24 DE RATIONE COGNOSCENDI S.

Tertió,Antecedentia acfequentia dicta, totusd contextus, probé in utroq; loco confideratus,platima di&a facilimé conciliabit. Ea enim oftendunt,uel fermonis non effe eum fenfum, quem externafpecies prz fe ferebat,aut nos pro noftra imperitia putabamus: uelres non effe eafdem utrobiq;, feufubiectum,cui contraria tribuuntur,feu res aut quafi przdicata quz toti attribuuntur.Huc facit,quodQuintilianus monet,quod fi diligenter legé confiderauerimus,reperturi fimus in ipfis uerbis aliquid,quodantinomiam di(foluat,& mentem fuiffe authoris aliam oftendat,:so Quartó,circumftantie de quibus fuprà diximus,multaloca conciliabunt:ut, tempus conciliabit

recepta mandantia circumcífionem,ac alios ritus Mofaicos cum preceptis prohibétibus, aut dictisFG Chriftianam&abrogationem legis urgentibus. Quibus conciliationibus aderit arbiter&confirmator Chriftus, pronuncians, Lex& prophete ufq; ad loannem, Sic Paulus ad Galatas conci-liatantinomias,dum oftendit,quamdiu heres debuerit effe fub tutoribus& feruitute elementorü Mofaicorum,& quando ab illis liberari:cum quidem ei feueriffime precipitur,ut in libertate ftet, necíe-metullo modo amplius fub iugum priftinz feruitutis dedat.Hn Quintó uidendum eft,an utrunq; dictum perinde loquatur fimpliciter, generaliter fpecialiter autconditionaliter,pari gradu,aut comparatione quadam& relatione ,autrepe&u quodam adaliud. utprecepta mandantia uenerationem aut dilectionem parétum,& uxoris,liberorü ac proprij corporis,fimpliciter ac in genere accipienda funt, quibus aliquando exceptio adhiberi poteft.At quze mandantodium eorum,conditionem habent adnexam nempe fi illi itate impediantin uero Dei cultu, ut ipfisillefis ei uacare non poffis.Simpliciter debemus tueri ac fouere corpus noftrum:at fi manus, pes ucloculus,impedirent nos,nein uitam eternam intraremus,excindendi effent.1 Regulaueraeft,Specialiter di&a derogant generalibus:ut,preceptum de tollendis fontibus, de.rogataut excipit ex generali precepto, Non occidas,Sic fpoliatio /£gyptiorum,& deletio Cananzo-rum Amalekitarumq;,& facrificatio Ifaac. Vehementius flagitatur obedientia erga Deum,quàm ergamagiftratum.Conciliant ergo antinomiam Apoftoli(obedias Deo praedicando lefum, obedias pon-tificib. non predicando eum) dicentes: Obedire oportet magis Deo quàm hominibus. Dilectioprz-cipit omni tempore iuuare fratrem:contrà fabbatilmus uetar,ne feptima die operemur.conciliat Scri»ptura& Chriftus,dicendo:Mifericordiam uolo,non facrificium:id eft potius uolo,feu refero. Quofacit Regula: Moralia przferuntur ceremonialibus Et contrà:ceremonialia in caíu confeísionis pr-ferantur moralibus fecunde Tabulz.5 Alibipredicaturfides,tanquam quaffolaiuftificemur,faluemur, ac nihil non à Deoimpetremus,efficiamusd;:alibi charitas dicitur effe maxima uirtutum,nempe fi cómunia officia erga proximum acedificationis opera fpe&tes,übi charitas maxime elucet. Relatiué ergo omniaifta dicuntur: Fides effinaxima uirtutum erga Deum, dilectio sutem officiofiffima erga proximum.Fides item eft mendicaa-pud Deum,at dile&tio diues& benefica erga proximum.14 Crebrum ualde hoc eft,utalterum contrariorum alius ratione dicatur quàm alterum. De libellgrepudij videtur contrarietas interEuangeliftas. Nam apud Matth. cim Chriftus doceret non effe re.linquendam uxorem,Pharifzi leguntur eum interrogaffe: Quid ergo Moyfes mandauit dare libellumrepudij,& dimittere?Quibus Chriftus non ait Moyfen mandaffe,fed ad duriciam cordis permififfe,utuxores dimitterent. Apud Marcum autem Pharifzis dicentibus, Moyfen permififfe libellum repudij,refpondet Chriftus:Ad duriciam cordis permifit Moyfes przceptum hoc. Sed diligenter uerba Chri-fti ponderantes,uidebimus nullam effe contrarietatern. Nam aliud eft dimittere uxorem, aliud darelibellum repudij.Dimittere uxorem,non preceptum,fed ad duriciá cordis erat permiffum:& hoc uo-luit Chriftus apud Matth.de dimiífione uxoris refpondens.Dare autem libellum repudij, preceptumerathis qui uolebát uxores dimittere:& hoc uoluit Chriftus apud Marcum, delibello repudij dando;explicans przceptum. Ita hic uidemus eandem repudij legem ratione quidem repudij effe permiífio-nem,ratione uero libelli dandi effe preceptum,1$ Fitquoq; nonnunquam,ut aliqua in genere dicanturin utraque contradictoria propofitione:a6in altera illud genus ad aliam fpeciem reftringendum fit. ut,Refponde ftulto fecundum ftulticiam fueam,nefibi uideaturfapiens. Er,Nolirefpondereftulto, fecundum ftulticiam fuam, ne fimilis ei fias,Quorum prius generale di&um refpondere fecundum ftulticiam,reftringédum eft ad grauem& ma»

turam refutationem, qua ftulto fuam uaniffimam opinionem ac fermonem liquidó ante oculos de»^

pingat,eumque extremz ftulticiz redarguat: pofterius ueró accipiendü eft de uerborum fermonisipacerbitate ac contumelijs,quibus quidem meritó exagitandus eflet ftultus, fed uiram grauem ac prudentem parum deceret.

Sic, quia nunchomo pius habet duos in fe homines,ueterem acnouum: ideo modo dicitut feruirepeccato ac carni,& peccator effe:modó cótrà,fanctus,iuftus ac Deo feruiens, quod quatenus renatuseft,accipi de eo debet.Sic multa quz de uno Chrifto dicuntur,uidentur contradi&toria:ut, eum nefci-relioram iudicij,&c.nifi iam ad humanam,iam ad diuiaam naturam referantur.Huc referri poffet totücaput Tit..In una re plura funt aut refpici debent.

16 Aliquando aliquid negatur,aut contra in alio gradu, quod in alio affirmatur aut contrà:ut Homi»nes dicuntur boni aut fapientes& in füummo gradu negantur.In A&is cadente Paulo audierunt& nó.Iacob uidit& non potuit uidere exacté,Gen.4.8.

17. Sextó,ambiguitas fermonis ualde multas contradictiones parit, ubi in altera contradictoriarumezdem uoces aliteraccipiuntuf quàm in alterasquarum innumera fant exempla: ut Marci i2, diuitesdicuntur mififfe in Gazophylacium magna munera,uidua autem paruum:& mox contrà dicit Chri-ftus,illam mififfe plus omnibus illis. Vbi prius quidem accipitur Multum,& parum fimpliciter,pofte-

rius uer cofrelatiué ad dantium uires aut opes.SicIudai contra Chriftum, Apoftolos& Paulum ar»gumene