Contra Ce

J erem. 23. & loquentem , 'Honnc edum & terram ego im-24. pleo-, dicit Dominus} Propheta tamen quasi de-

scendentem reprtesentant; hunc descensum figu-rate accipimus . Descendit enim Deus e pro-pria sua magnitudine & altitudine , cum se adhominum & praecipue malorum curandas resdemittit . Et quemadmodum loquendi conluertudo suscepit ut diceretur magistros ad parvu-lorum , sapientes aut qui profecerunt, ad ado-lescentum recens ad philosophiam adductorumcaptum descendere , nec tamen hic descensusde corpore accipitur : ita sicubi in divinis scri-Genes. ii.y. pturis dicitur Deus descendere , haec vox, ut &ö- 17*2 u ascendere, ex vulgari sermonis consuetudine in-C ’ tflligenda est.

i z. Quoniam vero derisor ille Celsus aitnos dicere , Deum tortoris instar descendereignem prse se serentem, & cogit nos intempe-stive in profundiores quaestiones ingredi; pau-ca primum dicamus & quantum necesse est utdefensionis , quae Celsi risum compescat , gu-stum auditores habeant;- postea ad reliqua per-get oratio . Divina scriptura Deum nostrumvocat ignem consumentem , & fluvios ignis dicitDent. 4.14. e g re fa a f aC i e e j us ^ A ipsum ingredi ut ignemDan. 7.1 o. conflantem & tanquam herbam fullonum ut con-Malach-i. ß ef p 0 p u [ um suum . Quia igitur Deus est ignisconferciens , quid est quod ab illo consumioporteat? Dicimus nos malitiam , & quaxum-que ab ea proficiscuntur , quseque figurate li-gnum , fenum , & stipula vocantur , res essequas Deus ut ignis consumit . Malus ergo di-citur luper positum prius rationabile fundamen-tum stipersdificare ligna , fenum & stipulam.i.Cet.j.ii, -Quae fi probare possit in animo non fuisse haecscribenti , sed potius dicta suisse de malo quivera & proprie dicta ligna , fenum & stipu-lam superaedificat , hunc ignem utique corpo-reum & sensibilem intelligi necesse erit. Si au-tem evidens est nominibus ligni, feni, & sti-pulae opera mali hominis significari; quomodonon statim succurrit quinam ignis accipiendussit, quo hujusmodi ligna consumentur? ZJnius-1 .Cor ,3.13. cujusque opus , inquit Apostolus, quale fit , ignisprobabit. Si cujus opus manserit quod super tzdifl-cavit , mercedem accipiet . Si cujus opus arserit ,detrimentum patietur . Hic opus exustum quid• aliud significat , quam quidquid ex nequitiaoritur ? Deus noster igitur ignis consumens est,quo sensu explicavi. Ingreditur quoque ut ignisconflans , naturam rationis participem purgatu-rus a plumbo malitiae aliisque impuris mate-riis, quL auream , ut ita loquar , argenteam-ve animae naturam adulterant. Sic etiam fluviiignis egredi dicuntur a facie Dei , ad consu-mendum quidquid nequitis in tota anima ad-mixtum est . Atque haec sufficiunt adversusistud .- Hinc erroris causa : hinc est quod dicantDeum descensurum esse tortoris instar armatumigne.

14. Nunc videamus qua? Celsus deincepsTom. 1 .

a Alia est Diorum Epicuri ratio &c. ) Velleius apud Cicer.lib. I. De nat. Deorum . Sed ad hanc confirmandam opinioneminquirit animus & formam , & vitam , er aBionem mentis ,atque agitationem in Deo. -Ac de forma quidem partim naturanor admonet , partim ratio docet. Nam a natura habemusomnes omnium gentium speciem nullam aliam , nist humanamdeorum ; qute enim alia forma occurrit unquam aut vigilanticuiquam, aut dormienti? Et paulopost ; Quod st omnium ani-mantium formam vincit hominum figura : Deu.r autem animansest; ea figura profeBo eft, jute pulcherrima fit omnium. Qua-niamque deos beatistimos'este ’constat ; heatus autem esse sine vir-tute nemo potest, nec virtus fine ratione constare, nec ratio us-

l s U'M, Lib, IV. 273

magna ostentatione pronunciat : Sed rem , in-quit , altius repetamus , idque pluribus argumen-tis. Tstihil novi dicam, Jed jam dudum consessa.

