b

c

4

e

f S

Origenisin episto-Jam ad Romanoscommen-tavia.

318 O R I G

ut a quasvis tormenta perferre malimus, quamJovem confiteri Deum . Neque enim putamuseumdem Jovem esse ac Sabaoth; immo ne quiddivinum quidem effe Jovem , sed dtemonemquempiam & hominibus & vero Deo infen-sum , qui se hoc nomine decorari gaudet . EtAmmonem licet J&gyptii nobis intentata mor-te adorandum proponerent , mori praeoptabi-mus , quam Deum appellare dtemonem illum,qui hoc nomine proculdubio ALgyptiacis qui-busdam incantationibus invocatur . Dicant &Scytha? Pappteum effe summum Deum : nos il-lis fidem non habebimus . Nam ponimus qui-dem effe universitatis Deum, sod negamus pro-prium ejus effe nomen Pappamm , quo nomi-ne delectatur ille , qui Scytharum solitudines,nationem &. linguam sortito obtinuit . Cete-rum quod nomen in Scythica vel ALgyptiacavel in quavis alia quisque educatus est linguaDeum significat, illud Deo tribui sine peccatopotest.

47. Ad circumcisionem quod spectat , noneadem ejus usorpanda? causa est apud Judaeos,quD apud Aigyptios aut Colchos. Ex quo ef-ficitur non eamdem esse circumcisionem. Quem-admodum enim ex eo quod quis eadem ratio-ne soera facit , non eum sequitur eidem sacrafacere , aut eidem offerre preces , qui eademin precibus postulat: sic, etiamsi quis circum-cidatur , minime conlcquens est ejus circumci-sionem ab alterius circumcisione non discre-pare . Diversum enim propositum, diversa lex,diversum circumcidentis consilium faciunt , utdiversa sit etiam circumcisio. Quod quidem utpenitius intelligatur, dicendum idem effe apudGra?cosomnes justitia? nomen. Atqui tamen con-stat ^ aliam esse ex Epicuro justitiam ; aliamc e Stoicis animam tripartitam esse negantibus;-diam d ex Platonicis qui justitiam esse volunt,cum singula? partes anima? suis qua?que officiisfunguntur. Item c fortitudo alia est Epicuri la-bores serentis ut majores effugiat ; alia Stoicif virtutem propter ipsom ampiectentis ; alia §Platonici aientis fortitudinem ab irascibili ani-ma? parte proficisci, atque illi locum circa pe-ctus assignantis. Sic itaque diversa erit circum-cisio pro diversa eorum qui circumcidunturdoctrina. Verum de circumcisione nihil neces-* se est nos hic disserere, Qui scire volent qua?nostra sit de illa opinio, legant nostra inPau-li ad Romanos epistolam commentaria,

a Quavis tomenta . ) Jo. Seiden. Syntagm. 2. De Diis Sy-Wis . Pie fateor Oviqenes , <>ui non vult Deum verum Jovemvocari , id est , 'Zlttjot , ob fabularttm de eo spurcitiem . yideasejus librum quintum adversus Celsum. Spencer.

b Aliam efle ex Epicuro Justitiam .) Plutarcb. lib. 4. cap. 4.De Placitis Philosoph. Epicurus bimembrem facit animam , cu-jus pars rationis compos in pedore sita fit , bruta per totamtorporis concretionem diffusa. Spencer.

c E Stoicis. ) Tertuii. cap. 14. De Anima : Dividitur au-tem in partes nunc in duas a Platone ; nunc in tres a Zeno-ne ; nunc in quinque , & in fex a Panetio ; in septem a Sora-no ; etiam in odo penes Chrysippum i etiam in novem penes.fpollopbanem : sed & in decem apud quosdam Stoicorum ; &in dttas amplius apud Poffldonium , qui a duobus exorsus Utw-lis , principali quod aiunt >jje[MM)c6v , tS' a rationali , quodajunt Xoyinoy , in duodecim exinde prosecuit. Pllltarch. lib. 4'cap. 4. De Placitis Philos. Spencer. Mox Tripartitam Plato,lib. 4. de Republ. pag. 43( j. pa g. 43 c,. Jjb. 9. de Repub. pag.580. 581. in Phadro, pag. 24«. Pllltarch. in q tuest. Piat■ Cle-mens, Strom. 5. pag. 572. Theodoren Serm. y. de Natura Ho-minis . Philo libro de ^Agricultura . Tertull. cap. 1 6. de Ani-ma.

d Ex Platonicis .) Vide Platonem lib. 4. de Repub. paZ.440.441.442.443.

e Fortitudo alia est Epicuri .) Tuli. Tusculan. Quefl. lib. 5.Totumque hoc de voluptate ste ille ( id est Epicurus ) pr^cepit,

