Contra Ce

a

Scytharum& Persa-rum impi$■leges.

Leges Tau-rorum &Libyuminhumana;.

b

inde Celsus quasi eorum oblitus quL contraJudaeos dixit, nunc ipsos generali laude, quampatriorum institutorum retinentibus impertit ,complectitur , cum ait : praeclare cum singulisagitur , fi reguntur ea ratione , qua potestatibusillis placet . Ac vide an non , quantum in seest , Judseum velit in suarum legum observa-tione perseverare, quasi impium suturum si abillis abscederet . Ait enim : Tstec fas est dissol-vere qua pro suis quaque locis jam tum ab ini-tio instituta sunt . Hic illum eademque cumillo sentientes interrogaverim iubens : ecquisille fuit , qui terras partes ab initio alias aliisdistribuerit inspectoribus ? Ecquis Judasorumregionem & Judasos ipsos commisit illi vel il-lis Prtesidibus qui illam sortiti sunt ? An Jupi-ter, ut loqui amat Celsus , Judasorum gentemregionemque cuidam aut quibusdam credidit ,voluitque ut , cui obtingeret , is tales Judaeisleges imponeret ? An id factum est preeterJovis voluntatem ? Utrumvis respondeat , vi-des angustias este . Hili autem ab uno quo-piam partes terrae Praesidibus distributa; fue-rint ; ergo singuli quique fortuito & sine su-perioris nutu terram partiti sunt : quod ab-surdissimum est & summi Dei providentiam,tollit.

27, Qui vero partes terrae in quasdam prae-lecturas divise ab illis Praesidibus administren-tur , explicet qui voluerit . Doceat idem illequomodo singulorum recte se res habeant ,cum ex illorum Prtesidum voluntate reguntur:an exempli causa Scytharum leges rectae sint ,quae patres interfici permittunt : an a Persa-rum , quae tnatres filiis nubere , filias a patri-bus duci uxores non prohibent . Sed quidopus est me, collectis e scriptoribus variarumgentium legibus, inquirere, num recte ferven-tur leges , quas illis Praesidibus ferre libitumest ? Celsus nobis dicat quomodo nefarium sitviolare patrias leges qua? matres & filias ducisinunt; qua; beatam efle mortem suadent, cumsuspendio accersitur; qua; purgari affirmant eosqui se in ignem injiciunt consumtique ex hacvita exeunt •• item cur nefas sit violare leges,vel Taurorum , quae Diana; jubent hospitesimmolari j vel quorumdam in Lybia populo-rum , apud quos liberi Saturno mactantur .Caeterum e Celsi sententia consequens est, Ju-daeos non sine crimine violaturos este patriasleges , quae vetant alium a rerum omnium con-ditore Deum adorari . Consequens est etiampietatem non sua natura, sed consensu & opi-nione divinam esse virtutem . Apud quosdamenim pium est colere crocodilum , dum idquod ab aliis colitur , manducant ; apud aliosvero cultus vituli pietati ducitur ; & rursusalii pium este judicant hircum in Deos refer-re : ita ut idem homo, qui pius esset ex qui-busdam legibus , ex aliis impius esse posset :quo quidem nihil absurdius.

28. Dixerint fortasse pium esse qui patriab instituta sequitur; minime vero impium, qui

L S U M, LlB. V. 311

aliorum non observat instituta : rursus non es-se impium, licet apud quosdam impius habea-tur, qui patria servans instituta , impugnat &epulando absumit ea , qua; populi aliis adstri-cti legibus colunt . Hxc autem vide an nonmultam de justo, sancto , & pio perturbatio-nem inducant . Sic enim non distinguitur pie-tas , non propriam naturam habet , nec quid-qiiam aliud quo pios illos judicare possis, quipietatem sectantur . Itaque fi pietas , si sancti-tas & justitia sunt ex earum rerum numero ,qua; tales non sunt nisi comparate ; ut res piasit aut impia, prout cum diversis legibus com-paratur; cogita an non idem de temperantia ,de fortitudine, de prudentia, de scientia & dealiis virtutibus dicere liceat : qua tamen sen-tentia nihil absurdius. Atque hau a nobis ha-ctenus dicta sufficere possent iis, quibus fatisesset contra Celsum afferre id quod simpliciusest & vulgarius ; quoniam vero putamus hocscriptum in quorumdam , qui res altius scru-tantur , manus perventurum esse ; age paucaex reconditioribus proferre tentemus . R.es estabstrusa & scrutatu difficilis . Agitur enim dedistributione , qua terra; partes ab initio alia;aliis inspectoribus credioe sunt. Sed prsesertimdemonstremus , quoad ejus fieri poterit , no-stram doctrinam iis immunem esse absurdis ,quD siipra memorata sunt,

29. Ac mihi quidem videtur Celsus non re-cte a quibusdam, accepisse occultiores hujusce-distributionis rationes, quas tamen aliquo mo-do attigit Gra?canica historia. In ea enim ii ,qui pro diis habebantur, fecum invicem concer-tasse leguntur de Attica : & apud poetas qui-dam ex illis diis quiedam loca sibi magis arri-dere cordique esse confitentur - Quibus qua;damsimilia videntur in Barbarorum maximequeAigyptiorum historia de ALgypti in provinciasdivisione . Illic enim legitur Sain sortito obti-gisse Minerva; , qua; etiam Attica: provinciampossidet . Et Aigyptiorum sapientes innumeraid genus narrant nec scio an non etiam Ju-datos eorumque regionem in hac divisione com-prehendant. Verum de his fatis auctoritatum,qtiL divina doctrina non nituntur . Nos verodicimus Moysen prophetam Dei sincerum queejus cultorem de illa partium terra; divisionelocutum esse in Deuteronomii Cantico : Quan-do , inquit , dividebat altisfmus gentes, quando ^,separabat filios <Adam ; constituit terminos popu-lorum secundum numerum jpngelomm Dei . Etfaffus est pars Domini populus ejus Jacob ; funi-culus hareditatis ejus Israel. De eadem illa gen-tium distributione Moyses in libro , qui in-scribitur Genesis , hsec quasi historice narrat :

Erat universa terra labium unum , & una vox ^omnibus , Cumque proficiscerentur de Oriente , in- ' ’ 1-venerunt campum, in terra Sennaar &■ habitave-runt in eo. Et paulo post : Descendit , inquit ,

Dominus ut videret civitatem &■ turrim , quamadificaverant filii hominum , & dixit Dominus : 7 ' ' 9 'Ecce unus est populus & unum labium omnibus :

Cce-

a Persarum. ) Locus elegans apud Philonem , libro De spe-cialibus legibus , pag. 778. Honoratiores enim Persa cum matri-bus contrahunt matrimonia, & natos inde arbitrantur nobilissi-mos , regioque { ut ferum ) dignantur folio ; quo nihil exco-gitari potest magis impium , confpurcari defunSii patris thala.mura , cui maxima debebatur religio , matri exhiberi nullam re.verentiam, filium eumdem & maritum fieri, matrem viciffimuxoris nomen aßumere , communes liberos patris quidem fra-

tres , matris vero nepotes censeri ; hanc prolis fu£ matrem fi-mul'eje m aviam, illum, filiorum patrem & germanum uteri-num - Spencer.

b patria snflituta . ) Xenoph. lib.4. pag. 803. Memorabit, fideietenim Delphicum Deum interrogatum , quo paBo quis gratifi-cari diis poffit , respondere : ex civitatis instituta ac more .Herodot . lib. 2. pag. 133. Hiec illi apud convivia faciunt , con-

tentique moribus patriis, nullum alium asciscunt. Spencer.