Deus est bonus , pulcher , beatus : quidquid pul-cherrimum , quidquid optimum est, in Je continet.

Si descendit ad homines , id profeBo fine mutatio-ne fleri non potest : & heee mutatio erit ex bonoin malum , ex pulchro in turpem , ex felice in in-felicem , ex optimo in neqiiiffimimi . Hujusmodimutationem ecquis experiri velit ? Traterea reiquidem mortalis natura ea est, qu£ mutari aliam -que formam induere poffit ; immortalis vero , utuna semper & eadem permaneat. Deo igitur con-venire non potest hac mutatio. Jam ad h-a?c la-tis mihi videtur esse responsum , cum exposuiquo sensu Deus irc scripturis ad res humanasdescendere dicatur. Hoc enim ut faciat, nihilopus est eum mutari vertique ex bono in ma-lum, ex pulchro in turpem , ex felice in in-felicem, ex optimo in nequissimum, ut nobisaffingit Celsus. Sed natura immutabilis perma-nens descendit providentia & rerum humana-rum procuratione . Eum porro esse immutabi-lem ex divinis scripturis adstruimus : Tu au ~ pfj 0l , z $'tem idem ipse es, inquiunt uno loco, altero au- Malae h.$,tem , Pston mutor . a Alia est deorum Epicuri 6.ratio . Nam ex atomis constantes , hoc ipso adissolvi possent, nisi ad atomos, unde illis dissolutionis periculum est , excutiendas naviterincumberent. b Sed & Stoicorum Deus, utpo- j,te corporeus , interdum sola mente totam na-turam habet, cum scilicet conflagratio fit : in-terdum-autem sit superparticularis, cum mun-di renovatio fit novusque ornatus oritur. Ne-que enim potuerunt illi sibi naturalem Deinotionem animo informare, ut rei incorrupti-bilis, simplicis, incomposita?, individua;.

15. Id autem, quod ad homines descendit j Deus Ver-erat in forma Dei , & pra? suo in homines bum 'nulliamore semetipstm exinanivit , ut ab' illis com-prehendi posset . Neque idcirco ex bono inmalum mutatus est; Teccatum. enim non fecit .-neque ex pulchro in turpem; non enim pecca- zz ' Fet " 2 ‘tum novit ; neque ex felicitate in infelicita- a.Cor.j.n.tem venit : sed semetipsum humiliavit , nihilfine felicitatis amittens , vel cum seipfom hu-miliando humani generis utilitati consuleret .

Neque etiam ex optimo mutatus est in ne-quissimum . Quomodo enim benignitas & hu-manitas in nequissimis eslent ? Quia medicustristia videt & molesta contrectat ut aegris me-deatur , an illum continuo ex bono in malum,ex pulchro in turpem conversum merito di-xeris , aut e felicitate cecidisse in infelicitatem ?Quanquam medicus turpia videns & molestatangens non omnino est extra hujusmodi ca~.suum periculum. Sed qui nostrarum, animarumvulnera per Verbum Deum qui in se est cu-rat , in eum nullum cadere vitium potest .

Quod si Deus immortalis Verbum , mortalicorpore humanaque anima susceptis , videtur

Mm Cel-

quam i nesse , »‘st hominis figura; hominis esse specie deos con-fitendum est. Nec tamen ea spectes corpus est; fid quali corpusnec habet ftngntnesn ; sed quasi sanguinem . Spencer. .• . :

b Sed & Stoicorum &c. ) Plutarch. lib. i. cap.7. De Placitis Piri-Icsopborura ■ Stoici communis Deum pronuntiant ctfe ignem artifi-ciosum via ingredientem ad mundi procreationem , qui mundus in ficontineat omnes seminales formas, esc quibus singula fato nascantur.

Ac spiritum quidem per totum penetrare mundum, nomina au-tem a materie, quam pervadit, sumere mutationibus . -Ad hiecDeum, este mundum, stellas , terram: supremum autem omniumdeorum este mentem qux est in ethere . Vide Annotationes ad lib. 1.nutri. 21. lib. z. num. 74. & lib. 4. num. 68. Spencer.