E N I S

48. Ut igitur Juda?i de circumcisione gio-rientur , certe illam ostendent aliam esse non

solum a-Colchorum & -Egyptiorum , sed e- Gen j , 7>tiam ab Ismaelitarum Arabum circumcisione , z 6 ,quamvis Ismael ab ipsorum patriarcha Abra-hamo ortum duxerit, & cum illo circumcisossuerit . Aiunt Judsei circumcisionem octavsediei praecipuam efle; qua; vero non fit octavadie, non fieri nisi pro circumstantia . Ac sor-te usurpata est propter Angelum quemdamgenti Judaicae infestum , qui incircumcisos lu-dere poterat , nihil poterat vero in circumci-sos. Quod quidem dicet aliquis indicari ex iis Exod.^z^-qua? scripta sunt in Exodo , ubi Angelas, an, 15.tequam h Eliazar circumcideretur, vim inferre hMoysi legitur potuisse, nihil vero potuisse, il-lo circumciso . Quae res cum Sephoram nonsugeret , accepto lapide filium suum circumci-dit , dixitque secundum vulgata quidem exem-plaria : Sanguis circumcisionis filii mei stetit ; se-cundum Hebraicum vero : Sponsus sanguinumtu mihi es. Noverat enim hujusmodi illum esse Angelum , qui aliqua pollet ante effusomsanguinem , sed cujus potestas circumcisionissanguine coerceretur . Qua de ea uso dixit -•

Sponsus sanguinum tu mihi es . Sed haec qua? &paulo curiosiora yidentur , nec vulgi auribusaccommodata , hactenus dicere ausos , unumdumtaxat addam, quod Christianum decet, &

& postea ad reliqua pergam. Mihi videtur a-liqua illius Angeli suisse potestas ' in eos e 1Juda?is qui circumcisi non fuerant & in omnesgeneratim , qui creatorem solum adorabant ,donec Jesos corpus non assum sit; sod postquamcorpus suscepit , istudque corpus circumcisumest , irrita illius Angeli facta est potentia incos qui ejusdem Dei cultum amplexi non cir-cumciduntur . |Hanc enim exstinxit Jesos inef-fabili soa divinitate , Quocirca ejus discipulisvetitum est ne circumcisionem accipiant , illisque dictum est: Si circumcidamini , Christus x?o- O-sor. y.sbis nihil proderit .

49. Neque vero so efferunt Juda?i de por-corum abstinentia quasi res effer magni mo-menti ; sed quod mundorum immundorumqueanimalium naturam docti , causam hujus discriminis perspectam habeant , & quare sus inimmundis censeatur . Atque h.x-c quarumdamrerum suerunt sigi >3 usque ad Jesu adventum:post quem , curst ejus discipulus nondum ar-canam eorum ratipnem cognosoeret diceret-

que,

voluptatem ipsam ptr se , quia voluptas fit , femper optan-dam expetendamque putet : eaderaque ratione dolorem ob id ip-sum , quia dolor fit , femper effe fugiendum . Itaque hac usu-rum compensatione sapientem f ut voluptatem fugiat , fi ca ma-jorem dolorem effe&ura fit ; & dolorem suscipiat majorem effi-cientem voluptatem, Spencer.

f Virtutem, &c. ) Seneca , libro De Pita beata , cap. 9. Ita-que erras, cum interrogas, Quid fit illud , propter quod virtu-tem petam ? Quiris enim aliquid supra summum. Interrogas ,

Quid petam extra virtutem} ipsam : nihil enim habet melius iipsa pretium sui efl . Tuli. lib. q. De finibus , Quia cum aZenone , inquam , hoc magnifice tanquam ex Oraculo editur ,

Pirtus ad beate vivendum seipfa contenta efi. Spencer.

* Platonis. ) Vide Platonem in Tvmso , pag. 69. 70. TttlLTusculan. Qurefl. Ub. 1. Ejus dofior Plato triplicem finxit d-ntmam y cujus principatum , id efl ratione , in capite , ficut inarce , posuit; & duas partes separare voluit , iram , & cupt-dttatem i quas locis difclufit : iram inpefforg, cupiditatem sub-ter pnecordia locavit . Spencer.

h Eltazar .) Cave, inquit Boherellus , confundas cum Eka-zare, qui filius fuit Aaronis . Exod. 6 . 23. Hic Mosis filius eratExod. 18.4. & 1. Chron. 23. 15.

i In eos e Jud&is qui circumcisi non suerant & in omnes go-nerattm . ) Ii qui circumcisi non fuerant in populo , creato-rem solum adorabant , sunt illi qui in Adsis ssepius vocantur>

(JifiopilVQl $tov ( venerantes deum ) in antiqua versione Cie-licolte , in scriptis vero Rabbinorumpro/e///-/ inquilini ]3t£?7]pTJ}‘