fuum ueró regnum non effe de hoc mundo, nec fe id adfectare, quia uideat eum nullaarma aut mili-tes circa fe habere.;20 Nonó,multaScripturz dicta proríus gloriosà de pijs loquuntur: ut funt que de ipforum iufti-cia fan&itate ac mundicie,DeiQue noticia piorum ac Ecclefiz,in Prophetis magnificentiísime d;curstur: cum contrà innumera fint, quz perpetuam remiísionem peccatorum eis effe neceffariam incul«cent,& teftentur ueterem Adamum potenter contra Deum,eius Verbum ac Spiritum pugnare. Queita concilianda funt,ut illa gloriofius dicta intelligantur in hacuita uel de imputatiua iufticia,uel dc inhzrentis inchostione,uel de glorificationis folo iure ac tenuibus primitijs, non de perfectione qug iaalteram uitam feruatur.

De Euangeliftarum concordantia folent hanc Regulam proponere: Siapud unum Euangeliftamaliquid factam narratur,quod uideturab alio Euangelifta etiam recitatum,fecundum aliquam tamenfui partem alterirepugnans,ut omnino folui non pofsit: iam nihil aliud intelligatur, quàm utrunquein diuerfis locis aut temporibus factum effe,& ita utrumque Euang:liftam uerum dixiffe. Nihil enimobeftueritati Euangelice, fi unus commemorat quod alter taceat. Vnde etiam atque etiam retinen-dum eítízpe Chriítum diuerfis temporibus& dixiffe eadem& feciífe fimilia.21 Aduerum denique intelle&tum& conciliationes Scriptura ualde prodeffet, probé noffe uarioscafas,motus& conditiones,qui in animo accidunt,(iue à noftra propria malicia,aut etiam fragilitate,ut funtuarij prauid; adfectus uel cupiditatum uel timiditatis:(iuc à prauo fpiritunos uarié tentante,cribrante& adfligente:tum& à fpiritu confolante, de hifce enim potifsimum rebus Scriptura agit.Hec fiignoramus,perinde nobis fermo facer obícurus eft, acfi cum aliquo pueroloquaris de rebuslógà grauifsimis,quas foli uiri,ij d: in rebus fummis exercitati utcunq; norunt. Quare,quemadmoduriin Scripturis obíeruare oportet mutationes temporum& perfonarum,ita& in eifdem operepreciameftobferuare frequentes mutationes adfectuum& paísionum, fecundum uicifsitudines Spiritus fan»&ieuntis& redeuntis,hominis ánimam multifariam uifitantis. E(t adíeCtus dilectionis ex commemoratione diuine charitatis exoriens, dum mens coricipit Deum utbonum& beneficum. Ex hoc affe^&ucanitur:Diligam te Dominefortitudo mea.Eft adfectus admirationis, dum magna quedam& grádia Dei opera mens conteriplata,in ftuporem excitatur. Ex hoc adfectu canitur: Domine Dominusnofter,quàm admirabile eft nométuü, Eft adfe&us cógratulationis,ex quo canitur Pfalmus:Omnesgentes plaudite manibus; Efítadfectus defiderij efurientis& fitientis beatitudinem,ex quo caniturQuemadmodü de(iderat ceruus ad fontes aquarum. Eftadfe&us humiliationis,quo ex confideratio-ne proprie imbecillitatis mensab elatione comprimitur. Multum conducit ad intellectum Scriptura-rum, fiLe&or cófideretin[cripturis Sácris alia dici fcifcitantis feu percun&tantis animo, aliaueróo ad;mirantis,alia deptecantis,alia gratias agentis,alia peccata deplorantis adfe&tu. Scripturam utiliterle»gis,fiuniufcuiuíque San&i loquentis adfectu induaris. Talis adfectuum mutatio frequens eftin Pfal;inis, ia Prophetis:& prelertim in prefato Canticorum libro; quod Origines Cantica exponens diligenter notauit Homilia. 2.:3 lonumerz omnino(unt diuerfitates refpcctuum uelin fubiectis, uel in predicatis taliü pied

L ionum?